مصرف داروها در دوران بارداری

پزشکان در ارتباط با مصرف داروها در دوران بارداری معمولاً به زنان توصیه می کنند، در صورت امکان، خصوصاً در 3 ماه اول دوران بارداری، از مصرف دارو خودداری کنند. زیرا در سه ماهه اول بارداری اندام جنین به سرعت در حال رشد هستند و آن ها را در برابر خطرهای احتمالی ناشی از مصرف داروها آسیب پذیر می کند. پزشک با بررسی عوارض مصرف دارو در برابر عدم درمان بیماری در بارداری، درباره نوع دارو و دوز آن تصمیم گیری می کند. زنان باید به محض اینکه متوجه باردار شدن خودشان می شوند، از پزشک در مورد مصرف داروهای احتمالی خود سؤال کنند. زنان باردار توجه داشته باشند، هیچ دارویی نمی تواند 100٪ برای استفاده در دوران بارداری بی خطر باشد.

دارو های مجاز در دوران بارداری

به طور کلی، پزشکان معتقدند مصرف برخی دارو ها در دوران بارداری بی خطر می باشد، این دارو ها عبارتند از:

  • داروهای اچ آی وی
  • بیشتر داروهای آسم
  • برخی از داروهای آلرژی
  • برخی از داروهای افسردگی
  • برخی از داروهای بدون نسخه
  • برخی از داروها برای سوزش قلب
  • برخی از داروها برای فشار خون بالا
  • پنی سیلین و برخی آنتی بیوتیک ها
  • استامینوفن (مانند تیلنول) برای تب و درد

در زنانی که قصد باردار شدن دارند بهتر است، در مورد داروهایی که مصرف می کنند، از جمله داروهای بدون نسخه، با پزشک یا ماما خود صحبت کنند. برخی از دارو ها ممکن است در دوران بارداری بی خطر باشند. اما در برخی موارد احتمال دارد مصرف دارو برای مادر و یا جنین خطرناک باشد. در این صورت پزشک می تواند مصرف دارو را متوقف کرده و آن را با داروی دیگری جایگزین کند. برخی از داروهایی که در سه ماهه اول بارداری برای زن قابل مصرف نیستند ممکن است در مراحل بعدی بارداری بی خطر باشند.

انواع دارو با خطر نقص مادرزادی در دوران بارداری

دارو های مجاز در دوران بارداری | پزشکت

هم اکنون با مشاوران پزشکت مشاوره آنلاین بگیرید

برخی از داروهای بدون نسخه که احتمال بروز نقص های مادرزادی و یا سایر مشکلات را افزایش می دهند، عبارتند از:

  • متوترکسات، برای درمان ورم مفاصل
  • لیتیوم، برای درمان افسردگی دو قطبی
  • بیسموت سوبسیلیکات (مانند پپتو-بیسمول)
  • دارو های ضد سرفه و سرماخوردگی حاوی گایفنسین
  • برخی از داروها برای کنترل تشنج مانند والپروئیک اسید
  • برخی از آنتی بیوتیک ها، مانند داکسی سایکلین و تتراسایکلین
  • پاروکستین مانند Paxil برای درمان افسردگی و سایر شرایط مشابه
  • وارفارین (مانند کوادامین)، برای پیشگیری از لخته شدن خون کمک
  • داروهای ضد درد مانند آسپرین و ایبوپروفن مانند Advil و Motrin و ناپروکسن
  • Alprazolam مانند Xanax، دیازپام، Valium و برخی داروهای ضد اضطراب
  • دارو های کاهش دهنده فشارخون و مهارکننده های ACE مانند بنازپریل و لیسینوپریل
  • آکنه ایزوترتینوئین پزشکی مانند آکوتان. این دارو به احتمال زیاد باعث ایجاد نقص های مادرزادی می شود.
  • فنیل افرین یا pseudoephedrine. دارو های ضد احتقان که در سه ماهه اول بارداری از مصرف این داروها جلوگیری می شود.

محصولات بهداشتی طبیعی در دوران بارداری

زنان باردار بهتر است قبل از مصرف هر محصولات بهدشتی طبیعی با پزشک خود مشورت کنند. مصرف اسید فولیک به ویژه قبل و در چند هفته اول بارداری بسیار مهم است، زیرا از برخی نقص های مادرزادی جلوگیری می کند. زنان توصیه های پزشک خود را در مورد چگونگی مصرف اسید فولیک رعایت کرده و مولتی ویتامین های جانبی بیشتری مصرف نکنند.

مصرف مخدر ها در دوران بارداری

دارو های مجاز در دوران بارداری | پزشکت

به طور کلی داروهای خیابانی و مصرف مواد مخدر برای سلامتی افراد مفید نیستند، اما عوارض و خطرات آن ها برای سلامتی جنین حتی می تواند بدتر باشد، زیرا این داروها هنگام بارداری به کودک منتقل می شوند. مصرف مخدر ها مانند کوکائین، کرک، هروئین، LSD، ماری جوانا احتمالا باعث زایمان زودرس با عوارض احتمالی می شود. هنگامی که یک زن باردار در دوران بارداری خود الکل می نوشد و یا از مواد مخدر استفاده می کند، مخدرها می توانند از طریق جفت و بند ناف به کودک منتقل شوند. مصرف الکل، دخانیات و مواد مخدر می توانند منجر به تولد زودرس، نقص های مادرزادی، وزن کم جنین هنگام تولد، جراحات جفت، اختلالات سندرم الکل جنین، سقط جنین و مشکلات رشد یا رفتاری در جنین شوند.

داروهای مسکن در بارداری

استفاده از کیسه های آب سرد و استراحت کردن می تواند به کاهش درد عضلات و سردرد در دوران بارداری کمک کند. اما در صورت بروزدرد شدید پزشک می تواند استامینوفن (ماده مؤثر در تیلنول) را توصیه کند. زنان در طول دوران بارداری خود بهتر است دارو را طبق دستور پزشک مصرف کنند. انواع دیگر تسکین دهنده درد مانند ایبوپروفن با نام موترین یا Advil و ناپروکسن با نام مستعار Aleve باعث کاهش سطح مایع آمنیوتیک در سه ماهه سوم می شوند و فشار بر روی بند ناف جنین را افزایش می دهند.

همچنین Advil ممکن است باعث شود تا عروق خاصی از قلب کودک زودتر از وقت موعد بسته  شود و در مراحل بعدی بارداری باعث بروز مشکلات رشدی گردد.

علاوه بر این، برخی از مطالعات حاکی از آن است که مصرف داروهای آسپیرین و دارو های ضد التهاب غیر استروئیدی (NSAIDS) نزدیک به بارداری یا در اوایل بارداری می توانند خطر سقط جنین و نقص هنگام تولد را افزایش دهند.

داروهای درمان کننده یبوست در بارداری

به علت افزایش هورمون پروژسترون و یا فشار آوردن رحم به معده ممکن است زنان در دوران بارداری یبوست را تجربه کنند. اما پزشکان بیشتر برای درمان یبوست، مصرف بیشتر میوه و سبزیجات و نوشیدن مایعات زیاد را پیشنهاد می دهند. ورزش در دوران بارداری با تأیید پزشک نیز می تواند در درمان یبوست در بارداری موثر باشد. اما در صورت یبوست شدید پزشک می تواند یک ملین فیبر حجیم مانند Metamucil یا Fiberall را تجویز کند.

داروهای مناسب برای سوء هاضمه و سوزش سر دل در دوران بارداری

دارو های مجاز در دوران بارداری | پزشکت

این احتمال وجود دارد که افزایش پروژسترون در دوران بارداری با تأثیر بر سلول های عضله صاف بدن و شل کردن اسفنکتر بین معده و مری باعث سوزش سر دل شود. علاوه بر آن، فشار رحم در حال رشد بر روی معده می تواند باعث تشدید سوزش سر دل شود. زنان باردار در صورت ابتلا به سوزش سردل بهتر است ابتدا داروهای بدون نسخه را امتحان کنند زیرا عوارض کمتری دارند. آن ها همچنین می توانند وعده های غذایی کوچکتر و بیشتری بخورند و از مصرف غذاهای آماده، سرخ شده یا پرادویه که اغلب باعث تحریک معده می شوند، جلوگیری کنند.

داروهای مناسب برای درمان عفونت در دوران بارداری

زنان باردار در صورت ابتلا به عفونت مانند استرپ گلو یا عفونت های ادراری می توانند از پنی سیلین استفاده کنند. به ندرت دیده می شود که دارو هایی از خانوداه پنی سیلین باعث نقص هنگام تولد شوند. با این حال، دارو های آنتی بیوتیک های تتراسایکلین و داکسی سایکلین باعث تغییر رنگ در دندان های نوزادان بعد از ماه چهارم بارداری می شوند. برای همین زنان بهتر است در طول دوران بارداری از مصرف تتراسایکلین و داکسی سایکلین پرهیز کنند.

داروهای مناسب برای درمان عفونت مخمر در دوران بارداری

عفونت های مخمر در دوران بارداری شایع است و این بیماری به کودک آسیبی نمی رساند. زنان در دوران بارداری برای درمان عفونت مخمر می توانند از دوز کم پماد های واژن استفاده کنند. اما برخی از پزشکان معتقدند که در این شرایط بهتر است قرص خوراکی دیفلوکان یا فلوکونزاول تجویز نشوند، زیرا تحقیقات نشان داده، مادرانی که مجبور به مصرف دوزهای طولانی مدت برای عفونت های قارچی مزمن هستند، نوزادانی با نقص مادرزادی داشته اند.” با این وجود، در صورت ابتلا به عفونت قارچی معروف به برفک، استفاده از این داروی ضد عفونی مخمر خوراکی در هنگام شیردهی بی خطر است.

داروهای مناسب برای درمان سرماخوردگی در دوران بارداری

دارو های مجاز در دوران بارداری | پزشکت

اکثر خانم ها در طی نه ماه بارداری خود علائم سرماخوردگی و حساسیت را تجربه می کنند. مطمئن ترین راه برای پیشگیری از سرماخوردگی در بارداری، استراحت، نوشیدن مایعات زیاد به ویژه مایعات گرم و استفاده از یک اسپری بینی برای کمک به تسکین علائم بیماری می باشد. خیلی از داروهای بدون نسخه برای درمان سرماخوردگی بی ضرر هستند اما بسیاری از داروهای ترکیبی مانند Tylenol Cold وجود دارند که علائم مختلفی مانند آبریزش بینی و سرفه و تب را درمان می کنند. زنان برای درمان سرماخورگی در دوران بارداری می توانند از داروی دکسترومتورفان یا DM، برای درمان سرفه، guaifenesin برای شل شدن مخاط بینی و pseudoephedrinem و فنیل افرین، یا PE، به عنوان یک ماده ضدعفونی کننده بینی استفاده کنند. اما باز هم بهتر است زنان در دوران بارداری خود قبل از مصرف هرگونه دارو در با پزشک معالج خود مشورت کنند.

داروهای مناسب برای درمان آنفولانزا در دوران بارداری

سیستم ایمنی بدن زن در هنگام بارداری زیاد قوی نیست و ویروس های مانند آنفولانزا می تواند به این افراد آسیب برساند و حتی در موارد شدید منجر به ذات الریه یا مرگ شوند. به همین دلیل تزریق واکسن آنفولانزا بسیار مهم است. در صورت ابتلا زنان باردار به آنفولانزا و مثبت بودن آزمایش آنفولانزا، پزشکان برای کاهش علائم تامیفلو را تجویز می کنند. به نظر می رسد تامیفلو برای زنان باردار بی خطر است و خطرات عدم درمان بیماری از عوارض دارو بیشتر باشد.

داروهای مناسب برای سایر بیماری ها در دوران بارداری

دارو های مجاز در دوران بارداری | پزشکت

برای درمان برخی بیماری ها مانند آسم یا تشنج، زنان بهتر است کمترین دوز ممکن را مصرف کنند زیرا مصرف بیش از حد داروهای آسم و یا دارو های ضد تشنج می تواند باعث بروز عوارض شدیدی شود.

حتی مصرف طولانی مدت داروهای درمان کننده اضطراب مانند زاناکس، آتیوان و والیوم در دوران بارداری توصیه نمی شود زیرا مصرف آن ها می تواند اعتیاد آور باشد و ممکن است جنین در بدو تولد علائم ترک را بروز دهد.

فشار خون بالا در دوران بارداری را می توان با متیل دوپا یا تعدادی از داروهای دیگر درمان کرد. اما زنان باردار بهتر است از گروه داروهای موسوم به مهار کننده های ACE که معمولاً برای درمان فشار خون بالا استفاده می شوند، خودداری کنند. مصرف این داروها پس از سه ماهه اول بارداری می توانند به کلیه های جنین آسیب وارد کنند.

در حالی که بیشتر داروهای آسم از جمله استروئیدهای استنشاقی و اسپری های برونکودیلاتور حاوی تربوتالین سولفات یا آلبوترول در دوران بارداری می توانند بی ضرر باشند، در مورد اسپری های حاوی سالمترول تحقیقات کمتری صورت گرفته و تاثیر آن در بارداری مشخص نیست، بنابراین زنان باردار بهتر است قبل از استفاده آن با پزشک خود مشورت کنند.

نوع دارو مجاز در دوران بارداری
موارد مصرف
میکونازول   عفونت مخمر
دیفن هیدرامین (بنادریل)

دکسترومتورفان

کرم منتول شده Vicks Vapor Rub®

قطره سرفه منتول، قطره های سرفه بدون قند برای دیابت بارداری نباید حاوی ترکیب گیاهان یا آسپارتام باشند.

سودومیدین (پس از سه ماهه اول بارداری)

استامینوفن

قطره بینی یا اسپری آب شور

غرغره کردن آب نمک

درمان سرماخوردگی و آنفولانزا در دوران بارداری
کرم دیفن هیدرامین (بنادریل)

کرم یا پماد هیدروکورتیزون

حمام جو دوسر

 

بثورات پوستی

دیفن هیدرامین (بنادریل)

ویتامین B6

حالت تهوع و استفراغ
فنیل افرین بواسیر
استامینوفن (تیلنول) سردرد
باسیتراسین پماد و داروهای موضعی
لوپرامید   بعد از سه ماهه اول، فقط 24 ساعت اسهال

 

دیفن هیدرامین

 

لوراتیدین

Cetirizine

آلرژی
دیفن هیدرامین اختلالات خواب
فیبر متیل سلولز

مستندات

پلی کربوفیل

پلی اتیلن گلیکول، استفاده به طور موقت

یبوست
هیدروکسید آلومینیوم / کربنات منیزیم، به طور موقت مصرف شود.

فاموتیدین

هیدروکسید آلومینیوم / هیدروکسید منیزیم

کربنات کلسیم / منیزیم کربنات

کربنات کلسیم

رانیتیدین

سوزش سر دل

منابع:

https://my.clevelandclinic.org/health/drugs/4396-medicine-guidelines-during-pregnancy

https://www.healthlinkbc.ca/health-topics/uf9707

https://www.parents.com/pregnancy/my-body/is-it-safe/which-medications-are-safe-during-pregnancy