بی اختیاری مدفوع

بی اختیاری مدفوع یا بی اختیاری روده، ناتوانی در کنترل حرکات روده است. بی اختیاری مدفوع باعث نشت مدفوع از روده می شود. بی اختیاری مدفوع از نشتی مدفوع هنگام خارج شدن گاز معده تا از کنترل غیر ارادی مدفوع متغیر است. علت شایع بی اختیاری روده شامل اسهال، یبوست و آسیب عضلات یا اعصاب است. آسیب عضله یا عصب ممکن است با پیری یا زایمان همراه باشد. اما با هر علتی، بی اختیاری مدفوع می تواند شرم آور باشد و شاید باعث شود بیمار از مراجعه به پزشک خودداری کند.

راهکار های درمانی می توانند بی اختیاری روده و کیفیت زندگی بیمار را بهبود بخشند.

بی اختیاری مدفوع ممکن است به طور موقت در طی دوره ای از اسهال اتفاق بیفتد، اما برای برخی از افراد، بی اختیاری مدفوع شدید و غیر قابل بازگشت است.

علت بی اختیاری مدفوع

بی اختیاری مدفوع | پزشکت

هم اکنون با مشاوران پزشکت مشاوره آنلاین بگیرید

برای بسیاری از افراد، بیش از یک علت بی اختیاری روده وجود دارد. علت های این بیماری می تواند شامل موارد زیر باشد:

پرولاپس رکتال

بی اختیاری روده می تواند نتیجه بیماری پرولاپس رکتال باشد، که در آن رکتوم به داخل مقعد فرو می رود.

رکتوسل

در زنان، اگر روده از طریق مهبل بیرون بیاید، بی اختیاری مدفوع ایجاد می شود.

آسیب عضلانی

آسیب دیدگی به حلقه های عضله در انتهای رکتوم (اسفنکتر مقعد) ممکن است نگه داشتن مدفوع را دشوار کند. حتی این آسیب عضلانی می تواند در هنگام زایمان ایجاد شود. به خصوص اگر در هنگام زایمان وکیوم یا فورسپس (پنس) استفاده شود.

آسیب عصبی

آسیب به عصبی که مدفوع را در روده احساس می کند یا اعصابی که اسفنکتر مقعد را کنترل می کنند می تواند منجر به بی اختیاری روده شود.

آسیب عصبی می تواند در اثر زایمان، فشار شدید در حین حرکات روده، آسیب نخاعی یا سکته مغزی ایجاد شود.

برخی از بیماری ها مانند دیابت و بیماری اسکلروز نیز می توانند بر روی اعصاب تأثیر بگذارد و باعث بی اختیاری روده می شود.

یبوست

یبوست مزمن ممکن است باعث شود که یک توده خشک و سخت مدفوع در روده ایجاد شود و بیش از حد بزرگ شود. در این صورت عضلات رکتوم و روده ها کشیده و ضعیف می شوند. به این ترتیب مدفوع آبکی از قسمت بالاتر دستگاه گوارش به حرکت در می آید تا مدفوع سفت حرکت کرده و خارج شود.

یبوست مزمن همچنین می تواند باعث آسیب عصبی و بی اختیاری روده می شود.

اسهال

نگه داشتن مدفوع جامد آسان تر از مدفوع آبکی در روده است. بنابراین مدفوع سست و اسهال می تواند بی اختیاری روده را ایجاد یا بدتر کند.

بواسیر

رگ های متورم روده، می تواند منجر به بواسیر و بی اختیاری مدفوع شود. چون اجازه نمی دهد مقعد بیمار به طور کامل بسته شود.

از دست دادن ظرفیت ذخیره سازی در روده بزرگ

رکتوم برای میزان مشخصی از مدفوع ظرفیت دارد. اگر روده بیمار اسیب دیده باشد یا دیواره رکتوم در اثر عمل جراحی، درمان پرتودرمانی یا بیماری التهابی روده سفت شده باشد، روده به اندازه کافی دراز نمی شود و مدفوع اضافی می تواند به بیرون نشت پیدا کند.

عمل جراحی

جراحی برای درمان رگ های بزرگ شده در راست روده یا مقعد (بواسیر) و همچنین جراحی های پیچیده تر که شامل روده و مقعد هستند می تواند باعث آسیب عضلات و عصب و به بی اختیاری مدفوع شوند.

عوامل خطر بی اختیاری مدفوع

بی اختیاری مدفوع | پزشکت

تعدادی از عوامل ممکن است خطر ابتلا به بی اختیاری مدفوع را افزایش دهد، از جمله:

سن

اگرچه بی اختیاری مدفوع در هر سنی می تواند رخ دهد، اما در سالمندان شایع است.

جنسیت

بی اختیاری مدفوع می تواند عارضه زایمان باشد. زنانی که درمان جایگزینی هورمون یائسگی را انجام می دهند، بیشتر احتمال دارد که بی اختیاری مدفوع داشته باشند.

آسیب عصبی

افرادی که به دیابت طولانی مدت یا MS مبتلا هستند در معرض خطر ابتلا به بی اختیاری مدفوع هستند.

دمانس

بی اختیاری مدفوع اغلب در اواخر مرحله بیماری آلزایمر و زوال عقل وجود دارد.

ناتوانی جسمی

ناتوانی جسمی ممکن است دستیابی به موقع توالت را دشوار کند.

جراحتی که باعث ناتوانی جسمی شود نیز ممکن است باعث آسیب عصب رکتال و بی اختیاری مدفوع شود.

انواع بی اختیاری مدفوع

بی اختیاری فوری یا فعال urge

افراد مبتلا به بی اختیاری urge ممکن است نتوانند جلوی اضطراب را بگیرند، که ناگهان بی اختیاری مدفوع اتفاق میفتد و آن ها به موقع به توالت نمی رسند.

بی اختیاری غیرفعال

نوع دیگری از بی اختیاری مدفوع در افرادی رخ می دهد که از زمان دفع مدفوع آگاهی ندارند.

بی اختیاری مدفوع ممکن است با مشکلات دیگر روده مانند اسهال، یبوست، گاز و نفخ همراه باشد.

اگر خودتان یا کودکتان دچار بی اختیاری مدفوع هستید، به خصوص اگر مکرر یا شدید باشد، یا اینکه باعث پریشانی عاطفی می شود، به پزشک مراجعه کنید.

غالباً مردم تمایلی برای مراجعه به پزشک در مورد بی اختیاری مدفوع ندارند.

اما روش های درمانی وجود دارد و هرچه زودتر تشخیص داده شود، زودتر ممکن است علائم آن ها تسکین پیدا کند.

تشخیص بی اختیاری مدفوع

بی اختیاری مدفوع | پزشکت

پزشک در مورد وضعیت بیمار سؤالاتی خواهد پرسید و معاینه جسمی را انجام می دهد که معمولاً شامل معاینه جسمی مقعد بیمار می شود. از یک پروب جهت معاینه ناحیه مقعد برای آسیب عصبی استفاده می کند.

آزمایش های پزشکی

تعدادی آزمایش وجود دارد که به کمک آن ها می تواند علت بی اختیاری مدفوع را مشخص کند:

آزمایش دیجیتال رکتال

پزشک برای ارزیابی قدرت عضلات اسفنکتر و بررسی هرگونه ناهنجاری در ناحیه رکتال، انگشت را به داخل روده بیمار وارد می کند.

آزمایش اخراج بالون – Balloon expulsion test

یک بادکنک کوچک درون روده وارد شده و با آب پر می شود. از بیمار خواسته می شود برای بیرون راندن بالون به توالت بروید.

اگر انجام این کار بیش از یک یا سه دقیقه طول بکشد، به احتمال زیاد فرد دچار اختلال در دفع مدفوع است.

مانومتری مقعد

یک لوله باریک و انعطاف پذیر درون مقعد و روده وارد می شود. یک بالون کوچک در نوک لوله ممکن است گذاشته شود.

مانومتری مقعد، به اندازه گیری سفتی اسفنکتر مقعد و حساسیت و عملکرد رکتوم بیمار کمک می کند.

سونوگرافی آنورکتال

ابزاری باریک در مقعد و روده وارد می شود که تصاویر ویدئویی را تهیه می کند که به پزشک امکان می دهد ساختار اسفنکتر بیمار را بررسی کند.

پروکتوگرافی

در پروکتوگرافی، در حالی که دفع مدفوع را روی توالت مخصوص انجام می دهند، تصاویر ویدئویی با اشعه ایکس تهیه می شوند.

پروکتوگرافی، میزان مدفوع، زمان تحمل برای نگه داشتن مدفوع و چگونگی دفع مدفوع را ارزیابی می کند.

کولونوسکوپی

یک لوله انعطاف پذیر به داخل روده بیمار وارد شده تا کل روده بزرگ معاینه شود.

تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI)

 MRI می تواند تصاویر واضحی از اسفنکتر ارائه دهد و همچنین می تواند در حین دفع مدفوع تصاویر را ارائه دهد.

عوارض بی اختیاری مدفوع

عوارض بی اختیاری مدفوع شامل موارد زیر است:

احساس پریشانی

از بین رفتن عزت همراه با از دست دادن کنترل عملکردهای بدن می تواند به شرم ساری، نا امیدی و افسردگی منجر شود. طبیعی است که افراد مبتلا به بی اختیاری مدفوع سعی می کنند مشکل را پنهان کرده یا از حضور در اجتماع خودداری کنند.

سوزش پوست

پوست اطراف مقعد ظریف و حساس است. تماس مکرر با مدفوع می تواند منجر به درد و خارش و به طور بالقوه به زخم منجر شود که نیاز به معالجه پزشکی دارد.

درمان بی اختیاری مدفوع

بی اختیار مدفوع | پزشکت

پزشک، بسته به علت بی اختیاری مدفوع، گزینه های دارویی برای درمان بی اختیاری مدفوع تجویز کند.

تغییرات رژیم غذایی

رژیم غذایی بیمار بر غلظت مدفوع تأثیر می گذارد. اگر یبوست باعث بی اختیاری مدفوع است، پزشک ممکن است نوشیدن مایعات زیاد و خوردن غذاهای سرشار از فیبر را توصیه کند. اما اگر اسهال در ایجاد مشكل نقش دارد، غذاهای پر فیبر نیز می توانند غلظت مدفوع بیمار را اضافه و آبکی بودن آن را کاهش دهد.

ورزش و سایر روش های درمانی

اگر آسیب عضله باعث بی اختیاری مدفوع شود، پزشک می تواند برای بازیابی قدرت عضله، برنامه ورزش و سایر روش های درمانی را توصیه کند تا کنترل اسفنکتر مقعد و آگاهی از نیاز به دفع مدفوع را بهبود بخشند.
گزینه های درمانی عبارتند از:

بیوفیدبک

متخصصان فیزیوتراپی، تمرینات ساده ای را آموزش می دهند که می تواند قدرت عضلات مقعد را افزایش دهد.

به بیمار آموزش داده می شود که چگونه ماهیچه های کف لگن خود را تقویت کرده و در صورت داشتن حرکت روده در یک زمان مشخص بتواند، عضلات را منقبض کند.

بعضی اوقات آموزش ماهیچه های کف لگن با کمک مانومتری مقعد و یک بالون رکتال انجام می شود.

آموزش دفع مدفوع

پزشک ممکن است، دفع مدفوع را در یک ساعت مشخصی از روز توصیه کند. مثلاً بعد از غذا می تواند بیمار در کنترل بیشتر بی اختیاری مدفوع کمک کند.

عوامل حجیم کننده

تزریق مواد حجیم کننده غیر قابل جذب می تواند دیواره های مقعد بیمار را ضخیم تر کرده و از نشت مدفوع جلوگیری کند.

تحریک عصب ساکرال

 (SNS) اعصاب ساکرال از نخاع به عضلات لگن بیمار منتهی می شود و احساس و قدرت عضلات اسفنکتر رکتوم و مقعد را تنظیم می کند.

کاشت وسیله ای که ضربان های الکتریکی کوچکی را به طور مداوم به اعصاب ساکرال می فرستد می تواند ماهیچه های روده بزرگ را تقویت کند.

تحریک عصب ساکرال، معمولاً فقط پس از انجام سایر درمان ها انجام می شود.

تحریک عصب تیبیال خلفی

 (PTNS / TENS) تحریک عصب تیبیال خلفی با حداقل آسیب، عصب تیبیال خلفی در مچ پا را تحریک می کند که شاید برای برخی افراد که بی اختیاری مدفوع هفته ای به مدت چند ماه انجام می شود مفید باشد.

بالون واژینال

استفاده از نوعی پمپ است که در مهبل وارد شده است. بادکنک باد شده باعث فشار بر ناحیه رکتوم و کاهش تعداد قسمت های بی اختیاری مدفوع می شود.

عمل جراحی

درمان بی اختیاری مدفوع ممکن است نیاز به عمل جراحی برای اصلاح مشکل اساسی مانند پرولاپس رکتوم یا آسیب اسفنکتر ناشی از زایمان داشته باشد.

گزینه های جراحی عبارتند از:

اسفنکتروپلاستی

در روش اسفنکتروپلاستی یک اسفنکتر مقعد آسیب دیده یا ضعیف را ترمیم می کند. پزشک ناحیه آسیب دیده از عضله را شناسایی کرده و لبه های آن را از بافت اطراف پاک می کنند. سپس لبه های ماهیچه ها را به هم چسبانده و بخیه می کنند.

درمان پرولاپس رکتال، رکتوسل یا بواسیر

درمان پرولاپس رکتال، رکتوسل یا بواسیر، مشکلات احتمالاً بی اختیاری مدفوع را کاهش داده یا از بین خواهد برد.

جایگزینی اسفنکتر

اسفنکتر مقعد آسیب دیده را می توان با اسفنکتر مقعد مصنوعی جایگزین کرد.

دستگاه اسفنکتر مقعد مصنوعی در واقع یک کاف بادی است که در اطراف کانال مقعد بیمار کاشته می شود.

هنگام تورم، دستگاه اسفنکتر مقعد خود را محکم می بندد تا زمانی که بیمار آماده دفع باشد.

در هنگام توالت رفتن، از یک پمپ خارجی کوچک برای جدا کردن دستگاه استفاده می کند و اجازه می دهد مدفوع آزاد شود. سپس دستگاه دوباره خودش جدا می شود.

تعمیر اسفنکتر (گرسیلوپلاستی پویا)

برای تعمیر اسفنکتر، پزشک از ران داخلی بیمار عضله می گیرد و آن را در اطراف اسفنکتر قرار داده و باعث ترمیم عضله به سمت اسفنکتر می شوند.

کولوستومی (انحراف روده)

کولوستومی، مدفوع را از دهانه باز در شکم دفع می کند.

پزشک برای جمع آوری مدفوع یک کیسه مخصوص به دهانه قسمت جراحی شده می چسباند.

معمولاً پس از موفقیت آمیز نبودن سایر درمان ها، کلستومی انجام نمی شود.

سبک زندگی و درمان های خانگی بی اختیاری مدفوع

تمرینات کگل: تمرینات کگل عضلات کف لگن را تقویت کرده که مثانه و روده و در خانم ها رحم را کنترل می کند.

تغییرات رژیم غذایی: با تغییرات رژیم غذایی، بیمار ممکن است بتواند کنترل بهتری نسبت به حرکات روده خود داشته باشد. بیمار بهتر است:

لیستی از آنچه برای چند روز می خورد تهیه کند. احتمال دارد ارتباطی بین غذاهای خاص و دوره های بی اختیاری او پیدا شود. هنگامی که غذاهای مشکل ساز را شناسایی کرد، از خوردن آن پرهیز کند.

غذاهایی که می توانند باعث اسهال یا گاز معده و بدتر شدن بی اختیاری مدفوع می شوند شامل غذاهای پرادویه، غذاهای و چرب و لبنیات (در صورت عدم تحمل لاکتوز) هستند.

نوشیدنی های حاوی کافئین و الکل محصولاتی مانند آدامس بدون قند و نوشابه رژیم غذایی، حاوی شیرین کننده های مصنوعی می توانند به عنوان ملین عمل کنند.

دریافت فیبر کافی

  • فیبر کمک می کند تا مدفوع نرم و آسان تر کنترل شود. فیبر غالباً در میوه ها، سبزیجات و نان های غلات سبوس دار و غلات وجود دارد.
  • بیمار باید روزانه 25 گرم فیبر مصرف کند. اما نباید فیبر یکباره به رژیم غذایی اضافه شود.
  • میزان بیش از حد فیبر به طور ناگهانی می تواند باعث نفخ و گاز ناخوشایند شود.

نوشیدن آب کافی

بیمار برای نرم نگه داشتن مدفوع و شکل گیری، حداقل هشت لیوان مایعات، ترجیحا آب، در روز بنوشد.

مراقبت از پوست

فرد با نگه داشتن سطح پوست در اطراف مقعد خود تا حد امکان تمیز و خشک می تواند از بروز ناراحتی بیشتر در هنگام بی اختیاری روده جلوگیری کند.

برای رفع ناراحتی مقعد و از بین بردن هرگونه بوی احتمالی مرتبط با بی اختیاری روده:

  • صابون می تواند پوست را خشک و تحریک کند. بنابراین می توانید با کاغذ توالت خشک مالش دهید.
  • حوله یا دستمال مرطوب بدون الکل، بدون عطر می تواند جایگزین مناسبی برای تمیز کردن مقعد باشد.
  • بعد از هر دفع مدفوع، به آرامی منطقه را با آب بشویید. دوش گرفتن یا خیساندن در حمام نیز ممکن است کمک کند.
  • در صورت امکان اجازه دهید مقعد کاملا خشک شود. اگر زمان کوتاهی دارید، می توانید به آرامی محل خشک شده را با کاغذ توالت تمیز پاک کنید.
  • یک کرم یا پودر بزنید. کرم ها از تماس مستقیم پوست با مدفوع جلوگیری می کنند.
  • قبل از استفاده از هر نوع کرم مطمئن شوید که ناحیه تمیز و خشک است. پودر تالک بدون عارضه یا ذرت نیز ممکن است به رفع ناراحتی مقعد کمک کند.
  • لباس زیر، پنبه ای و گشاد بپوشید. لباس های تنگ می تواند جریان هوا را محدود کرده و مشکلات پوستی را بدتر کند. لباس زیر را زود به زود عوض کنید.
  • هنگامی که درمان های پزشکی نتوانند بی اختیاری را به طور کامل از بین ببرند، محصولاتی مانند پدهای جاذب و لباس زیر یکبار مصرف می توانند در مدیریت مشکل به بیمار کمک کنند.

مقابله و پشتیبانی بی اختیاری مدفوع

برای برخی از افراد، از جمله کودکان، بی اختیاری روده یک مشکل نسبتاً جزئی است، و محدود به خیس شدن لباس زیر آن ها است.

برای دیگران، بی اختیاری روده بیماری به دلیل عدم کنترل کامل روده می تواند جدی باشد.

اگر بی اختیاری مدفوع دارید ممکن است از ترس اینکه به موقع به توالت نرساند، تمایلی به ترک خانه خود نداشته باشید.

برای غلبه بر این ترس، این راهکارها را امتحان کنید:

  • درست قبل از بیرون رفتن از توالت استفاده کنید.
  • یک پد یا لباس زیر یکبار مصرف بپوشید.
  • وسایل لازم برای تمیز کردن و تغییر لباس را با خود داشته باشید.

از آنجا که بی اختیاری روده می تواند ناراحت کننده باشد، لازم است برای مقابله با آن اقداماتی انجام شود.

درمان می تواند به بهبود کیفیت زندگی بیمار کمک کند و عزت نفس بیمار را بالا ببرد.

پیشگیری بی اختیاری مدفوع

بسته به علت ممکن است از بروز بی اختیاری مدفوع جلوگیری شود.

این اقدامات می تواند به شما کمک کند:

یبوست را کاهش دهید. ورزش خود را افزایش دهید، غذاهای پر فیبر بخورید و مایعات زیادی بنوشید.

اسهال را کنترل کنید. درمان یا از بین بردن علت اسهال مانند عفونت روده ممکن است در جلوگیری از بی اختیاری مدفوع به بیمار کمک کند.

از زور زدن خود داری کنید. زور زدن هنگام حرکات روده سرانجام می تواند باعث ضعف عضلات اسفنکتر مقعد یا آسیب به اعصاب شود، احتمالاً منجر به بی اختیاری روده می شود.

آمادگی برای مراجعه به پزشک

بیمار برای آمادگی بهتر، می تواند لیستی از علائم، اطلاعات شخصی كلیدی، از جمله استرس های اساسی، تغییرات اخیر زندگی و سابقه پزشکی خانواده و تمام داروها، ویتامین ها یا مکمل های مصرفی، تهیه کند.

برای بی اختیاری روده، برخی از سؤالات اساسی که باید از پزشک پرسیده شوند، عبارتند از:

  • بهترین دوره درمان چیست؟
  • به چه آزمایشاتی نیاز دارم؟
  • آیا محدودیت هایی را باید رعایت کنم؟
  • آیا وضعیت من احتمالاً موقتی است؟
  • چه عاملی باعث ایجاد علائم من می شود؟
  • غیر از محتمل ترین علت، علل احتمالی دیگر علائم من چیست؟
  • بیماری دیگری دارم. آیا درمان بی اختیاری روده مراقبت من از این بیماری را تشدید خواهد کرد؟

پزشک احتمالاً چندین سؤال از بیمار خواهد پرسید، مانند:

  • آیا اسهال دارید؟
  • چه زمانی علائم بیمار شروع شد؟
  • علائم بیمار چقدر شدید است؟
  • آیا بیمار نیز بی اختیاری ادرار دارید؟
  • آیا علائم بیمار مداوم بوده است یا موقتی هستند؟
  • آیا تابحال تابش پرتودرمانی در ناحیه لگن خود داشته اید؟
  • آیا تاکنون به کولیت اولسراتیو یا بیماری کرون مبتلا شده اید؟
  • آیا در هنگام زایمان از پنس استفاده شده بود یا اپیزوتومی وجود داشت؟
  • آیا به نظر می رسد عاملی باعث بهبود یا بدتر شدن علائم بیمار می شود؟
  • آیا شرایط دیگری مانند دیابت، مولتیپل اسکلروزیس یا یبوست مزمن دارید؟

منبع:

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/fecal-incontinence/symptoms-causes/syc-20351397


دسته بندی ها : عمومی و داخلی