پرش به محتوا
شروع پاییز برای برخی از افراد فقط با خنک شدن هوا همراه نیست؛ عطسه های پشت سر هم، آبریزش بینی، گرفتگی بینی و خارش چشم هم ممکن است شروع شوند. این علائم گاهی با سرماخوردگی اشتباه گرفته می شوند، در حالی که آلرژی پاییزی معمولا به دلیل تماس با آلرژن هایی مثل گرده گیاهان و کپک ایجاد می شود و الگوی متفاوتی دارد. در این مقاله از پزشکت بررسی میکنیم که آلرژی پاییزی دقیقا چیست، چه علائمی دارد و از چه راه هایی می توان آن را از سرماخوردگی تشخیص داد.
علت آلرژی پاییزی چیست؟
بیشتر بخوانید: ویزیت آنلاین آلرژی کودکان و علائم شایع
آلرژی پاییزی زمانی ایجاد می شود که بدن به ذرات موجود در محیط، به ویژه گرده بعضی گیاهان و علف های هرز یا هاگ های کپک، واکنش حساسیتی نشان دهد. علاوه بر عوامل بیرونی، با خنک شدن هوا و بیشتر شدن زمان حضور در خانه، تماس با آلرژن های داخل خانه مثل مایت های گرد و غبار هم ممکن است بیشتر شود.
گرده گیاهان و علف های هرز
یکی از مهم ترین محرک های آلرژی در اواخر تابستان و پاییز، گرده گیاهان و به ویژه علف های هرز است. در مناطقی که این گیاهان رشد می کنند، گرده آنها می تواند با باد در هوا پخش شود و در افراد حساس باعث عطسه، آبریزش یا گرفتگی بینی و خارش چشم شود. مقدار این گرده ها با شرایط آب و هوایی و منطقه جغرافیایی تغییر می کند، بنابراین شدت علائم در همه جا یکسان نیست.
کپک موجود در برگ های مرطوب
برگ های ریخته، چوب های در حال پوسیدن و محیط های مرطوب می توانند شرایط مناسبی برای رشد کپک ایجاد کنند. هاگ های کپک وارد هوا می شوند و در افراد حساس می توانند علائم آلرژی را تحریک کنند. به همین دلیل، تماس زیاد با برگ های مرطوب یا جمع کردن آنها ممکن است در فصل پاییز علائم را بیشتر کند.
گرد و غبار و مایت ها
مایت های موجود در گرد و غبار از آلرژن های شایع داخل خانه هستند و برخلاف گرده های فصلی، فقط مخصوص پاییز نیستند و حتی ممکن است در آلرژی بهاری هم قابل مشاهده باشند. با شروع فصل سرد و بیشتر شدن زمان حضور در خانه، تماس با گرد و غبار و مایت ها ممکن است بیشتر شود و علائم حساسیت را تشدید کند. باز کردن وسایل گرمایشی یا جابه جا شدن گرد و غبار جمع شده در خانه هم می تواند برای بعضی افراد محرک باشد.
افزایش تماس با آلرژن های داخل خانه
پاییز فقط آلرژن های فضای بیرون را مطرح نمی کند. با کاهش حضور در فضای باز، بسته بودن پنجره ها و افزایش استفاده از سیستم گرمایشی، فرد ممکن است مدت بیشتری در معرض آلرژن هایی مانند گرد و غبار، کپک و شوره حیوانات خانگی قرار بگیرد. به همین دلیل ممکن است علائم در پاییز ادامه پیدا کنند یا در فضای بسته بیشتر شوند، حتی اگر محرک اصلی از بیرون خانه نباشد.
آلرژی پاییزی چه علائمی دارد؟
بیشتر بخوانید: آلرژی در مقابل کرونا
علائم آلرژی پاییزی معمولا زمانی شروع می شوند که فرد در معرض آلرژن های فصلی مانند گرده گیاهان و کپک قرار می گیرد. شدت و ترکیب علائم در افراد مختلف متفاوت است، اما بیشتر آنها نواحی بینی، چشم و گلو را درگیر می کنند. برخلاف سرماخوردگی، خارش بینی و چشم و آبریزش شفاف بیشتر به نفع آلرژی هستند و معمولا تب ایجاد نمی کنند.
- عطسه و آبریزش بینی: عطسه های مکرر و آبریزش بینی، به ویژه هنگام تماس با گرده یا کپک، از علائم شایع آلرژی پاییزی هستند.
- گرفتگی بینی و ترشح پشت حلق: تورم و التهاب داخل بینی می تواند باعث احساس گرفتگی و سخت شدن تنفس از راه بینی شود. گاهی ترشحات بینی به پشت گلو می ریزند و احساس نیاز به صاف کردن گلو یا سرفه ایجاد می کنند.
- خارش و آبریزش چشم: قرمزی، خارش، سوزش و اشک ریزش چشم از نشانه هایی هستند که در آلرژی فصلی شایع اند و معمولا در سرماخوردگی کمتر دیده می شوند.
- سرفه و تحریک گلو: ترشح پشت حلق یا تحریک راه های هوایی می تواند باعث سرفه، احساس خشکی یا خارش گلو شود.
- تیرگی زیر چشم: در بعضی افراد، احتقان بینی و رگ های اطراف چشم می تواند باعث ایجاد تیرگی یا پف زیر چشم شود.
- تشدید علائم در زمان یا مکان مشخص: اگر علائم هر سال در یک فصل خاص یا هنگام حضور در محیطی مشخص بیشتر شوند و با دور شدن از محرک کاهش پیدا کنند، احتمال نقش داشتن آلرژی بیشتر می شود.
تفاوت آلرژی پاییزی و سرماخوردگی چیست؟
آلرژی پاییزی و سرماخوردگی هر دو می توانند با عطسه، آبریزش یا گرفتگی بینی و سرفه همراه باشند، به همین دلیل تشخیص آنها در نگاه اول همیشه آسان نیست. تفاوت اصلی در علت ایجاد آنهاست؛ آلرژی در اثر واکنش سیستم ایمنی به موادی مانند گرده و کپک ایجاد می شود، اما سرماخوردگی یک عفونت ویروسی است و می تواند از فردی به فرد دیگر منتقل شود. در آلرژی، خارش بینی و چشم و آبریزش شفاف بیشتر دیده می شود و معمولا تب وجود ندارد، در حالی که سرماخوردگی ممکن است با گلودرد، خستگی، بدن درد و گاهی تب همراه باشد.
از نظر مدت و الگوی بروز علائم هم تفاوت هایی وجود دارد. علائم سرماخوردگی معمولا طی چند روز به اوج می رسند و سپس به تدریج بهتر می شوند، اما علائم آلرژی ممکن است تا زمانی که فرد در معرض عامل حساسیت زا قرار دارد ادامه پیدا کنند یا هر بار در شرایط و فصل مشخصی دوباره ظاهر شوند. بنابراین اگر هر پاییز با عطسه و خارش چشم مواجه می شوید و این علائم بدون تب و با تماس با عوامل خاصی تشدید می شوند، احتمال آلرژی بیشتر است؛ با این حال، فقط بر اساس علائم نمی توان در همه موارد تشخیص قطعی داد.
از کجا بفهمیم آلرژی داریم یا سرما خورده ایم؟
تشخیص آلرژی و سرماخوردگی فقط از روی یک علامت ممکن نیست، چون هر دو می توانند باعث عطسه، آبریزش بینی، گرفتگی بینی و سرفه شوند. با این حال، خارش بینی و چشم، اشک ریزش و آبریزش شفاف بینی بیشتر به نفع آلرژی هستند، در حالی که سرماخوردگی بیشتر با گلودرد، خستگی، سردرد و بدن درد همراه می شود و ممکن است تب خفیف هم ایجاد کند. آلرژی معمولا با قرار گرفتن در معرض یک محرک مشخص، مثل گرده یا کپک، شروع یا تشدید می شود و تا زمانی که تماس با آن ادامه داشته باشد می تواند باقی بماند؛ سرماخوردگی یک عفونت ویروسی است و علائم آن معمولا طی چند روز به اوج می رسند و سپس به تدریج بهتر می شوند.
اگر علائم شما هر سال در یک فصل خاص تکرار می شوند، خارش چشم و بینی دارید و با دور شدن از یک محیط یا عامل مشخص بهتر می شوید، احتمال آلرژی بیشتر است. در مقابل، شروع تدریجی علائم همراه با گلودرد، بدن درد یا احساس ناخوشی عمومی بیشتر با سرماخوردگی سازگار است. با این حال، این نشانه ها همیشه قطعی نیستند و در صورت تداوم، شدت زیاد یا نامشخص بودن علت، تشخیص پزشک می تواند به مشخص شدن علت علائم کمک کند.
آلرژی پاییزی چگونه تشخیص داده می شود؟
تشخیص آلرژی پاییزی معمولا با بررسی علائم و زمان بروز آنها شروع می شود. پزشک به الگوی علائم، سابقه حساسیت و عواملی که باعث شروع یا تشدید آنها می شوند توجه می کند. اگر برای مشخص شدن عامل حساسیت نیاز به بررسی بیشتر باشد، ممکن است تست پوستی یا آزمایش خون برای شناسایی آلرژن های خاص درخواست شود.
بررسی علائم و سابقه فرد
پزشک درباره علائمی مانند عطسه، آبریزش بینی، گرفتگی بینی، خارش و آبریزش چشم و همچنین زمان شروع و شدت آنها سوال می کند. اینکه علائم در فصل خاصی تکرار می شوند یا در محیطی مشخص، مثلا هنگام حضور در فضای باز، تماس با برگ های مرطوب یا گرد و غبار، بیشتر می شوند، می تواند سرنخ مهمی برای تشخیص باشد.
تست پوستی آلرژی
بیشتر بخوانید: درمان آلرژی پوستی
تست پوستی یکی از روش های رایج برای پیدا کردن عامل حساسیت است. در این آزمایش مقدار کمی از آلرژن های مختلف روی پوست قرار می گیرد و پوست به شکل سطحی تحریک می شود؛ ایجاد برجستگی و قرمزی در محل آزمایش می تواند نشان دهنده حساسیت به آن ماده باشد. این آزمایش معمولا برای بررسی حساسیت به موادی مانند گرده، کپک و مایت های گرد و غبار استفاده می شود.
آزمایش خون در صورت نیاز
در بعضی شرایط، پزشک به جای تست پوستی یا در کنار آن آزمایش خون را برای بررسی حساسیت تجویز می کند. در این آزمایش، واکنش ایمنی بدن نسبت به آلرژن های مشخص بررسی می شود. انتخاب بین تست پوستی و آزمایش خون به شرایط فرد، علائم و نظر متخصص بستگی دارد.
برای کنترل علائم آلرژی پاییزی چه کنیم؟
برای کنترل علائم آلرژی پاییزی، مهم ترین کار کاهش تماس با عامل حساسیت زا و مدیریت علائم است. اگر متوجه شدید علائم در زمان یا مکان خاصی بیشتر می شوند، تا حد امکان تماس با همان محرک را کمتر کنید.
- تماس با گرده و کپک را کمتر کنید: در روزهایی که میزان گرده در هوا زیاد است، زمان حضور طولانی در فضای باز را کاهش دهید و هنگام کار با برگ های مرطوب یا جمع کردن آنها از ماسک استفاده کنید.
- بعد از برگشتن از بیرون لباس ها را عوض کنید و دوش بگیرید: گرده و ذرات آلرژی زا می توانند روی لباس، مو و پوست باقی بمانند. شست وشوی بدن و تعویض لباس بعد از فعالیت در فضای باز، تماس ادامه دار با این مواد را کمتر می کند.
- در زمان افزایش گرده، پنجره ها را بسته نگه دارید: اگر علائم شما با گرده گیاهان مرتبط است، بسته نگه داشتن پنجره ها در زمان اوج گرده می تواند ورود این ذرات به خانه را کاهش دهد.
- محیط خانه را تمیز و تهویه مناسب را حفظ کنید: گرد و غبار، مایت ها و کپک می توانند علائم را تشدید کنند. تمیز کردن منظم سطوح، شستن ملحفه ها و کنترل رطوبت خانه به کاهش این آلرژن ها کمک می کند.
- درباره داروهای مناسب با پزشک یا داروساز مشورت کنید: بسته به نوع و شدت علائم، ممکن است داروهایی مانند آنتی هیستامین ها یا اسپری های بینی برای کنترل علائم پیشنهاد شوند. انتخاب دارو باید با توجه به شرایط فرد و داروهای مصرفی او انجام شود.
چه زمانی برای علائم آلرژی پاییزی به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر علائم آلرژی پاییزی شدید باشند، برای مدت طولانی ادامه پیدا کنند یا با وجود کاهش تماس با محرک ها بهتر نشوند، بهتر است علت آنها توسط پزشک متخصص آلرژی و ریه بررسی شود. همچنین اگر علائم باعث اختلال در خواب و فعالیت های روزمره شوند یا کنترل آنها با روش های معمول دشوار باشد، ارزیابی پزشکی می تواند به تشخیص عامل حساسیت و انتخاب درمان مناسب کمک کند.
در صورت تنگی نفس، خس خس سینه، تورم لب یا زبان یا مشکل در تنفس، باید فورا کمک پزشکی دریافت شود؛ این علائم می توانند نشانه یک واکنش آلرژیک شدید باشند.
سخن آخر
بیشتر بخوانید: سندرم آلرژی دهان
آلرژی پاییزی می تواند شبیه سرماخوردگی به نظر برسد، اما توجه به الگوی علائم و عواملی که آنها را تحریک می کنند، به تشخیص تفاوت این دو کمک می کند. کاهش تماس با گرده، کپک و سایر محرک ها می تواند علائم را کمتر کند، اما اگر مشکل مداوم یا شدید است، بهتر است به جای خوددرمانی طولانی مدت، علت آن توسط پزشک بررسی شود.
منبع: webmd
