حالت تهوع

حالت تهوع ناراحتی معده و احساس تمایل به استفراغ کردن است. حالت تهوع و استفراغ بیماری نیستند، بلکه علائم بسیاری از بیماری های مختلف مانند عفونت، مسمومیت غذایی، بیماری حرکتی، پرخوری، انسداد روده، آپاندیسیت و میگرن است. حالت تهوع و استفراغ بعضی اوقات می تواند علائم بیماری های جدی تر مانند حمله قلبی، اختلالات کلیوی یا کبد، اختلالات سیستم عصبی مرکزی، تومورهای مغزی و برخی از انواع سرطان باشد.

تفاوت حالت تهوع و استفراغ

حالت تهوع نوعی ناراحتی معده است که غالباً با اصرار استفراغ کردن همراه است، اما همیشه به استفراغ منجر نمی شود. استفراغ، تخلیه اجباری ارادی و یا غیر ارادی محتویات معده از طریق دهان است. برخی از محرک هایی که ممکن است منجر به استفراغ شود می تواند از معده و روده ها (عفونت، آسیب دیدگی و تحریک غذا)، گوش داخلی (سرگیجه و بیماری حرکتی) و مغز (آسیب دیدگی سر، عفونت های مغزی، تومورها و سردردهای میگرنی) ناشی شود.

شیوع حالت تهوع

این احساس هم در كودكان و هم در بزرگسالان ایجاد می شود. افرادی که تحت معالجه سرطان، مانند پرتودرمانی یا شیمی درمانی قرار می گیرند، در معرض خطر افزایش تهوع و استفراغ قرار دارند. زنان باردار در سه ماهه اول خود نیز ممکن است تهوع و استفراغ را تجربه کنند، که معمولاً به آن “بیماری صبحگاهی” گفته می شود. تخمین زده می شود که 50 تا 90 درصد از زنان باردار حالت تهوع را تجربه می کنند، در حالی که 25 تا 55 درصد دچار استفراغ می شوند.

علت حالت تهوع

حالت تهوع | پزشکت

دلایل تهوع و استفراغ کاملاً مشابه هستند. بسیاری از موارد می توانند فقط باعث حالت تهوع شوند.

برخی از دلایل شایع حالت تهوع، عبارتند از:

  • درد شدید
  • بوی خاص
  • سوء هاضمه
  • بیماری حرکتی
  • بارداری زودرس
  • بیماری کیسه صفرا
  • مسمومیت غذایی
  • ویروس های مختلف
  • استرس عاطفی (ترس)
  • قرار گرفتن در معرض سموم شیمیایی

زمان وقوع تهوع یا استفراغ می تواند نشان دهنده علت آن باشد. هنگامی که حالت تهوع مدت کوتاهی پس از غذا شروع می شود، می تواند نشان دهنده یک بیماری روانی یا زخم گوارشی باشد. تهوع یا استفراغ یک تا هشت ساعت پس از غذا ممکن است علائم مسمومیت غذایی باشد.  اگر حالت تهوع بیش از یک هفته ادامه داشته باشد باید به پزشک مراجعه کرد. استفراغ معمولاً در طی شش تا 24 ساعت کاهش می یابد و ممکن است در خانه درمان شود.

دلایل شایع که باعث حالت تهوع می شوند، عبارتند از:

سوزش سر دل یا بیماری ریفلاکس معده

سوزش سر دل یا بیماری ریفلاکس معده دستگاه گوارش (GERD) می تواند باعث شود که محتویات معده هنگام غذا خوردن به طرف مری برگردد و باعث سوزش و حالت تهوع می شود.

عفونت یا ویروس

باکتری ها یا ویروس ها می توانند بر معده تأثیر بگذارند و منجر به مسمومیت غذایی و در نتیجه باعث احساس تهوع شوند.

داروها

مصرف برخی داروهای خاص  به عنوان مثال، درمان سرطان مانند شیمی درمانی می تواند معده را ناراحت کرده یا منجر به حالت تهوع شوند. قبل از مصرف هر دارو اطلاعات دارویی روی آن ها را بخوانید. خواندن این اطلاعات و مشورت با پزشک در مورد هر نوع دارو به شما کمک می کند حالت تهوع ناشی از دارو را به حداقل برسانید.

بیماری حرکتی

حالت تهوع | پزشکت

در بیماری حرکتی یا ماشین گرفتگی، فرد ممکن است در حین حرکت خودرو دچار حالت تهوع و سرگیجه شود. حرکت خودرو می تواند باعث اختلال بین عملکرد مغز و حواس افراد شده و منجر به حالت تهوع، سرگیجه یا استفراغ گردد.

رژیم غذایی

پرخوری یا خوردن غذاهای خاص مانند غذاهای پرادویه یا پرچرب، می تواند معده را ناراحت کرده و باعث حالت تهوع شود. خوردن غذاهایی که فرد به آن ها حساسیت دارد نیز می تواند باعث این حالت شود.

درد
زخم

زخم های معده یا روده کوچک روده می تواند در حالت تهوع نقش داشته باشد. هنگام غذا خوردن، زخم می تواند احساس سوزش و حالت تهوع ناگهانی ایجاد کند.

علل استفراغ با توجه به سن متفاوت است. برای بزرگسالان، استفراغ معمولاً نتیجه یک عفونت ویروسی و مسمومیت غذایی است و گاهی اوقات نتیجه بیماری حرکتی و بیماری هایی است که در آن فرد تب می کند. برای کودکان استفراغ به دلیل عفونت ویروسی، مسمومیت غذایی، بیماری حرکتی، پرخوری یا تغذیه، سرفه و بیماری هایی که کودک در آن ها تب می کند، اتفاق میفتد. برخی از افراد نسبت به حرکت یا به برخی از غذاها، داروها یا اثرات برخی از شرایط پزشکی بسیار حساس هستند. همه این موارد می تواند باعث حالت تهوع شود.

عوارض حالت تهوع و استفراغ

حالت تهوع | پزشکت

معمولاً استفراغ بی ضرر است، اما می تواند نشانه بیماری جدی تر باشد. برخی از نمونه شرایط جدی که ممکن است تهوع یا استفراغ به همراه داشته باشد، عبارتند از:

  • مننژیت
  • آنسفالیت
  • آپاندیسیت
  • انسداد روده
  • تومورهای مغزی
  • سردردهای میگرنی

یکی دیگر از نگرانی های استفراغ، کم آبی بدن است. بزرگسالان کمتر در معرض خطر کمبود آب بدن قرار می گیرند زیرا آن ها می توانند علائم کم آبی بدن (مانند افزایش تشنگی و خشکی لب یا دهان) را تشخیص دهند. کودکان به خصوص اگر استفراغ با اسهال اتفاق بیفتد بیشتر در معرض خطر کمبود آب بدن قرار دارند. بزرگسالانی که از کودکان بیمار مراقبت می کنند باید از این علائم شایع کم آبی بدن آگاهی داشته باشند:

  • خشکی لب و دهان
  • چشم های گود رفته
  • تند نفس کشیدن یا نبض سریع

در نوزادان، والدین باید به دنبال کاهش ادرار و یک فونتانل (لکه ای نرم در بالای سر کودک) باشند.

درمان حالت تهوع

درمان تهوع به علت آن بستگی دارد. مصرف داروها برای رفع علت اصلی حالت تهوع نیز می تواند کمک کند. به عنوان مثال نشستن در صندلی جلو اتومبیل ممکن است علائم بیماری حرکتی را تسکین دهد. بیماری های حرکتی را می توان با مصرف دارو درمان کرد. نوشیدن آب به میزان کافی می تواند از کم آبی بدن بعد از تسکین حالت تهوع کمک کند.

بعد از استفراغ و یا حالت تهوع بهتر است تا زمانی که معده شما بهبود نیافته از رژیم غذایی BRAT (موز، برنج، سیب و نان تست) استفاده کنید.

درمان استفراغ، صرف نظر از سن و علت آن شامل موارد زیر است:

  • به اندازه کافی استراحت کنید.
  • مایعات شفاف بیشتری بنوشید.
  • از خوردن غذاهای جامد تا پایان دوره استفراغ پرهیز کنید.
  • از مصرف داروهای خوراکی، که می تواند معده را تحریک و استفراغ را بدتر کنند، خودداری کنید.

اگر استفراغ و اسهال بیش از 24 ساعت طول کشید، برای جلوگیری و درمان کم آبی باید از محلول مهارکننده دهانی استفاده شود.

استفراغ همراه با جراحی، پرتودرمانی، داروهای ضد سرطان، الکل و مورفین اغلب با مصرف دارو قابل درمان است. همچنین می توان از داروهای بدون نسخه برای کنترل استفراغ مرتبط با بارداری، بیماری حرکتی جلوگیری کرد. با این حال، قبل از استفاده از این روش های درمانی، باید با پزشک مشورت کنید.

برای کودکان، سرفه های مداوم و تب را با داروهای بدون نسخه کنترل کنید. برای درمان بیماری حرکتی در اتومبیل، کودک خود را به گونه ای قرار دهید که در مقابل شیشه جلوی خودرو قرار گیرد. تماشای حرکت سریع از شیشه خودرو می تواند حالت تهوع را بدتر کند. اجازه ندهید که بچه های شما همزمان غذا بخورند و بازی کنند. آن ها را تشویق کنید که در بین میان وعده های خود، استراحت کنند.

پیشگیری حالت تهوع

حالت تهوع | پزشکت

حالت تهوع می تواند پیش زمینه ای برای استفراغ باشد.

این بیماری دلایل زیادی دارد و اغلب می توان از آن جلوگیری کرد. روش های مختلفی برای کنترل یا تسکین این حالت وجود دارد. با این حال، اگر علائم شما با این تکنیک ها کاهش پیدا نکرد، با پزشک خود صحبت کنید.

هنگام تلاش برای کنترل حالت تهوع:

  • نوشیدنی ها را به آرامی بنوشید.
  • غذاهای سبک، آبکی و نرم بخورید.
  • نوشیدنی های خنک یا یخ زده بنوشید.
  • بعد از غذا از مسواک زدن خودداری کنید.
  • غذاهای گرم و سرد را با هم مخلوط نکنید.
  • بعد از غذا خوردن از انجام فعالیت خودداری کنید.
  • از مصرف غذاهای سرخ شده، چرب یا شیرین خودداری کنید.
  • به آهستگی غذا بخورید و وعده های غذایی کوچکتر و بیشتری را انتخاب کنید.

در معرض محرک های تهوع زا قرار نگرفتن می تواند از بروز حالت تهوع پیشگیری کند. محرک های تهوع زا، عبارتند از:

  • گرما و رطوبت
  • چراغ های چشمک زن
  • بوی قوی مانند عطر و غذاهای تند

مصرف داروی ضد تهوع (اسکوپولامین) قبل از سفر نیز می تواند از ابتلا به بیماری حرکتی جلوگیری کند. اگر هنگام صبح وقتی که از خواب بیدار می شوید حالت تهوع دارید، قبل از خواب یک وعده غذایی با پروتئین بالا (گوشت بدون چربی یا پنیر) بخورید. در هنگام غذا خوردن آب ننوشید و سعی کنید بین وعده های غذایی خود حداقل شش تا هشت لیوان آب بنوشید تا از کم آبی بدن جلوگیری شود. وقتی احساس تهوع کمتری دارید، غذا بخورید.

پیشگیری از استفراغ در حین حالت تهوع

با مصرف مقادیر کمی مایعات شفاف مانند آب میوه (به جز پرتقال و گریپ فروت) می توان از استفراغ جلوگیری کرد. نوشیدنی های حاوی قند نسبت به سایر مایعات، معده را بیشتر و بهتر آرام می کنند. فعالیت ممکن است حالت تهوع را بدتر کند و ممکن است منجر به استفراغ شود. سعی کنید در حالت نشسته یا دراز کشیده استراحت کنید.

مراجعه به پزشک

حالت تهوع | پزشکت

اگر درمان خانگی تاثیری روی حالت تهوع نداشته باشد، ممکن است این حالت ناشی از آسیب سر یا عفونت بوده که در این صورت باید به پزشک مراجعه کنید.

در صورت وقوع شرایط زیر در کودکان زیر 6 سال، آن ها را نزد پزشک ببرید:

  • تب بالا
  • استفراغ همراه با اسهال
  • بروز علائم کم آبی بدن
  • تداوم استفراغ بیش از چند ساعت طول
  • کودک به مدت شش ساعت ادرار نکرده

در کودکان بالای 6 سال مراقب بروز علائم زیر باشید و در صورت مشاهده به پزشک مراجعه کنید:

  • استفراغی که یک روز طول می کشد.
  • علائم کمبود آب بدن دیده می شود.
  • اسهال همراه با استفراغ بیش از 24 ساعت ادامه داشته باشد.
  • کودک تب بالایی دارد و یا به مدت شش ساعت ادرار نکرده است.

بزرگسالان باید در صورت بروز استفراغ بیش از یک روز و یا افزایش اسهال و استفراغ بیش از 24 ساعت و مشاهده علائم کم آبی بدن به پزشک مراجعه کنند.

منابع:

https://www.healthline.com/health/nausea

https://my.clevelandclinic.org/health/symptoms/8106-nausea–vomiting

https://my.clevelandclinic.org/health/symptoms/8106-nausea–vomiting/when-to-call-the-doctor

چرا پزشکت ؟ چرا مشاوره آنلاین ؟

اپلیکیشن پزشکت با ارائه مشاوره آنلاین (تصویری، صوتی و نوشتاری) در هر مکان و در هر لحظه از شبانه روز این امکان را به شما می دهد تا با پزشکان و مشاورین معتبر و برتر ارتباط مستقیم برقرار نموده و در هر زمینه ای از حوزه های پزشکی و سلامت مشاوره دریافت کنید. پزشکت با ارائه بسته های آموزشی، دانش کلی جامعه (بیماران، دانشجویان پزشکی و ...) را در زمینه: پزشکی، آشنایی با بیماری ها و راه های درمان آن و سبک زندگی سالم را ارتقا می بخشد. شبکه اجتماعی پزشکت مرجعی رایگان بوده که به پزشکان و مشاورین و تمامی کاربران این امکان را می دهد اطلاعات روز پزشکی و سلامت را در قالب پست های ویدیویی و متن به اشتراک بگذارند و تعامل مستقیم با یکدیگر برقرار نمایند. مزیت دریافت مشاوره آنلاین از پزشکت عبارت است از: صرفه جویی در زمان و هزینه، برطرف شدن نگرانی های بیمار در لحظه و امکان مطرح نمودن مسائلی که بیمار به صورت حضوری بنا به دلایلی نمی تواند مطرح کند. برای دانلود اپلیکیشن پزشکت به استورهای معتبر مراجعه نمایید و جهت اطلاعات بیشتر به قسمت دریافت پزشکت در صفحه نخست سایت مراجعه نمایید.