چگونه زود به بلوغ برسیم؟ برای تسریع بلوغ در کودکان چه باید کرد؟ بلوغ مرحلهای دگرگونکننده در زندگی کودکان بوده که با تغییرات جسمی و روانی چشمگیر همراه است. دامنه سنی شروع بلوغ در دختران و پسران متفاوت است.
به طور معمول بهترین سن بلوغ دختر بین 9 تا 14 سالگی بوده و پسران بین 10 تا 17 سالگی وارد این مرحله میشوند. با این وجود گاهی اوقات بلوغ با تأخیر اتفاق میافتد که میتواند برای نوجوانان و والدین نگرانکننده باشد.
در این مقاله از پزشکت به بررسی علل تأخیر در بلوغ، راهکارهای تسریع آن و نکات مهمی که والدین باید در نظر داشته باشند، میپردازیم. علاوه بر این در صورت داشتن هرگونه سوال درباره دوران بلوغ فرزندان خود میتوانید از ما مشاوره فوری پزشکی دریافت کنید. فقط کافی است که نوبت مشاوره خود را رزرو کنید تا متخصصان مربوطه با شما تماس بگیرند.
علل تأخیر در بلوغ کودکان
تأخیر در بلوغ میتواند دلایل مختلفی داشته باشد که برخی از آنها به شرح زیر هستند:
- وراثت: سابقه خانوادگی بلوغ دیررس میتواند در فرزندان نیز تکرار شود.
- کمبود تغذیه: سوء تغذیه و کمبود مواد مغذی ضروری میتواند روند بلوغ را مختل کند.
- بیماریهای مزمن: برخی از بیماریها مانند دیابت، کمکاری تیروئید و بیماریهای التهابی روده میتوانند باعث تأخیر در بلوغ شوند.
- اختلالات هورمونی: نقص در تولید هورمونهای جنسی یا هورمون رشد میتواند منجر به تأخیر در بلوغ شود.
راهکارهای تسریع بلوغ در کودکان

در حالی که بلوغ یک فرآیند طبیعی است و نباید به طور مصنوعی تسریع شود، برخی از راهکارها میتوانند به بهبود شرایط و تسریع روند طبیعی بلوغ کمک کنند.
1. حفظ وزن مناسب در کودک
وزن مناسب و BMI نرمال برای شروع و پیشرفت بلوغ ضروری است. کمبود وزن و سوءتغذیه میتواند باعث تأخیر در بلوغ شود. در عین حال اضافه وزن و چاقی نیز با عوارض جانبی همراه است و توصیه نمیشود؛ بنابراین تغذیه متعادل و فعالیت بدنی منظم برای حفظ وزن سالم و تسریع بلوغ در کودکان ضروری است.
2. فعالیت بدنی منظم در کودک
ورزش نقش بسیار مهمی در رشد جسمی و روانی کودک دارد. بلوغ دیررس ممکن است کودکان را از شرکت فعال در ورزش منصرف کند؛ اما اگر فرزند شما می خواهد به بلوغ برسد، به او بگویید که یکی از بهترین راه ها برای داشتن سلامتی و تناسب اندام داشتن زندگی جسمی فعال است.
فرزند خود را تشویق کنید که بدون هیچ گونه نگرانی در ورزش شرکت کند. هرچه فعالیت آنها بیشتر باشد، اندام آنها متناسبتر شده و زودتر می توانند به بلوغ برسند.
3. لذت بردن از دوران کودکی
تأخیر در بلوغ در برخی از کودکان طبیعی است. کارهای زیادی نمی توانید انجام دهید و ناامید شدن کمکی نخواهد کرد. در حقیقت نگرانی ناشی از تاخیر در بلوغ فقط بر سلامتی او تأثیر می گذارد که منجر به از دست دادن اشتها و تأخیر بیشتر در رسیدن به مرحله بعدی می شود.
بنابراین برای تسریع بلوغ در کودکان سعی کنید که روی جنبه مثبت تمرکز کنید. او بقیه عمر خود را برای بزرگسالی سپری خواهد کرد؛ اما با رسیدن به بلوغ، کودکی او برای همیشه از دست می رود.
4. تغذیه مناسب و متعادل کودک

یکی از مهمترین عواملی که می تواند رشد بلوغ در کودکان را تحت تأثیر قرار دهد، تغذیه است. کمبود تغذیه یا سوءتغذیه از رشد بدن در شرایطی که کودک به سن بلوغ می رسد، جلوگیری می کند.
کودکان کم وزن معمولاً بلوغ تاخیری دارند؛ همچنین بلوغ منجر به رشد بدن می شود و نیازهای تغذیه ای بچه های در حال رشد را افزایش می دهد. اگر فرزندان شما هر روز غذای سالم و مقوی می خورند تا میزان ویتامین ها و مواد معدنی توصیه شده روزانه خود را برآورده کنند، می توانند در زمان مناسب بلوغ را تجربه کنند.
همچنین خوردن غذاهای مقوی به کودک شما کمک می کند تا با تغییرات هورمونی کنار بیاید؛ زیرا بلوغ مرحلهای است که بدن نوجوان شما برای تحول جنسی آماده می شود.
برای این که کودک شما همزمان با دوستانش به بلوغ برسد، باید غذای سالم و مقوی بخورد. به او پروتئین و چربی های سالم بدهید. اجازه دهید بیش از حد چیزی مصرف نکند. رژیم غذایی متعادل داشته باشید. به او سبزیجات، گوشت بدون چربی، میوه، لبنیات و حبوبات بدهید. برخی از مواد مغذی حیاتی مورد نیاز نوجوان شما برای رسیدن تسریع بلوغ در کودکان در زیر بیان شدهاند.
کلسیم
کلسیم یک ماده مغذی ضروری است که برای رشد مناسب لازم است و استخوان های محکم تری در کودکان ایجاد می کند. ویتامین D به همان اندازه مهم است. دختران جوان در دوران بلوغ فاقد کلسیم و ویتامین D هستند.
همچنین برای غلبه بر مشکلات کمبود کلسیم مانند پوکی استخوان در آینده، آنها باید غذاهای غنی از کلسیم مصرف کنند. لیست غذایی باید شامل محصولات لبنی شامل کشک یا شیر کم چرب، ماست، پنیر، کره و سبزیجات برگ سبز باشد.
پیشنهـاد متخصص
بیش از ۳۲۱ نفر برای این مطلب با متخصصان زیر گفتگو کرده اند!
آهن

کودکان برای رشد سالم بدن باید دوز توصیه شده آهن (11 میلی گرم در روز برای بزرگسالان) دریافت کنند. آهن برای دختران در دوران بلوغ نیز حیاتی است. دختران نوجوان شروع چرخه قاعدگی را در دوران بلوغ تجربه می کنند. برای جایگزینی خون از دست رفته در طی دوره ها، مصرف غذاهای غنی از آهن مهم می شود. اگر کودک رنگ پریدگی دارد، آزمایش هموگلوبین انجام دهید.
غذای حاوی مقادیر بالای آهن شامل غلات کامل، ماهی، لوبیا و گوشت قرمز است. آهن موجود در این مواد غذایی مغذی به رشد سریع نوجوان شما کمک می کند. دختران باید از خوردن غذاهای پرکالری در دوران بلوغ خودداری کنند؛ زیرا باعث چاقی آنها و افزایش چربی های ناسالم در بدن می شوند.
پروتئین
پروتئین یک ماده مغذی حیاتی است که به رشد بدن و تسریع بلوغ در کودکان و نوجوانان کمک می کند. کمبود پروتئین در بدن همچنین از تجمع عضلات و از رشد کودکان جلوگیری می کند.
در دوران بلوغ، پروتئین به ساخت عضلات بدن، بافت ها کمک می کند. حتی بدن را برای فعالیت های روزمره مانند ورزش و سایر فعالیت های فوق برنامه درسی فعال و متناسب می کند. بهترین منابع پروتئین ماهی، گوشت، لبنیات و محصولات مرغ هستند.
چربی ها
دختران و پسران جوان باید مقدار مناسب چربی را در رژیم غذایی خود حفظ کنند. غذاهای حاوی مقدار مناسب چربی به روند رشد کمک می کنند و انرژی بهینه را به بدن می رسانند. چربی های اشباع نشده که به طور طبیعی در منابع غذایی مختلف مانند ماهی قزل آلا، آجیل و روغن زیتون وجود دارند، غذاهای عالی برای مصرف در دوران بلوغ هستند.
هورمون های بلوغ باعث رسوب چربی در نواحی مختلف بدن نوجوان شما مانند پستان، لگن و ران می شوند. افزایش وزن سالم امری طبیعی در دوران بلوغ است و توصیه می شود که از هرگونه روش ناسالم کاهش وزن خودداری کنید. در عین حال نوجوان شما باید از غذاهای مقوی استفاده کرده تا از مصرف بیش از حد کالری جلوگیری شود.
فلز روی
روی یک ماده مغذی ضروری در سنتز هورمون رشد نقش اساسی دارد و با هورمونهای دیگری مانند تستوسترون، انسولین، تیروئید و ویتامین D3 که رشد استخوان را تقویت کرده، ارتباط برقرار می کند.
غذاهایی که نوجوان شما برای افزایش روی در بدن خود باید مصرف کنند، شامل: اسفناج، گوشت گاو، صدف، دانه کدو تنبل، دانه های کتان (به ویژه برای دختران)، تخمه هندوانه، لوبیای کلیه و میگو هستند.
5. هورمون درمانی در کودک
مغز چندین هورمون ترشح می کند که منجر به عملکرد صحیح بدن می شود. هنگامی که کودکان به سن بلوغ می رسند، هورمون گنادوتروپین یا GnRH ترشح می شود. این وضعیت، تغییرات بسیاری از نظر جسمی و عاطفی را ایجاد می کند.
در بعضی موارد، بدن این هورمون های بلوغ را تولید نمی کند. در چنین شرایطی، ممکن است که درمان مناسبی برای بازگرداندن تعادل هورمون ها در بدن برای تسریع بلوغ در کودکان توصیه شود.
متخصص غدد ممکن است تزریق تستوسترون برای شروع بلوغ در پسران را توصیه کند. با این حال این فقط پس از بررسی های مناسب و معاینه بدنی پسر انجام خواهد شد. در مورد دختران هم سونوگرافی لگن برای بررسی رحم، تخمدان و… مطالعات هورمونی باید به دقت انجام شود. برای شروع هورمونی درمانی عجله نداشته باشید.
6. خواب کافی کودک

اگر کودک شما در خواب شبانه مشکل دارد، این می تواند دلیل تاخیر در بلوغ باشد. علاوه بر تغذیه، بدن کودک شما به رشد کافی نیز نیاز دارد. یک راه طبیعی برای افزایش ترشح هورمون رشد و رسیدن سریع به بلوغ خوابیدن است. تحقیقات ثابت کرده که خواب مناسب باعث افزایش ترشح هورمون های رشد در بزرگسالان جوان می شود.
بلوغ می تواند یک زمان هیجان انگیز و چالش برانگیز باشد. بلوغ از جهات مختلفی بین پسران و دختران متفاوت است. دختران بلوغ را حدود 1 تا 2 سال زودتر از پسران شروع می کنند و عموماً سریعتر تمام می شود. بلوغ یک دختر می تواند از سن 9 تا 14 سالگی باشد؛ در حالی که دوره پسران از 10 تا 17 سالگی ادامه دارد.
اگرچه ممکن است برای رسیدن زودرس به بلوغ مراجعه به هورمون درمانی یا سایر داروها وسوسه انگیز باشد؛ اما ایده خوبی نیست و توسط متخصصان توصیه نمی شود. صبر داشته باشید و روند طبیعی همانطور که باید اتفاق میافتد. تا آن زمان، کودکی خوشی داشته باشید!
7. کاهش استرس در کودک
استرس و اضطراب میتوانند بر عملکرد سیستم هورمونی و روند بلوغ تأثیر منفی داشته باشند. یادگیری تکنیکهای مدیریت استرس مانند مدیتیشن، یوگا و تنفس عمیق به کاهش استرس و بهبود کیفیت زندگی کمک خواهند کرد و در نهایت باعث تسریع بلوغ در کودکان خواهد شد.
8. صبر و شکیبایی والدین و کودک
بلوغ یک فرآیند طبیعی است و هر فرد با سرعت خاص خود پیش میرود؛ بنابراین والدین باید صبور باشند و به فرزند خود اطمینان دهند که بلوغ او نیز به زودی فرا خواهد رسید. مقایسه کودک با همسالان و نگرانی بیش از حد میتواند تأثیر منفی بر روحیه او داشته باشد.
چگونه زودتر به بلوغ برسیم؟
والدین باید نکاتی را درباره تاخیر بلوغ و تسریع بلوغ در کودکان خود بدانند که به شرح زیر هستند:
- مراجعه به پزشک: در صورت نگرانی در مورد تأخیر بلوغ فرزند خود، حتماً به پزشک متخصص غدد مراجعه کنید. پزشک با بررسی شرایط و انجام آزمایشات لازم، میتواند علت تأخیر را تشخیص داده و در صورت لزوم درمان مناسب را تجویز کند.
- حمایت عاطفی: بلوغ دورهای حساس و چالشبرانگیز است. نوجوانان در این دوره به حمایت عاطفی والدین خود نیاز دارند. با آنها صحبت کنید، به نگرانیهایشان گوش دهید و به آنها اطمینان دهید که در کنارشان هستید.
- آموزش: در مورد بلوغ و تغییرات آن به فرزند خود اطلاعات کافی بدهید. این کار به او کمک میکند تا با تغییرات جسمی و روانی خود سازگار شود و احساس بهتری داشته باشد.
مشاوره فوری پزشکی درباره بلوغ زودرس در پزشکت
اگر شما هم درباره روند دوران بلوغ فرزند خود نگران هستید، ما در پزشکت به کمک متخصصان آنلاین خود به شما کمک میکنیم تا راهنمای لازم در مورد تغذیه، تغییرات جسمی و روانی دوران بلوغ را دریافت کنید و در مورد نحوه برخورد با او در این دوران را هم یاد بگیرید تا کودک و نوجوان شما این دوران را به خوبی بگذراند و احساس بهتری درباره خود داشته باشد. پس همین حالا نوبت مشاوره خود را از ما رزرو کنید.
سخن آخر
بلوغ یک سفر منحصربهفرد برای هر فرد است و سرعت و زمانبندی آن میتواند بسیار متنوع باشد. درک این موضوع و پرهیز از هرگونه مقایسه با دیگران، به نوجوان شما کمک میکند تا این مرحله از زندگی را با آرامش و اطمینان بیشتری طی کند.
در این مقاله به بررسی علل احتمالی تأخیر در بلوغ و راهکارهای مؤثر برای حمایت و تسریع بلوغ در کودکان پرداختیم. با این حال همواره توصیه میشود که در صورت هرگونه نگرانی یا ابهام، با پزشک متخصص مشورت کنید. پزشک با بررسی دقیق شرایط و انجام آزمایشهای لازم، میتواند بهترین راهنمایی را به شما ارائه دهد و در صورت لزوم، اقدامات درمانی مناسب را تجویز کند.
۲ پاسخ
سلام پدر و مادرم بلند هستند ولی من کوچکم یعنی قد من ۱۳۲و تازه رفتم ۱۴یعنی ۳۷روز میشه و وزنم ۲۷ و کم خواب و کم اشتهام و لوزه دارم
چرا من قدم نمکشه بالا یا وزنم لطفاً کمکم کنید
سلام ازمایشات هورمونی قند لازم هست