دیسپلازی ریوی در نوزادان: علل، علائم و درمان

دیسپلازی ریوی  در نوزادان (BPD) ، که گاهی اوقات بیماری مزمن ریه نامیده می شود، مشکلی در نحوه رشد بافت ریه نوزاد است. نوزادانی که خیلی زود متولد می شوند یا پس از تولد دچار مشکلات تنفسی شده اند در معرض دیسپلازی برونکوپلونری هستند. در BPD، مجاری تنفسی، ریه ها و آلوئول ها (کیسه های هوایی کوچک ریه ها) در نوزادان آسیب می بینند. اکثر نوزادان از BPD بهبود می یابند اما ممکن است مشکلات تنفسی طولانی مدت داشته باشند.

در دیسپلازی ریوی نوزادان چه اتفاقی می افتد؟

نوزادان با این شرایط متولد نمی شوند. بلکه این شرایط زمانی اتفاق می افتد که نوزاد اکسیژن یا دستگاه تنفس را به مدت طولانی استفاده کرده باشد. این وضعیت می تواند به ریه ها آسیب برساند. حتی باعث التهاب (تورم و سوزش) و زخم شود. در نتیجه، ریه ها آنطور که باید رشد نمی کنند. این وضعیت در نوزادان نارس شایع تر است.

دستگاه های تنفسی مکانیکی برای نوزادانی که ریه های آنها خیلی نارس هستند تنفس را انجام می دهند. اکسیژن از طریق لوله ای که در نای نوزاد (نای) وارد شده وارد ریه های آنها می شود. دستگاه از فشار برای انتقال هوا به داخل ریه های سفت و توسعه نیافته نوزاد استفاده می کند. بسیاری از نوزادان نیازی به لوله تنفسی ندارند، اما همچنان به اکسیژن و فشار اضافی نیاز دارند. پزشکان از شاخک های بینی برای ارسال اکسیژن و فشار به ریه های نوزاد استفاده می کنند.

هم اکنون با مشاوران پزشکت مشاوره آنلاین بگیرید

این نوزادان به غلظت بالاتری از آنچه در هوای تنفس می کنیم، به اکسیژن نیاز دارند. با گذشت زمان، فشار ناشی از تهویه و اکسیژن اضافی می تواند به ریه های ظریف نوزاد آسیب برساند. این نوع آسیب طولانی مدت از رشد طبیعی ریه جلوگیری می کند. بنابراین این نوزادان همچنان مشکلات تنفسی دارند و به اکسیژن اضافی ارسال شده به ریه های خود نیاز دارند. نوزادان نارس که بیش از 28 روز به اکسیژن درمانی نیاز دارند، دیسپلازی برونکوپلونری دارند.

گاهی اوقات، اگر مشکل دیگری بر ریه های نوزاد متولد شود، مانند نقص های مادرزادی، بیماری های قلبی، ذات الریه و سایر عفونت ها، دیسپلازی برونکوپلونری ممکن است رخ دهد. اینها حتی در نوزادان کامل می توانند باعث التهاب و زخم BPD شوند.

دلایل دیسپلازی برونکوپلمونری چیست؟

دیسپلازی ریوی در نوزادان چیست؟ | پزشکت

علل BPD در نوزادان ممکن است شامل موارد زیر باشد:

زایمان زودرس: نوزادان نارس هنگام تولد آلوئولهای کمتر و نارس دارند. زایمان زودرس علت اصلی BPD در نوزادان است اکثر نوزادان مبتلا به BPD با سندرم دیسترس تنفسی RDS متولد می شوند. نوزادان مبتلا به BPD برای تنفس به اکسیژن درمانی یا دستگاه تنفسی نیاز دارند.

آسیب ریه پس از تولد: نوزادان نارس دارای ریه های شکننده و توسعه نیافته هستند. نوزاد نارس نیاز به دستگاه تنفسی با اکسیژن درمانی یا تهویه مکانیکی دارد. فشار دستگاه تنفس یا اکسیژن اضافی ممکن است باعث آسیب به آلوئولها، ریه ها یا مجاری تنفسی نوزاد شود.

استعداد ژنتیکی: برخی از نوزادان دارای تغییرات ژنتیکی هستند که آنها را مستعد ابتلا به BPD نسبت به سایرین می کند.

دلایل محیطی: نوزادانی که در معرض دود سیگار از مادر، قبل از تولد یا در معرض سموم دیگر قرار دارند ممکن است ریه های ملتهب یا توسعه نیافته داشته باشند.

کندی رشد پس از تولد: نوزادان نارس که در مصرف شیر و تغذیه مشکل دارند، رشد و تکامل کندتری دارند. ریه ها نیز ممکن است کندتر رشد کنند و نوزاد ممکن است در تنفس مشکل داشته باشد.

عفونت ها: عفونت های تنفسی، مانند ذات الریه، بلافاصله پس از تولد ممکن است منجر به التهاب ریه و آسیب ریه شود.

علائم و نشانه های دیسپلازی ریوی

BPD معمولاً هنگامی که نوزاد در بیمارستان است تشخیص داده می شود، اما برخی موارد ممکن است آشکار نباشد. اگر یک یا چند مورد از علائم زیر وجود داشته باشد، ممکن است نشان دهنده BPD باشد و باید با پزشک نوزاد مشورت کنید.

  • خس خس سینه
  • تنفس سریع و پی در پی
  • سرفه بیشتر از حد معمول
  • بسته شدن سوراخ های بینی هنگام تنفس
  • تف کردن بیش از حد یا استفراغ بعد از تغذیه
  • سیانوز تغییر رنگ مایل به آبی پوست اطراف دهان یا بستر ناخن
  • فرو رفتن شکم با تنفس، عقب کشیدن پوست بین دنده ها با هر نفس

نوزادان نارس که نیاز به دستگاه تنفس یا اکسیژن دارند حتی پس از 36 هفته سن حاملگی تنظیم شده ممکن است دچار BPD شوند.

عوامل خطر برای دیسپلازی برونکوپلونری

دیسپلازی ریوی در نوزادان چیست؟ | پزشکت

عوامل زیر ممکن است نوزادان را در معرض ابتلا به BPD قرار دهد:

  • سابقه خانوادگی آسم
  • نوزادان با اختلالات رشد ریه
  • تولد در کمتر از 30 هفته بارداری
  • محدودیت رشد قبل یا بعد از تولد
  • عفونت های مادر در دوران بارداری
  • اختلالات جفتی مانند پره اکلامپسی
  • نوزادان مبتلا به ناراحتی تنفسی نوزاد
  • وزن هنگام تولد کمتر از دو پوند کمتر از 1000 گرم
  • نوزادان مبتلا به عفونت قبل از زایمان و عفونت قبل از تولد
  • بیماری زودرس نارسایی ریه به دلیل کمبود سورفاکتانت
  • شرایطی مانند آمفیزم بینابینی ریوی PIE و مجرای شریانی ثبت شده PDA

عوارض دیسپلازی ریوی در نوزادان

برخی از پیامدهای احتمالی و عوارض احتمالی BPD در دراز مدت در نوزادان عبارتند از:

  • مشکل در بلع
  • رشد آهسته، به ویژه در دو سال اول
  • ناهنجاری در ساختار ریه و عملکرد نامناسب ریه
  • خطر ابتلا به عفونت هایی مانند سرماخوردگی و آنفولانزا بیشتر است.
  • مشکلات تنفسی که ممکن است در سنین نوجوانی و بزرگسالی ادامه یابد.
  • خطر ابتلا به آسم، ذات الریه ویروسی یا سایر مشکلات تنفسی و عفونت ها بیشتر است.
  • اکسیژن یا تنفس طولانی مدت از طریق فشار مداوم بینی مثبت از طریق NCPAP، دستگاه های تنفسی و داروهایی مانند برونکودیلاتورها

در موارد نادر، BPD ممکن است عوارض خطرناک مانند فشار خون ریوی، فشار خون بالا در شریان اصلی ریه و مشکلات قلبی ایجاد کند.

تشخیص دیسپلازی ریوی در نوزادان نارس

BPD معمولاً قبل از ترخیص نوزاد و پس از تولد به خانه فرستاده می شود. پزشک ممکن است ویژگیها و ارزیابیهای زیر را برای تأیید تشخیص BPD در نظر بگیرد:

  • علائم نوزاد
  • سن نوزاد هنگام تولد حاملگی
  • مدت زمان نیاز به اکسیژن مکمل
  • پالس اکسی متری برای کنترل سطح اکسیژن
  • سی تی اسکن یا MRI برای بررسی ریه ها
  • آزمایش خون برای بررسی نشانگرهای عفونت
  • اشعه ایکس قفسه سینه برای بررسی رشد ریه و هرگونه تغییر در ظاهر ریه ها
  • اکوکاردیوگرام برای بررسی اینکه آیا مشکلات قلبی باعث مشکلات تنفسی می شوند یا خیر

درمان دیسپلازی ریوی در نوزادان

دیسپلازی ریوی در نوزادان چیست؟ | پزشکت

هیچ درمان دارویی نمی تواند بلافاصله دیسپلازی برونکوپلونری را درمان کند. درمان بر تغذیه مناسب نوزاد برای کمک به رشد و نمو ریه ها متمرکز است.

در این مدت، نوزادان از تنفس و اکسیژن کمک می گیرند تا بتوانند رشد کنند. با تغذیه و مراقبت مناسب، بسیاری از نوزادان می توانند اکسیژن را از بدن خارج کرده و به تنهایی تنفس کنند. نوزادان تحت مراقبت شدید در بیمارستان، معمولاً در بخش مراقبت های ویژه نوزادان (NICU) قرار می گیرند، تا زمانی که بتوانند به تنهایی و بدون دستگاه تنفس مکانیکی به خوبی تنفس کنند.

برخی از نوزادان ممکن است از تهویه با فرکانس بالا استفاده کنند. این تهویه مداوم با فشار پایین به کاهش آسیب ریه کمک می کند. همه بیمارستانها این گزینه را ندارند، اما برخی از آنها با NICU های بزرگ این امکان را دارند.

لوله گاستروستومی

نوزادانی که برای بیماری دیسپلازی برونکوپلونری نیاز به مراقبت در بیمارستان دارند، ممکن است نیاز به تغذیه فرمول های پرکالری از طریق لوله گاستروستومی (G-tube) داشته باشند. این لوله از طریق شکم وارد می شود تا تغذیه را مستقیماً به معده برساند. این به نوزادان کمک می کند تا کالری کافی برای رشد دریافت کنند.

در موارد شدید، نوزادان مبتلا به BPD نمی توانند از دستگاه گوارش خود برای هضم غذا استفاده کنند. آنها به تغذیه وریدی (IV) به نام تغذیه تزریقی نیاز دارند به این تغذیه چربی ها، پروتئین ها، قندها و مواد مغذی را از طریق لوله کوچکی که از طریق پوست نوزاد به داخل ورید بزرگ وارد شده است، تامین می کند.

نوزادان مبتلا به BPD ممکن است از چند هفته تا چند ماه در NICU به مراقبت نیاز داشته باشند. بعد از خروج از بیمارستان، برخی هنوز ممکن است به داروهای مداوم، درمان تنفسی یا حتی اکسیژن در خانه نیاز داشته باشند.

لوله نای تراستومی

اکثر نوزادان تا پایان سال اول از اکسیژن درمانی جدا می شوند. برخی از آنها ممکن است برای چندین سال به کمک تنفس از دستگاه تنفس نیاز داشته باشند. به ندرت، برخی در طول زندگی به کمک نیاز دارند. در این موارد، نوزاد به لوله نای تراستومی (یا لوله “تراچ”) نیاز دارد. پزشکان این لوله پلاستیکی را با ایجاد یک حفره کوچک در گردن نوزاد به داخل لوله تنفس وارد می کنند.

برای بهبودی نوزادان مبتلا به دیسپلازی برونکوپلونری زمان لازم است. بسیاری از آنها نزدیک به عملکرد طبیعی ریه بهبود می یابند. اما بافت ریه زخم خورده و سفت شده همیشه آنطور که باید کار نمی کند. با رشد نوزادان، بافت جدید سالم ریه می تواند شکل گرفته و رشد کند و ممکن است بخش اعظم کار تنفس بافت آسیب دیده ریه را به عهده بگیرد.

دیسپلازی ریوی ممکن است در نوزادان با وجود بیماری دیگر شامل درمان رفلاکس اسید، فشار خون ریوی و مشکلات قلبی بدتر شود. در برخی موارد، درمان شرایط جانبی ممکن است علائم BPD را بهبود بخشد.

واکسیناسیون علیه بیماری هایی مانند آنفولانزا ممکن است برای نوزادانی که به احتمال زیاد تحت مراقبت پزشکی طولانی مدت قرار می گیرند، در نظر گرفته شود. واکسیناسیون می تواند از عفونت ها جلوگیری کرده و خطر بدتر شدن BPD را در دراز مدت کاهش دهد.

مراقبت خانگی از نوزادان مبتلا به BPD

دیسپلازی ریوی در نوزادان چیست؟ | پزشکت

اقدامات احتیاطی مناسب در خانه می تواند میزان بهبودی در نوزادان مبتلا به BPD را افزایش دهد. والدین می توانند اقدامات احتیاطی زیر را برای نوزادان مبتلا به BPD انجام دهند.

  • یک مهد کودک کوچکتر انتخاب کنید تا از تماس کودک با میکروب ها کاسته شود.
  • تمام واکسیناسیون های توصیه شده، از جمله واکسن آنفولانزا را برای کودک خود انجام دهید.
  • از ملاقات افراد بیمار با نوزاد خود جلوگیری کرده یا آنها را محدود کنید تا خطر ابتلا به عفونت تنفسی نوزاد را کاهش دهید.
  • کودک خود را از دود سیگار دخانیات دور نگه دارید زیرا می تواند یک عامل مستعد کننده برای تحریک ریه و بیماری های تنفسی باشد.
  • اگر کودک شما در خانه اکسیژن دریافت می کند، پزشکان نحوه کار با لوله و بررسی سطح اکسیژن را به شما نشان می دهند.
  • برخی از کودکان ممکن است برای تسکین التهابات شبه آسم به داروهای برونکودیلاتور نیاز داشته باشند. شما می توانید این دارو را با یک پف کننده یا نبولایزر به کودک خود بدهید، که یک اسپری خوب از دارو تولید می کند که کودک شما در آن تنفس می کند.

نوزادی که در رشد مشکل دارد ممکن است به یک شیر خشک پرکالری نیاز داشته باشد. تغذیه با شیر خشک ممکن است به تنهایی یا همراه با شیردهی مادر انجام شود. گاهی اوقات، نوزادان مبتلا به BPD که دیرتر وزن خود را افزایش می دهند، با تغذیه لوله G از NICU به خانه می روند.

BPD در نوزادان چقدر شایع است؟

سالانه حدود 10 تا 15000 مورد BPD در نوزادان در ایالات متحده ثبت می شود. تعداد موارد BPD در دوران اخیر به دلیل بهبود میزان بقا در نوزادان کم نوزاد و نارس افزایش یافته است. نوزادان مبتلا به BPD ممکن است مجبور شوند چند هفته تا چند ماه در بخش مراقبت های ویژه نوزادان NICU بمانند. طبق اعلام موسسه ملی بهداشت، طول مدت اقامت 120 روز است. با این حال، میزان بهبودی برای هر نوزاد متفاوت است و بستگی به شدت وضعیت، سلامت کلی و پاسخ به درمان دارد .

BPD جدید چیست؟

در دوران اخیر، برخی از نوزادان مبتلا به BPD در مقایسه با گذشته در سن حاملگی زودتر متولد می شوند که به آن “BPD جدید” می گویند. این نوزادان نارس معمولاً زخم و التهاب کمتری نسبت به BPD گذشته دارند. موارد BPD جدید به اختلال یا رشد غیرطبیعی ریه نسبت داده می شود.

BPD در نوزادان قابل درمان است اکثر نوزادان به خوبی بهبود می یابند. با این حال، نوزادان نارس نیاز به مراقبت های پزشکی طولانی مدت دارند و مراقبین باید اقدامات احتیاطی زیادی را انجام داده و صبور باشند. در برخی موارد ممکن است تغییرات طولانی مدت در شیوه زندگی پیشنهاد شود. پرستاران و پزشکان می توانند شما را از طریق پیش آگهی و مدیریت طولانی مدت راهنمایی کنند.

پیش آگهی BPD در نوزادان چیست؟

پس از بهبودی، برخی از نوزادان ممکن است مشکلات طولانی مدت ناشی از دیسپلازی برونکوپلونری داشته باشند. آنها در معرض عفونت های تنفسی مانند آنفولانزا، ویروس سینسیتیال تنفسی (RSV) و ذات الریه هستند. در صورت ابتلا به عفونت، بیشتر از بقیه کودکان بیمار می شوند. نوزادان مبتلا به BPD ممکن است خس خس سینه را تا دوران کودکی همراه خود داشته باشند.

BPD گاهی باعث تجمع مایع در ریه ها می شود که به آن ادم ریوی می گویند. این امر باعث می شود که هوا از طریق مجاری تنفسی حرکت نکند. دیورتیک ها می توانند از تجمع مایعات جلوگیری کنند، اما عوارض جانبی نیز دارند، مانند:

نوزادان مبتلا به BPD اغلب کندتر از سایر نوزادان رشد می کنند، در افزایش وزن دچار مشکل می شوند و در زمان بیماری تمایل به کاهش وزن دارند.

منابع:

https://kidshealth.org/en/parents/bpd.html

https://www.momjunction.com/articles/bpd-chronic-lung-disease-of-prematurity-causes-treatment_00762929/