پایان زندگی، مرحلهای طبیعی و اجتنابناپذیر است که با تغییرات جسمی و روحی همراه است. شناخت علائم مرگ سالمندان به خانوادهها کمک میکند تا در این دوران حساس، مراقبتهای لازم را فراهم کنند و از عزیزان خود به بهترین شکل حمایت کنند. در این مقاله، به بررسی جامع علائم پایان زندگی سالمندان میپردازیم تا با آگاهی کامل، در کنار عزیزان خود باشید.
نشانه های پایان زندگی سالمندان
علائم پایانی عمر افراد متفاوت است، بنابراین نباید انتظار داشته باشید که همه این علائم در افراد مختل یکسان باشند. همچنین، دوره سالمندی در افراد مختلف سرعت های گوناگونی دارد که می تواند به طور قابل توجهی سریع یا کند باشد.
علائم هفته های پایانی زندگی سالمند
در هفتههای منتهی به پایان زندگی سالمندان، نشانههایی از انزوا و درونگرایی بروز میکند. این می تواند شامل خلق و خوی بد، بی انگیزه بودن و گوشه گیری باشد.
سالمند ممکن است به مرور خاطرات گذشته بپردازد، اشتهایش کاهش یابد، و خستگی مفرطی را تجربه کند. اینها، زمزمههای خداحافظی طبیعت هستند.
علائم روزهای پایانی زندگی سالمند
با نزدیک شدن به روزهای پایانی، سالمند بیشتر تمایل به خواب دارد و کمتر صحبت میکند. حس شنوایی او همچنان فعال است، اما بیناییاش ممکن است مختل شود. علائم مرگ سالمندان در این روزها شامل موارد زیر است:
- توهم و هذیان
- افت فشار خون
- افت دمای بدن
- اختلال در تنفس
- مشکل در بلعیدن
- امتناع از غذا خوردن
- کاهش ضربان قلب
- کاهش دفع ادرار و مدفوع خیلی کم
مطالعه بیشتر: شایع ترین علل توهم در سالمندان
علائم ساعت های پایانی زندگی سالمند
بدن سالمندان در ساعت های پایانی زندگی و فرا رسیدن زمان مرگ ممکن است برخی علائم را از خودش بروز دهد، از جمله:
- نبض ضعیف
- اندام های سرد
- تنفس پر سر و صدا
- چشمان شیشه ای
- تغییر در هوشیاری، حملات ناگهانی، عدم پاسخگویی
- تنفس های غیرطبیعی، عمیق و سریع (Cheyne-Stokes)
- پوست بنفش، خاکستری، رنگ پریده یا لکه دار روی زانوها، پاها و دست ها
- تغییرات حس شنیداری، آخرین حسی است که از بین می رود. سالمند، حتی اگر بیهوش هم باشد، باز صدای اطراف خود را می شنود.
علائم پایان زندگی در سالمندان
در لحظه مرگ، تنفس متوقف شده و نبض یا فشار خون قابل اندازه گیری وجود ندارد. اگر چشم ها باز بمانند، مردمک چشم گشاد می شوند.
با شل شدن عضلات بدن، روده ها و مثانه خالی می شوند. با متوقف شدن جریان خون، پوست شروع به رنگ پریدگی و مومی شدن می کند. پس از مرگ، هنوز ممکن است شاهد ریزش اشک از چشم یا حرکات کوچک بازوها، پاها یا تارهای صوتی باشید.
مطالعه بیشتر: کاهش وزن در سالمندان
تغییرات جسمی و حسی در پایان زندگی سالمندان:
تغییرات اشتها و گوارش:
با نزدیک شدن به زمان پایان زندگی، متابولیسم و هضم غذا به تدریج کند می شوند. بدن به کالری کمتری نیاز دارد؛ بنابراین از دست دادن اشتها و کاهش تشنگی در این شرایط کاملا طبیعی است. مشکل در بلع، حالت تهوع و یبوست نیز می تواند اشتها را مختل کند. ممکن است بدن کاهش وزن و علائم کم آبی را بروز دهد.
خواب بیشتر در پایان زندگی سالمندان:
در فرد سالمند، ضعف و خستگی عمومی شایع است. سطح انرژی کاهش می یابد و فرد به خواب بیشتری نیاز دارد.
گوشه گیری:
سالمند ممکن است بیشتر احساس گوشه گیری و کناره گیری از جمع را داشته باشد. بعضی از افراد سالمند، یک فضای محدود را برای خود ایجاد می کنند. آنها زمان بیشتری را صرف گفتگو در مورد وقایع گذشته می کنند تا اینکه بخواهند درباره زمان حال حرف بزنند.
اضطراب و افسردگی:
با بروز علائم پایان زندگی، برخی از افراد سالمند احساس ترس یا نگرانی زیادی دارند و اطرافیان خود را هم درگیر می کنند. اضطراب و افسردگی برای پایان زندگی کاملا طبیعی است.
بی اختیاری ادرار و مثانه:
در افراد سالمند با شروع نارسایی کلیه ها، ادرار می تواند غلظت بیشتری پیدا کند و رنگ آن تیره شود. کنترل ادرار در مثانه و روده برای سالمند بسیار سخت تر خواهد شد.
تغییر علائم حیاتی:
در افراد سالمند، ضربان قلب، درجه حرارت بدن و فشار خون شروع به کاهش می کنند. با کاهش گردش خون، دستها، بازوها، ران ها و پاها در اثر لمس احساس خنکی خواهند کرد. پوست ممکن است به رنگ آبی تیره یا بنفش درآید و یا لکه دار به نظر برسد.
سردرگمی:
فرد سالمند ممکن است به طور دوره ای دچار فراموشی و سردرگمی شود. تا جایی که شناسایی زمان، مکان و حتی نزدیکانش هم برایش سخت و دشوار باشد. حتی ممکن است به یک مکان خیره یا حرکات تکراری مانند کشیدن ملحفه و لباس را انجام دهد.
مطالعه بیشتر: افسردگی در سالمندان
تغییرات حواس:
در دوره های پایان زندگی افراد، بینایی آنها ضعیف می شود؛ اما احتمال دارد شخصی که نزدیک به مرگ است چیزهایی را ببیند، بشنود یا احساس کند، حتی با افرادی که فوت شده اند و در قید حیات نیستند هم صحبت کنند. تغییرات حسی همچنین می تواند منجر به توهم خیلی زیاد و به هذیان شود.
تغییرات تنفسی:
تنفس سالمند، با دوره های تنگی نفس به تدریج کند و کم عمق تر می شود. با شل شدن عضلات گلو، مایعات می توانند در گلو جمع شوند. تنفس فرد سالمند، ممکن است خیلی ضعیف باشد و بخواهد با سرفه آن را از بین ببرد، بنابراین منجر به تنفس پر سر و صدا شده که به عنوان جغجغه مرگ شناخته می شود.
از دست دادن هوشیاری:
در این دوره، بیدار کردن فرد سالمند از خواب می تواند بسیار دشوار باشد. در نهایت، هیچ گونه واکنش و پاسخی از سوی سالمند دریافت نخواهید کرد، از هوش می روند یا هذیان می گویند. چشم ها ممکن است ظاهری شیشه ای پیدا کنند.
پایان زندگی سالمندان، مرحلهای طبیعی است که با شناخت علائم مرگ سالمندان، میتوانیم در کنار عزیزان خود باشیم و با آرامش و احترام، آنها را همراهی کنیم.
مراقبت از سالمندان در پایان زندگی: همراهی با آرامش و احترام
پایان زندگی، مرحلهای حساس و پر از تغییرات است. شناخت علائم مرگ سالمند و فراهم کردن مراقبتهای مناسب، به آنها کمک میکند تا این دوره را با آرامش و احترام سپری کنند. پزشک با توجه به شرایط پزشکی سالمند، راهنماییهای لازم را ارائه میدهد، اما شما نیز میتوانید با رعایت نکات زیر، نیازهای جسمی و روحی عزیزانتان را برآورده کنید.
نیازهای جسمی در پایان زندگی سالمند:
- بگذارید هر وقت می خواهند بخوابند.
- از نور کم استفاده کنید و از صداهای بلند یا حواس پرت پرهیز شود.
- برای سالمند خود تختخواب راحت تهیه کنید و در صورت لزوم تعویض شود.
- به فرد سالمند کمک کنید برای کمک به تنفس از دستگاه تنفسی استفاده کند.
- غذاهای نرم را برای آنها تهیه شود اما فرد سالمند را مجبور به خوردن غذا نکنید.
- برای جلوگیری از ایجادد زخم بستر هر چند ساعت یک بار موقعیت آنها را تغییر دهید.
- برای از بین بردن خشکی پوست لب از مرطوب کننده لب و لوسیون بدون الکل استفاده شود.
- به آنها کمک کنید تا با استفاده از تکه های یخ و یا از پارچه مرطوب روی لب، آب بدن خود را حفظ کنند.
نیازهای عاطفی و معنوی در پایان زندگی سالمند:
- به سالمندان ابراز عشق و علاقه کنید.
- موسیقی مورد علاقه آنها با صدای کم پخش کنید.
- با گرفتن دست یا قرار دادن دست روی شانه آنها، تماس بدنی کوچکی ایجاد کنید.
- واقعیت را انکار نکنید. اگر آنها می خواهند خداحافظی کنند، این امکان را برایشان فراهم کنید. این می تواند آرامش روانی آنها را چند برابرکند.
- اگر فرد سالمند می خواهد حرف بزند، آنها را تشویق کنید. اجازه دهید به صحبت کردن خودش ادامه بدهند، شنونده خوبی باشید و از شروع موضوعات استرس زا هم پرهیز شود.
- حتی اگر افراد سالمند، به صحبت ها و صداها پاسخ و واکنشی نشان نمی دهند، با فرض اینکه صدا را می شنوند. مستقیما با آنها صحبت کنید. هنگام ورود یا ببرون آمدن از اتاق، خود را معرفی کنید.
- طرز فکر آنها را نادیده نگیرید، صحبت هایشان را قطع و یا رد نکنید. در صورت سردرگمی به آنها آرامش بدهید. اگر سالمندان دوست دارند با افراد خاصی صحبت کنند یا آنها را ببینند، حتما این امکان را برایشان فراهم کنید.
با فراهم کردن این مراقبتها، میتوانید در پایان زندگی سالمند، لحظاتی پر از آرامش و احترام را برای او رقم بزنید.
حرف آخر
شناخت علائم مرگ سالمندان به خانوادهها کمک میکند تا در این دوران حساس، مراقبتهای لازم را فراهم کنند و از عزیزان خود به بهترین شکل حمایت کنند. در صورت مشاهده هر یک از این علائم، با متخصصان پزشکت تماس بگیرید و از مشاوره پزشکی تلفنی بهرهمند شوید.