عوارض جانبی داروهای ضدافسردگی

درمان اختلال افسردگی اساسی (که به عنوان افسردگی کلی، افسردگی بالینی، افسردگی تک قطبی یا MDD نیز شناخته می شود) بستگی به بیمار و شدت بیماری دارد. با این حال، پزشک اغلب برای نتیجه بهتر برای درمان افسردگی، استفاده از داروهای بدون نسخه و روان درمانی را بصورت راهکار درمانی ترکیبی پیشنهاد می کنند.

در حال حاضر، بیش از دوازده داروی ضد افسردگی در دسترس است.

داروهای ضد افسردگی در درمان افسردگی موفقیت آمیز هستند، اما هیچ دارویی به تنهایی اثربخش نیست و درمان کاملاً به بیمار و شرایط فردی وی بستگی دارد. برای نتایج موثر و مشاهده هرگونه عارضه جانبی باید به طور منظم داروها را برای چندین هفته مصرف کنید.

متداول ترین داروهای ضد افسردگی و رایج ترین عوارض جانبی آن ها عبارتند از:

مهار کننده های انتخاب جذب مجدد سروتونین انتخابی (SSRIs)

مهارکننده های انتخابی بازگشت مجدد سروتونین (SSRIs) متداول ترین داروهای ضد افسردگی هستند. آن ها می توانند علائم افسردگی متوسط تا شدید را کاهش دهند، نسبتاً بی خطر هستند و معمولاً باعث عوارض جانبی کمتری نسبت به سایر انواع داروهای ضد افسردگی می شوند. SSRIها افسردگی را با افزایش سطح سروتونین در مغز درمان می کنند. سروتونین یکی از پیام رسان های شیمیایی (انتقال دهنده های عصبی) است که امواج الکتریکی را بین سلول های عصبی مغز (نورون ها) منتقل می کند.

هم اکنون با مشاوران پزشکت مشاوره آنلاین بگیرید

SSRI ها جذب مجدد سروتونین را به سلول های عصبی مسدود می كنند و باعث افزایش سروتونین بیشتر برای بهبود انتقال پیام ها بین نورون ها می شود. SSRI ها انتخابی خوانده می شوند زیرا به طور عمده بر سروتونین تأثیر می گذارند و روی سایر انتقال دهنده های عصبی تاثیری ندارند.

SSRI همچنین ممکن است برای درمان شرایط غیر از افسردگی مانند اختلالات اضطرابی استفاده شود.

SSRI تصویب شده در FDA برای درمان افسردگی

سازمان غذا و دارو آمریکا (FDA) این SSRI ها را برای درمان افسردگی تصویب کرده است:

  • سیتالوپرام
  • اس سیتالوپرام
  • فلوكستين
  • پاروکستین
  • سرترالین
عوارض جانبی احتمالی SSRI

تصور می شود تمام SSRI ها به روشی مشابه کار می کنند و به طور کلی می توانند عوارض جانبی مشابه ایجاد کنند، اگرچه ممکن است برخی از افراد هیچ عوارضی نداشته باشند. بسیاری از عوارض جانبی می تواند بعد از چند هفته اول درمان از بین برود، در حالی که برخی دیگر امکان دارد شما و پزشک را به آزمایش داروی متفاوت سوق دهند.

اگر نمی توانید یک SSRI را تحمل کنید، شاید بتوانید یک مورد دیگر آن را تحمل کنید، زیرا SSRI ها در جلوگیری از جذب مجدد سروتونین و سرعت متابولیزه شدن، متفاوت هستند.

عوارض جانبی احتمالی SSRI شامل موارد زیر است:
  • حالت تهوع، استفراغ یا اسهال
  • سردرد
  • خواب آلودگی
  • خشکی دهان
  • بی خوابی
  • عصبانیت، آشفتگی یا بی قراری
  • سرگیجه
  • مشکلات جنسی مانند کاهش میل جنسی، مشکل در رسیدن به ارگاسم یا عدم توانایی در نعوظ (اختلال نعوظ)
  • کم اشتهایی یا پرخوری

مصرف دارو با غذا ممکن است خطر تهوع را کاهش دهد. همچنین، تا زمانی که دارو روی خواب شما اثر نمی گذارد، می توانید با مصرف آن در زمان خواب، اثر تهوع را کمتر کنید.

نوع داروی ضد افسردگی برای شما به تعدادی از موارد مانند علائم و بیماری دیگری که ممکن است داشته باشید بستگی دارد. از پزشک در مورد شایع ترین عوارض جانبی احتمالی SSRI خاص خود بپرسید و راهنمای داروی بیمار را که با نسخه همراه است بخوانید.

SSRI معمولاً برای بیشتر افراد بی خطر است. با این حال، در برخی شرایط آن ها می توانند مشکلاتی ایجاد کنند. به عنوان مثال، دوزهای زیاد سیتالوپرام ممکن است باعث ایجاد ریتم قلبی غیرطبیعی و خطرناک شود، بنابراین با توصیه سازمان غذا و دارو و شرکت سازنده باید از دوزهای بالای 40 میلی گرم در روز جلوگیری شود. آن ها همچنین حداکثر دوز روزانه 20 میلی گرم سیتالوپرام را برای افراد بالای 60 سال توصیه می کنند.

مواردی که قبل از استفاده از SSRI با پزشکتان باید مشورت کنید شامل موارد زیر است:

تداخلات دارویی با SSRI ها

عوارض جانبی داروهای ضدافسردگی | پزشکت

هنگام مصرف داروی ضد افسردگی، در مورد سایر نسخه های دارویی یا داروهای بدون نسخه، گیاهان دارویی یا سایر مکمل های مصرفی به پزشکتان بگویید. برخی از داروهای ضد افسردگی می توانند در تأثیر داروهای دیگر تداخل داشته باشند، و برخی می توانند هنگام ترکیب با داروهای خاص یا مکمل های گیاهی، واکنش های خطرناکی ایجاد کنند.

به عنوان مثال، SSRI ممکن است خطر خون ریزی شما را افزایش دهد، به خصوص هنگامی که داروهای دیگری مانند داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAIDs)، آسپیرین، وارفارین و سایر رقیق کننده های خون مصرف می کنید که خطر خون ریزی را افزایش می دهد.

سندرم سروتونین

به ندرت، یک داروی ضد افسردگی می تواند باعث تجمع زیاد سروتونین در بدن شما شود. سندرم سروتونین بیشتر در مواقعی اتفاق می افتد که دو دارو که سطح سروتونین را افزایش می دهند ترکیب شوند. این موارد شامل، سایر داروهای ضد افسردگی، داروهای خاص درد یا سردرد است.

علائم سندرم سروتونین شامل اضطراب، تب بالا، تعریق، گیجی، لرزش، بی قراری، عدم هماهنگی، تغییرات عمده در فشار خون و ضربان قلب سریع است. در صورت بروز هر یک از این علائم، فوراً به پزشکتان مراجعه کنید.

داروهای ضد افسردگی و بارداری

در مورد خطرات و فواید استفاده از داروهای ضد افسردگی خاص با پزشکتان مشورت کنید. اگر در دوران بارداری یا در حین شیردهی آن ها را مصرف کنید ممکن است برخی از داروهای ضد افسردگی به کودک شما آسیب برساند. اگر داروی ضد افسردگی مصرف می کنید و قصد بارداری دارید، در مورد خطرات احتمالی با پزشک مشورت کنید. بدون مشورت با پزشک در ابتدا از مصرف دارو خودداری کنید.

خطر خودکشی و داروهای ضد افسردگی

دارو ضدافسردگی | پزشکت

اکثر داروهای ضد افسردگی به طور کلی بی خطر هستند، اما سازمان غذا و دارو آمریکا، الزام کرده که همه داروهای ضد افسردگی هشدارهای جعبه سیاه (شدیدترین هشدارها برای نسخه ها) را داشته باشند. در برخی موارد، کودکان، نوجوانان و بزرگسالان زیر 25 سال ممکن است در هنگام مصرف داروهای ضد افسردگی، به خصوص در چند هفته اول بعد از شروع یا تغییر در میزان مصرف افکار خودکشی افزایش یابند.

به خاطر داشته باشید که داروهای ضد افسردگی احتمالاً با بهبود خلق و خوی در طولانی مدت خطر خودکشی را کاهش می دهند.

قطع درمان با SSRI :SSRI ها اعتیاد آور نیستند. با این حال، قطع درمان ضد افسردگی به طور ناگهانی یا از دست دادن چند دوز می تواند باعث علائم مانند ترک دارو شود. سندروم محرومیت گاهی اوقات سندرم قطع مصرف نامیده می شود. با پزشک همکاری کنید تا به تدریج و با اطمینان از دوز مناسب دارو قطع شود.

علائم قطع دارو می تواند شامل موارد زیر باشد:

  • احساس عمومی اضطراب
  • حالت تهوع
  • سرگیجه
  • بی حالی
  • علائم آنفلوانزا
انتخاب داروی ضد افسردگی مناسب

ممکن است افراد نسبت به یک داروی ضد افسردگی، واکنش مناسب نشان دهند. به عنوان مثال، یک داروی خاص امکان دارد برای شما بهتر از شخص دیگری باشد یا نسبت به مصرف یک داروی ضد افسردگی خاص عوارض جانبی بیشتر و یا کمتر داشته باشید.

صفات ارثی در تأثیر ضد افسردگی ها نقش دارند. اگر یک خویشاوند نزدیک دارید که به یک داروی ضد افسردگی خاص پاسخ داده است، به پزشک بگویید، زیرا این می تواند انتخاب خوبی برای نوع دارو باشد.

در بعضی موارد، نتایج آزمایش خون ویژه، می تواند سرنخ هایی درباره نحوه پاسخ بدن شما به یک داروی ضد افسردگی خاص نشان دهد. با این وجود متغیرهای دیگر می توانند در پاسخ شما به دارو تأثیر بگذارد.

در هنگام انتخاب داروی ضد افسردگی، پزشک علائم شما، هرگونه مشکلات مربوط به سلامتی، داروهای دیگری که مصرف می کنید را در نظر می گیرد.

به طور معمول، ممکن است چندین هفته یا بیشتر طول بکشد تا یک داروی ضد افسردگی به طور کامل موثر باشد و عوارض جانبی اولیه را کاهش دهد. پزشک می تواند برخی از تنظیمات دوز یا داروهای ضد افسردگی مختلف را توصیه کند، اما با صبر و شکیبایی، شما و پزشکتان می توانید دارویی را پیدا کنید که برای شما مناسب باشد.

مهارکننده های جذب مجدد سروتونین-نوراپی نفرین

مهارکننده های جذب مجدد سروتونین-نوراپی نفرین (SNRI ها) بعضاً به عنوان مهار کننده های برگشت مجدد دوگانه خوانده می شوند. آن ها باعث مهار مجدد جذب سروتونین و نوراپی نفرین می شوند.

با افزایش سروتونین و نوراپی نفرین در مغز، ممکن است تعادل شیمیایی مغز دوباره تنظیم شود، و انتقال دهنده های عصبی ارتباط موثری داشته باشند و باعث بهبود روحیه و تسکین علائم افسردگی شوند.

عوارض جانبی SNRI

رایج ترین عوارض جانبی توسط افرادی که از SNRI استفاده می کنند عبارتند از:

  • افزایش عرق کردن
  • افزایش فشار خون
  • تپش قلب
  • خشکی دهان
  • ضربان قلب سریع
  • مشکلات گوارشی، معمولاً یبوست
  • تغییر در اشتها
  • حالت تهوع
  • سرگیجه
  • بی قراری
  • سردرد
  • بی خوابی یا خواب آلودگی
  • کاهش میل جنسی و مشکل در رسیدن به ارگاسم
  • پرخاشگری

ضد افسردگی های سه حلقه ای

ضد افسردگی های سه حلقه ای تریسیکلیک (TCAs) در دهه 1950 اختراع شدند، و آن ها جزء اولین ضد افسردگی ها بودند که برای درمان افسردگی مورد استفاده قرار گرفتند.

TCA باعث مسدود کردن جذب مجدد نورآدرنالین و سروتونین می شوند و به بدن کمک می کنند که مزایای افزایش خلق و خوی نورآدرنالین و سروتونین افزایش یافته و باعث بهبود خلق و خو و کاهش اثرات افسردگی شود.

عوارض جانبی TCA

عوارض جانبی ضد افسردگی های سه حلقه ای ها نسبت به دیگر داروها، شدیدتر است.

رایج ترین عوارض جانبی توسط افرادی که از TCA استفاده می کنند عبارتند از:

  • افزایش وزن
  • خشکی دهان
  • تاری دید
  • خواب آلودگی
  • ضربان قلب سریع یا ضربان قلب نامنظم
  • گیجی
  • مشکلات مثانه، از جمله مشکل در ادرار کردن
  • یبوست
  • از دست دادن میل جنسی

مهار کننده های برگشت مجدد نوراپی نفرین و دوپامین

در حال حاضر تنها یک مهار کننده های برگشت مجدد نوراپی نفرین و دوپامین برای افسردگی تأیید شده است.

عوارض جانبی NDRI

رایج ترین عوارض جانبی توسط افرادی که از NDRI استفاده می کنند، عبارتند از:

  • تشنج، با دوز مصرف زیاد
  • اضطراب
  • بیش فعالی
  • عصبی بودن
  • پرخاشگری
  • تحریک پذیری
  • لرز
  • مشکل خواب
  • بی قراری

مهار کننده های مونوآمین اکسیداز

مهارکننده های مونوآمین اکسیداز (MAOIs) داروهایی هستند که معمولاً تنها درصورتی که چندین دارو و درمان دیگر موثر نباشند، تجویز می شوند.

MAOI ها از تجزیه مواد شیمیایی نوراپی نفرین، سروتونین و دوپامین جلوگیری می کنند و به مغز اجازه می دهد سطح بالاتری از این مواد شیمیایی را حفظ کند. MAOI ممکن است باعث افزایش خلق و خوی و بهبود ارتباطات بین انتقال دهنده عصبی شود.

عوارض جانبی MAOI

MAOI ها دارای عوارض جانبی متعدد هستند که بسیاری از آن ها جدی و خطرناک هستند. MAOI ها همچنین امکان تعامل خطرناک با غذاها و داروهای بدون نسخه دیگر را دارند.

رایج ترین عوارض جانبی توسط افرادی که از MAOI استفاده می کنند، عبارتند از:

  • خواب آلودگی روزانه
  • بیخوابی
  • سرگیجه
  • فشار خون پایین
  • خشک دهان
  • عصبی بودن
  • افزایش وزن
  • کاهش میل جنسی یا مشکل در رسیدن به ارگاسم
  • اختلال نعوظ
  • مشکلات مثانه، از جمله مشکل در ادرار کردن

داروهای ثانویه در درمان افسردگی 

داروهای ضدافسردگی | پزشکت

برای افسردگی مقاوم به درمان ممکن است داروی ثانویه تجویز شود. داروهای جانبی معمولاً برای معالجه سایر اختلالات سلامت روان مورد استفاده قرار می گیرند و می تواند شامل داروهای ضد اضطراب، تثبیت کننده خلقی و ضد روانپزشکی باشد.

عوارض جانبی داروهای ثانویه می تواند مشابه سایر داروهای ضد افسردگی باشد.

داروهای ضد افسردگی و مشکلات جنسی

یکی از رایج ترین عوارض جانبی “گرچه اغلب در مورد آن صحبت نمی شود” کاهش علاقه به رابطه جنسی یا کاهش توانایی داشتن ارگاسم است. محققان می گوید، تقریبا نیمی از بیمارانی با مصرف  SSRI، علامت مربوط به کاهش میل جنسی را گزارش می دهند.

یکی از راه های رفع علائم جانبی، افزودن نوع دیگری از داروهای ضد افسردگی یا حتی دارویی برای عملکرد نعوظ است. اما ممکن است تغییر دارو به یک داروی ضد افسردگی دیگر باعث از بین رفتن علائم شود. از قطع داروی ضد افسردگی بدون مشورت با پزشک خودداری کنید. قطع ناگهانی می تواند باعث مشکلات جدی شود.

داروهای ضد افسردگی و وزن

عوارض جانبی داروهای ضدافسردگی | پزشکت

یکی دیگر از عوارض جانبی ضد افسردگی کمتر اثبات شده افزایش وزن یا چاقی است.

با این وجود برخی مطالعات پزشکی معتبر نشان داده اند که استفاده طولانی مدت از داروهای ضد افسردگی می تواند خطر افزایش وزن و بیماری های مرتبط با آن مثل دیابت نوع 2 و فشار خون بالا را افزایش دهد.

بعضی اوقات افزایش وزن بسیار چشمگیری وجود دارد.

استفاده از داروهای ضد افسردگی SSRI در سالمندان

SSRI ها نسبت به ضد افسردگی های سه حلقه ای برای سالمندان ایمن تر هستند زیرا باعث اختلال در ضربان قلب نمی شوند و بندرت باعث سرگیجه می شوند که منجر به آسیب گردد. اما عملکرد کبد در سالمندان کارایی کمتری دارد، بنابراین خطر تعامل دارو با سیستم کبدی بیشتر است.

کاهش اثر ضد افسردگی

هر داروی ضد افسردگی ممکن است بعد از ماه ها یا سال ها اثر خود را از دست بدهد، گاهی اوقات به این دلیل است که مغز نسبت به دارو تحمل کمتری دارد. برای حل مشکل پزشک امکان دارد دوز دارو را افزایش داده و دارو را با داروی ضد افسردگی دیگر جایگزین کند.
مهم است که عوارض جانبی را پیگیری کرده و در مورد آن ها با پزشک خود مشورت کنید. با همکاری، می توانید با خیال راحت داروهای ضد افسردگی خود را مصرف کنید تا آن ها با حداقل عوارض جانبی بیشترین تاثیر درمانی را داشته باشند.

پیگیری منظم و نظارت دقیق می تواند به جلوگیری از بروز عوارض کمک کند. به بیماران باید هشدار داده شود باید در صورت شروع بدتر شدن یا بروز علائم جدید به خصوص بعد از تغییر دارو یا دوز، بلافاصله به پزشکان خود اطلاع دهند.

 منابع:

https://www.health.harvard.edu/mind-and-mood/what-are-the-real-risks-of-antidepressants

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/depression/in-depth/ssris/art-20044825

.https://www.healthline.com/health/depression-medications-and-side-


دسته بندی ها : روانشناسی و روانپزشکی