عوارض ملاتونین

ملاتونین هورمونی است که از غده اپی فیز (pineal gland) در مغز ترشح می شود. افراد همچنین می توانند ملاتونین را به عنوان یک مکمل طبیعی یا مصنوعی مصرف کنند و به صورت مکمل به شکل قرص یا لثه در دسترس است. برخی غذاها حاوی ملاتونین هستند. ملاتونین عملکردهای زیادی در بدن انجام می دهد، اما بیشتر به دلیل حفظ ریتم های شبانه روزی مصرف می شود. ریتم شبانه روزی ساعت داخلی بدن برای تنظیم ساعت خواب و بیداری افراد است. ملاتونین که در بطری فروخته می شود ممکن است طبیعی یا مصنوعی باشد.

ملاتونین طبیعی که برای خرید در دسترس مردم قرار می گیرد از غده کاج یک حیوان تولید می شود که پزشکان مصرف شکل طبیعی آن را توصیه نمی کنند، زیرا احتمال دارد به ویروس آلوده باشد. اما ملاتونین مصنوعی در کارخانه ها ساخته می شود و این خطر را ندارد. با این حال  سازمان غذا و داروی (FDA) ملاتونین را به عنوان یک دارو تایید نمی کند.

ملاتونین یک هورمون است. ملاتونین به بدن علامت می دهد که زمان خوابیدن است. برای همین ملاتونین به عنوان ” هورمون خواب ” شناخته می شود. همچنین افرادی که سطح ملاتونین کم دارند، نمی توانند بخوابند.

هم اکنون با مشاوران پزشکت مشاوره آنلاین بگیرید

عوارض ملاتونین

تحقیقات نشان داده است که ملاتونین اثرات منفی بسیار کمی دارد و عوارض جانبی آن عموما خفیف هستند، برخی از این عوارض عبارتند از:

  • سردرد
  • سرگیجه
  • حالت تهوع
  • خواب آلودگی
  • فشار خون پایین
  • خواب آلودگی در روز
  • تداخل با داروهای رقیق کننده خون، مواد مخدر، قرص های ضد بارداری و داروهای دیابت

کودکانی که مکمل های ملاتونین مصرف می کنند، ممکن است این عوارض جانبی را در کنار شب ادراری و تحریک پذیری تجربه کنند. از آنجا که ممکن است ملاتونین اثرات شدیدی روی جنین یا نوزاد داشته باشد، زنان باردار یا شیرده باید قبل از استفاده از آن با پزشک خود مشورت کنند.

کاربرد ملاتونین

عوارض و کاربرد ملاتونین | پزشکت

ملاتونین یک هورمون طبیعی است که به نظر می رسد عوارض جانبی جزئی دارد. به همین دلیل، محققان آن به عنوان یک مکمل طبیعی در چندین شرایط پزشکی آزمایش کرده اند، از جمله:

اختلالات خواب

ملاتونین طبیعی به بدن این امکان را می دهد که زمان خواب را تشخیص دهد. مکمل های ملاتونین در درمان اختلالات خواب نقش موثری دارند.

یک بررسی متا آنالیز در سال 2013 نشان داد که ملاتونین به بهبود مدت زمان خواب، کاهش مدت زمان لازم برای شروع خوابیدن و همچنین بهبود کیفیت خواب کمک می کند. در حالی که ممکن است ملاتونین به اندازه داروهای خواب آور موثر نباشد، اما نسبت به داروهای خواب آور عوارض جانبی کمتری دارد. همچنین ملاتونین در درمان اختلالات بی خوابی افرادی که مبتلا به اختلال تاخیر جت هستند تاثیر زیادی دارد.

سردرد

ملاتونین می تواند برخی سردردها به ویژه سردردهای میگرنی و خوشه ای را تسکین دهد.

سرطان

برخی از مطالعات بالینی سرطان روده بزرگ، پستان، کلیه، مغز و ریه نشان می دهد که مصرف ملاتونین در کنار شیمی درمانی و پرتودرمانی، می تواند برای درمان سرطان مفید و موثر باشد. شواهد موجود نشان می دهد که ملاتونین ممکن است از شروع، تکثیر و پیشرفت سرطان پیشگیری کند. اما با این حال بیماران سرطانی برای استفاده از مکمل ملاتونین در طول دوره درمان خود باید با پزشک خود مشورت کنند.

بیماری آلزایمر

سطح ملاتونین با افزایش سن کاهش می یابد. با این حال، این کاهش در افراد مبتلا به آلزایمر بیشتر دیده می شود. مکمل های ملاتونین می تواند در تسکین علائم آلزایمر تا حدودی موثر باشد.

وزوز گوش

ملاتونین می تواند علائم وزوز گوش را تا حدودی بهبود ببخشد. این اثر ملاتونین ممکن است به دلیل بهبود اختلالات خواب یا خاصیت آنتی اکسیدانی آن باشد.

محافظت در برابر رادیواکتیویته

پرتودرمانی نقش اساسی در معالجه بسیاری از انواع سرطان دارد. اما تا حدودی سمی است و می تواند عوارض جانبی جدی ایجاد کند. بسیاری از عوارض پرتودرمانی ناشی از مواد مضر به نام رادیکال های آزاد می باشد.

ملاتونین یک آنتی اکسیدان است که به مبارزه با اثرات مضر رادیکال های آزاد کمک می کند و خاصیت ضد سرطانی دارد و ممکن است برای بیمارانی که تحت پرتودرمانی قرار می گیرند مفید باشد. اما بیماران باید قبل از مصرف ملاتونین همیشه با یک متخصص انکولوژیست صحبت کنند و مطمئن شوند که مصرف آن در روند درمانی آنها تداخلی ایجاد نکند.

دوز مصرف ملاتونین

عوارض و کاربرد ملاتونین | پزشکت

اکثر پزشکان، ارائه دهندگان خدمات بهداشتی و سایر متخصصان، ملاتونین را به طور کلی یک مکمل مطمئن می داند. با این وجود، در صورت مصرف بیش از حد، می تواند عوارض جانبی ایجاد کند. برای جلوگیری از این امر، افراد باید ملاتونین را متناسب با سن خود مصرف کنند.

سن دوز ملاتونین
فرزندان 5-6 میلی گرم 30-60 دقیقه قبل از خواب. با کمترین دوز شروع کنید و در صورت لزوم افزایش دهید.
بزرگسالان بین 0.2-5 میلی گرم، 60 دقیقه قبل از خواب
سالمندان 1-6 میلی گرم

مصرف بیش از حد ملاتونین

عوارض و کاربرد ملاتونین | پزشکت

علائم مصرف بیش از حد ملاتونین در افراد مختلف، متفاوت است. در برخی افراد، مصرف بیش از حد ملاتونین می تواند خواب آلودگی را افزایش دهد. در برخی دیگر، ممکن است اثر متضاد داشته باشد و باعث هوشیاری فرد شود.

علائمی که فرد در هنگام مصرف بیش از حد ملاتونین ممکن است تجربه کنند، عبارتند از:

  • سردرد
  • اسهال
  • اضطراب
  • درد مفاصل
  • ناراحتی معده
  • تحریک پذیری

مصرف بیش از حد ملاتونین می تواند باعث افزایش فشار خون شود. برای همین، کسانی که فشارخون بالایی دارند قبل از مصرف این محصول باید به پزشک مراجعه کند. افرادی که این مکمل را مصرف می کنند باید در صورت بروز عوارض جانبی به پزشک خود اطلاع دهند. به نظر می رسد ملاتونین برای درمان کوتاه مدت اختلالات خواب مطمئن باشد. اما میزان خطر آن به سن و سلامت بیماران بستگی دارد.

مصرف ملاتونین در کودکان

اغلب کودکان می توانند با رعایت بهداشت خواب و چسبیدن به یک برنامه منظم خواب، بر مشکلات خواب خود غلبه کنند. اما در صورت برطرف نشدن اختلال خواب در کودکان، مصرف ملاتونین در کوتاه مدت  بی خطر است. آکادمی اطفال آمریکا (AAP) پیشنهاد می کند که والدین قبل از شروع مصرف ملاتونین در کودکان با یک متخصص کودک مشورت کرده و مصرف آن را با کمترین دوز ممکن شروع کنند و در صورت لزوم آن را افزایش دهند. ملاتونین به اشکال مختلفی از جمله آدامس، نوع جویدنی و قرص تولید می شود و هیچ دوز توصیه شده ای برای آن وجود ندارد.

زمان مصرف ملاتونین

زمان مصرف صحیح ملاتونین در طول روز مهم است. مصرف زود هنگام آن می تواند ساعت بیولوژیکی  و زمان خواب و بیداری فرد را تغییر دهد. بنیاد ملی خواب بهترین زمان برای مصرف ملاتونین را 2 ساعت قبل از خواب توصیه می کند. افرادی که قصد مسافرت دارند و می خواهند برای جلوگیری از اختلال جت تاخیری ملاتونین مصرف کنند، باید چند روز قبل از سفر خود مصرف ملاتونین را شروع کرده و در مقصد خود بهتر است 2 ساعت قبل از خواب، ملاتونین را مصرف کنند.

علاوه بر آن، مصرف ملاتونین ممکن است برای بهبود چند وضعیت بهداشتی مختلف از جمله موارد زیر، مفید باشد:

  • اختلال جت تاخیری
  • اضطراب قبل و بعد از عمل جراحی
  • اختلال مرحله خواب – بیداری تأخیر (DSWPD)
  • مشکلات خواب در کودکان مبتلا به بیش فعالی (ADHD) و اتیسم

ملاتونین در مواد غذایی

عوارض و کاربرد ملاتونین | پزشکت

دانشمندان ملاتونین را در چندین ماده غذایی کشف کرده اند. خوردن غذاهای سرشار از این هورمون می تواند باعث افزایش سطح ملاتونین در خون و ایجاد مزایای سلامتی آن شود. آجیل به ویژه پسته حاوی بیشترین غلظت ملاتونین در بین غذاهای گیاهی است. تخم مرغ و ماهی نیز منابع خوبی از این هورمون هستند.

غذاهای دیگر با سطح ملاتونین زیاد شامل موارد زیر است:

  • انگور
  • فلفل
  • قارچ
  • توت فرنگی
  • گیلاس ترش
  • گوجه فرنگی

منع مصرف ملاتونین

برخی از افراد با شرایط زیر باید از مصرف ملاتونین پرهیز کنند.

  • مصرف کننده داروهای کاهش دهنده فشار خون و رقیق کننده خون
  • دیابت
  • تشنج
  • هموفیلی
  • زوال عقل
  • افسردگی
  • سابقه آلرژیک به ملاتونین
  • مصرف کنندگان داروهایی سرکوب کننده سیستم ایمنی بدن، مانند پیوند عضو
  • مصرف داروهای خواب آور دیگر مانند بنزودیازپین ها، کدئین، الکل یا باربیتورات ها

براساس بنیاد ملی خواب، کارشناسان معتقدند که مصرف ملاتونین در کوتاه مدت اعتیاد آور نیست. برخلاف سایر داروهای خواب آور، ترک و قطع مصرف آن باعث بروز علائم ترک نمی شود. اما با این حال برخی افراد بعد از قطع مصرف ملاتونین گزارش داده اند که اختلال خواب آنها بدتر شده است.

مصرف ملاتونین هنگام بارداری

عوارض و کاربرد ملاتونین | پزشکت

مصرف ملاتونین در دوران بارداری می تواند از مغز کودک در برابر آسیب های احتمالی محافظت کند. اما ملاتونین برای درمان اختلالات خواب در دوران بارداری مناسب نیست، چون ممکن است در چرخه خواب مادر و حتی جنین اختلال ایجاد کند. اگرچه ملاتونین به طور کلی بی خطر است، اما تحقیقات کافی درباره اثرات آن در دوران بارداری وجود ندارد. زنانی که باردار هستند یا قصد باردار شدن دارند، باید قبل از مصرف این مکمل با پزشک خود مشورت کنند.

ملاتونین در مقابل با ریشه والرین

ریشه والرین یکی دیگر از مکمل های طبیعی خواب است که می تواند به کاهش اضطراب و آرامش بدن کمک کند. اگرچه ریشه والریا از زمان یونان باستان و روم در پزشکی گیاهی مصرف داشته است، اما شواهد کمی برای اثبات اثربخشی آن وجود دارد. بنیاد ملی خواب می گوید، مقدار توصیه شده ریشه والریا 400-900 میلی گرم است. مصرف آن 2 ساعت قبل از خواب ممکن است به فرد در بهبود خواب  با کمترین عوارض کمک کند اما ملاتونین در مورد مشکلات خواب کوتاه مدت با ساعت داخلی بدن مانند جت لگ نسبت به ریشه والریا برتری دارد. ریشه والرین ممکن است گزینه بهتری برای مشکلات خواب ناشی از اضطراب باشد و به کاهش مدت زمان لازم برای شروع خوابیدن و بهبود کیفیت خواب کمک کند.

ملاتونین در مقابل  Zolpidem

Zolpidem (Ambien) یک مکمل خواب برای مدیریت بی خوابی در کوتاه مدت است و به كاهش مدت زمان لازم برای خوابیدن کمک می کند. همچنین طول خواب را افزایش و تعداد دفعاتی که افراد در طول شب از خواب بیدار می شوند را کاهش می دهد. ملاتونین و Ambien به طور مشابه تاثیر می گذارند و هر دو دارای عوارض جانبی مشابه هستند. اما Ambien می تواند باعث بروز رفتارهای غیر عادی مانند راه رفتن در هنگام خواب (شبگردی) شود. در افراد مسن برای درمان اختلالات خواب بهتر است ابتدا ملاتونین مصرف شود و اگر موثر نبود دارویی مانند Ambien را امتحان کنند.

تداخلات دارویی ملاتونین

عوارض و کاربرد ملاتونین | پزشکت

ملاتونین احتمال دارد با دارو های زیر تداخل دارویی ایجاد کند و باعث بروز عوارض جانبی بیشتری شود:

داروهای ضد انعقاد و داروهای ضد پلاکت

این نوع داروها، گیاهان و مکمل ها باعث کاهش لخته شدن خون می شوند. استفاده از ملاتونین همزمان با آنها ممکن است خطر خونریزی را افزایش دهد.

دارو های ضد تشنج

ملاتونین می تواند اثرات دارو های ضد تشنج در کودکان معلول عصبی را مهار کند.

داروهای فشار خون

ملاتونین فشار خون را در افرادی که داروهای فشار خون مصرف می کنند افزایش می دهد.

depressants CNS

مصرف ملاتونین همراه با این داروها می تواند اثر آرامبخشی را تشدید کند.

داروهای دیابت

ملاتونین می تواند بر میزان قند خون تأثیر بگذارد. برای همین بیماران دیابتی باید در مصرف آن احتیاط کنند.

داروهای ضد بارداری

استفاده از داروهای ضد بارداری با ملاتونین ممکن است اثرات و عوارض جانبی احتمالی ملاتونین را افزایش دهد.

فلووکسامین (Luvox)

فلووکسامین مهارکننده انتخاب مجدد سروتونین می تواند سطح ملاتونین را افزایش داده و باعث خواب آلودگی بیش از حد شود.

سرکوب کننده های سیستم ایمنی

ملاتونین می تواند عملکرد سیستم ایمنی بدن را تحریک کرده و در درمان سرکوب کننده سیستم ایمنی بدن تداخل ایجاد کند.

داروهای کاهش دهنده آستانه تشنج

مصرف ملاتونین با این داروها ممکن است خطر تشنج را افزایش دهد.

منابع:

https://www.medicalnewstoday.com/articles/232138.php

https://www.mayoclinic.org/drugs-supplements-melatonin/art-20363071