الکترومیوگرافی

الکترومیوگرافی (EMG)، یک روش تشخیصی است که وضعیت سلامتی ماهیچه ها و سلول های عصبی کنترل کننده آن ها را بررسی می کند. سلول های عصبی که به نورون حرکتی معروف هستند، سیگنال های الکتریکی را به کل بدن منتقل کرده و باعث انقباض و شل شدن عضلات می شوند. یک الکترومیوگرافی سیگنال های الکتریکی را به صورت نمودار یا اعداد نشان می دهد و به پزشکان در تشخیص بیماری کمک می کند.

علت انجام الکترومیوگرافی

الکترومیوگرافی | پزشکت

در صورت بروز علائمی كه ممكن است نشانه ای از اختلال عضله یا عصب باشد، پزشك ممكن است الکترومیوگرافی را توصیه کند.

هم اکنون با مشاوران پزشکت مشاوره آنلاین بگیرید

برخی از علائمی که می تواند نیاز به الکترومیوگرافی داشته باشد، عبارتند از:

  • فلج
  • بی حسی
  • ضعف عضلانی
  • مور مور شدن دست و پا
  • پیچش عضلانی غیر ارادی
  • درد عضلانی یا گرفتگی عضله

نتایج یک الکترومیوگرافی می تواند به پزشک در تعیین علت اصلی این علائم کمک کند.

علت های احتمالی می تواند شامل موارد زیر باشد:
  • رادیکولوپاتی
  • اختلالات عضلانی مانند دیستروفی عضلانی
  • اختلالات عصبی مانند اسکلروز جانبی آمیوتروفیک (ALS)
  • اختلالی که بر توانایی نورون حرکتی در ارسال سیگنال های الکتریکی به عضله تأثیر می گذارد، مانند میاستنی گراویس
  • اختلالات عصبی محیطی که بر اعصاب خارج از نخاع تأثیر می گذارد مانند سندرم تونل کارپال

الکترومیوگرافی (EMG)، پاسخ عضله یا فعالیت الکتریکی را در واکنش به تحریک عصب عضله اندازه گیری می کند و برای کمک به تشخیص ناهنجاری های عصبی عضلانی استفاده می شود.

در طول آزمایش، یک یا چند سوزن کوچک (که گیرنده نیز نامیده می شود) از طریق پوست به عضله وارد می شود. فعالیت الکتریکی ضبط شده توسط گیرنده ها به یک مانیتوری انتقال داده می شود. مانیتور یا اسیلوسکوپ فعالیت الکتریکی را به شکل امواج نشان می دهد. امکان دارد از یک تقویت کننده صوتی در طول الکترومیوگرافی استفاده می شود تا فعالیت الکتریکی شنیده شود. الکترومیوگرافی فعالیت الکتریکی عضله را هنگام استراحت، انقباض جزئی و انقباض نیرو اندازه می گیرد. بافت عضلانی معمولاً در هنگام استراحت سیگنال های الکتریکی ایجاد نمی کند. هنگامی که یک ضربه وارد می شود، یک دوره کوتاه از فعالیت در اسیلوسکوپ دیده می شود، اما پس از آن، هیچ سیگنالی نباید وجود داشته باشد.

پس از قرار دادن گیرنده، ممکن است از شما خواسته شود که مثلا با بلند یا خم کردن پای خود، عضله را منقبض کنید. پتانسیل عمل (اندازه و شکل موج) که این امر در اسیلوسکوپ ایجاد می کند، اطلاعاتی درباره توانایی عضله در پاسخ به محرک فراهم می کند. هرچه عضله به سختی منقبض شود، فیبرهای عضلانی بیشتری فعال می شوند و پتانسیل های عملیاتی ایجاد می کنند.

یک روش مرتبط با الکترومیوگرافی که ممکن است انجام شود، مطالعه هدایت عصب (NCV) است.

NCV اندازه گیری میزان و سرعت هدایت یک ضربه الکتریکی از طریق یک عصب است و می تواند آسیب و تخریب اعصاب را تعیین کند و اغلب همزمان با الکترومیوگرافی انجام می شود.  هر دو روش به تشخیص یا تایید، محل و میزان بیماری هایی که به اعصاب و ماهیچه ها آسیب می رسانند کمک می کند.

اقدامات قبل از الکترومیوگرافی

  • قبل از عمل الکترومیوگرافی لازم نیست شما ناشتا باشید. در برخی موارد مصرف، سیگار و نوشیدنی های کافئین دار مانند قهوه، چای و کولا ممکن است دو تا سه ساعت قبل از آزمایش محدود می شود.
  • در مورد تمام داروها (تجویز شده و بدون نسخه) و مکمل های گیاهی که مصرف می کنید، با پزشک مشورت کنید.
  • در صورت داشتن ضربان ساز یا شرایط پزشکی خود به پزشک اطلاع دهید.
  • لباس هایی مناسبی را بپوشید که امکان دسترسی به عضله مورد نظر وجود داشته باشد.
  • چند روز قبل از انجام عمل از مصرف لوسیون یا کرم بر روی پوست خود متوقف کنید یا حداقل استفاده از آن ها را در روز موعد متوقف کنید.

اقدامات در طول الکترومیوگرافی

الکترومیوگرافی | پزشکت

یک روش الکترومیوگرافی ممکن است به صورت سرپایی در بیمارستان انجام گیرد و روش الکترومیوگرافی بسته به وضعیت شما و عملکرد پزشکتان می تواند متفاوت باشد. الکترومیوگرافی معمولاً بلافاصله پس از یک مطالعه هدایت عصبی انجام می شود. بررسی هدایت عصبی، آزمایشی است که جریان را از طریق یک عصب قبل از رسیدن به عضله اندازه گیری می کند.

به طور کلی، یک روش الکترومیوگرافی از روند زیر پیروی می کند:

شما برای انجام آن هر نوع لباس، جواهرات، عینک، سمعک یا سایر اشیاء فلزی را که ممکن است در طی روند اختلال ایجاد کند، را باید از بدن جدا کنید. از شما خواسته می شود روی میز معاینه بنشینید یا در یک صندلی به سمت عقب تکیه بدهید. پزشک ممکن است از شما بخواهد در طول عمل موقعیت های خودتان را تغییر دهید. متخصص مغز و اعصاب عضله مورد نظر را پیدا می کند. پوست با یک محلول ضد عفونی کننده تمیز می شود. در مرحله بعد، یک سوزن تمیز و استریل شده به عضله زده می شود و یک گیرنده زمینی در زیر بازو یا پا قرار خواهد گرفت.

ممکن است پنج یا تعداد بیشتری سوزن برای انجام آزمایش به شما وصل شوند، که احتمالا در هنگام اتصال سوزن ها درد کمی را تجربه می کنید، اما معمولاً بدون درد است. اگر در طی انجام الکترومیوگرافی احساس درد زیاد داشتید، حتما به پزشک بگویید زیرا می تواند در ثبت نتایج اختلال ایجاد کند. از شما خواسته می شود که آرام باشید و سپس انقباضات جزئی یا کامل با قدرت را انجام دهید. فعالیت الکتریکی عضله در حین کار انقباضات عضله در اسیلوسکوپ اندازه گیری و نمایش داده می شود. همچنین ممکن است برای ارزیابی ظاهر و صدای پتانسیل های الکتریکی از یک تقویت کننده صوتی استفاده شود. اگر ضبط کننده به یک تقویت کننده صوتی وصل شده باشد، احتمال دارد هنگام انقباض عضله، صدایی مانند تگرگ را بشنوید.

اقدامات بعد از الکترومیوگرافی

الکترومیوگرافی | پزشکت

برخی از درد های عضلانی ممکن است بعد از روش الکترومیوگرافی برای یک روز ادامه یابد. در صورت احساس افزایش درد، حساسیت، تورم یا چرک در محل های وارد کردن سوزن، به پزشک مراجعه کنید. پزشک بسته به وضعیت خاص شما ممکن است دستورات جانبی یا دوره ای و متناوب را بعد از عمل به شما بدهد.

اقدامات قبل از  NCV
  • عموماً قبل از عمل نیازی به ناشتا بودن و مصرف قرص های آرامبخش نیست.
  • در مورد تمام داروها (تجویز شده و بدون نسخه) و مکمل های گیاهی که مصرف می کنید، به پزشکتان اطلاع دهید.
  • لباس هایی راحتی بپوشید که امکان دسترسی به منطقه مورد آزمایش به راحتی صورت بگیرد.
  • چند روز قبل از انجام عمل از لوسیون یا روغن بر روی پوست خود استفاده نکنید یا حداقل استفاده از آن ها در روز امتحان متوقف شود.
اقدامات در طول NCV

به طور کلی، یک روش NCV از روند زیر پیروی می کند:

از شما خواسته می شود هر نوع لباس، جواهرات، موهای فرش، عینک، سمعک یا سایر اشیاء فلزی را که ممکن است در این روش اختلال ایجاد کند، از بدن جدا کنید. از شما خواسته می شود روی میز معاینه بنشینید یا در یک صندلی به عقب تکیه دهید. پزشک شاید از شما بخواهد در طول عمل به موقعیت های خودتان را تغییر دهید. یک متخصص مغز و اعصاب بخش مورد مطالعه را پیدا می کند.

یک گیرنده ضبط با خمیر مخصوص به پوست بالای عصب وصل می شود و یک گیرنده تحریک کننده در فاصله مشخصی به دور از گیرنده ضبط قرار می گیرد. عصب با یک شوک الکتریکی خفیف و مختصر که از طریق گیرنده محرک، تحریک می شود. ممکن است برای چند ثانیه درد کمی را تجربه کنید. تحریک عصب و پاسخ تشخیص داده شده بر روی اسیلوسکوپ (نمایشگر که فعالیت الکتریکی را به صورت امواج ضبط می کند.) نمایش داده می شود.

اقدامات بعد از  NCV

خمیر مورد استفاده برای اتصال گیرنده ها از پوست شما پاک می شود.

بعد از انجام آزمایش، احتمال دارد به فعالیت های قبلی خود بازگردید، مگر اینکه پزشک برای شما توصیه دیگری داشته باشد. پزشک بسته به وضعیت خاص شما ممکن است دستورالعمل های جانبی یا متناوب را بعد از عمل به شما توصیه کند.

نتایج غیر طبیعی الکترومیوگرافی

الکترومیوگرافی | پزشکت

الکترومیوگرافی می تواند در هنگام استراحت یا فعالیت، مشکلات عضلات شما را تشخیص دهد.

اختلالات یا شرایطی که باعث نتایج غیر طبیعی می شود موارد زیر را شامل می شود:

نوروپاتی الکلی
  • آسیب به اعصاب ناشی از نوشیدن زیاد الکل.
اسکلروز جانبی آمیوتروفیک(ALS)
  • بیماری سلول های عصبی در مغز و نخاع که حرکت عضلات را کنترل می کند.
اختلال عملکرد عصب زیر بغل
  • آسیب عصبی که حرکت و احساس شانه را کنترل می کند.
دیستروفی عضلانی بکر
  • ضعف عضلات پاها و لگن.
پلکسیوپاتی بازویی
  • مشکلی که بر روی مجموعه اعصابی که گردن را رها کرده و وارد بازو می گردند، ایجاد می شود.
سندرم تونل کارپ
  • مشکلی که بر عصب مدیان در مچ دست و دست ایجاد می شود.
سندرم تونل كوبيتال
  • مشكل در عصب اولنار در آرنج.
اسپوندیلوز گردن
  • درد گردن که از سایش بر روی دیسک ها و استخوان های گردن بوجود می آید.
اختلال عملکرد عصب پرونئال
  • آسیب عصب پرونئال منجر به از دست دادن حرکات در ساق پا شود.
انقباض
  • باعث کاهش تحریک عصبی عضله می گردد.
درماتومیوزیت
  • بیماری عضلانی که شامل التهاب و ضایعات پوستی است.
اختلال عملکرد عصب مدیان دیستال
  • مشکلی که بر عصب مدیان در بازو اثر دارد.
دیستروفی عضلانی Duchenne
  • بیماری ارثی که شامل ضعف عضلات است.
دیستروفی عضلانی Facioscapulohumeral
  • لندوزی – دژیرین، بیماری ضعف عضلانی و از بین رفتن بافت عضلانی.
فلج دوره ای عضلات
  • اختلالی که باعث ضعف عضلات و گاهی پایین تر از سطح طبیعی پتاسیم در خون می شود.
اختلال عملکرد عصب فمور
  • از دست دادن حرکات یا احساس در قسمت هایی از پاها به دلیل آسیب به عصب استخوان ران.
آتاکسی Friedreich
  • بیماری ارثی که در مناطقی از مغز و نخاع تأثیر می گذارد که کنترل کننده هماهنگی، حرکت عضلات و سایر عملکردها می باشد.
سندرم گیلین باره
  • اختلال خود ایمنی اعصاب که منجر به ضعف یا فلج عضلات می شود.
سندرم لامبرت-ایتون
  • اختلال خود ایمنی اعصاب که باعث ضعف عضلات خواهد شد.
مونونوروپاتی متعدد
  • یک اختلال سیستم عصبی که شامل آسیب حداقل به 2 ناحیه عصبی مجزا می شود.
مونونوروپاتی
  • آسیب به یک عصب منفرد که منجر به از دست دادن حرکت، احساس یا عملکرد دیگر آن عصب می شود.
میوپاتی
  • تخریب عضلات ناشی از تعدادی از اختلالات از جمله دیستروفی عضلانی.
Myasthenia gravis
  • اختلال خود ایمنی اعصاب که باعث ضعف عضلات غیرارادی می شود.
نوروپاتی محیطی
  • شامل آسیب دیدن اعصاب به دور از مغز و نخاع می شود.
پلی ممیوزیت
  • ضعف عضلانی، تورم، حساسیت و آسیب بافتی عضلات اسکلتی.
اختلال عملکرد عصب شعاعی
  • آسیب عصب شعاعی که باعث از بین رفتن حرکات یا احساس در قسمت پشت بازو یا دست می شود.
اختلال عملکرد عصب سیاتیک
  • آسیب دیدگی یا فشار بر عصب سیاتیک که باعث ضعف، بی حسی یا سوزن شدن در پا می شود.
پلی نوروپاتی Sensorimotor
  • شرایطی که باعث کاهش توانایی حرکت یا احساس حرکت به دلیل آسیب عصبی می شود.
سندرم خجالتی-Drager
  • بیماری سیستم عصبی که باعث علائم بدن می شود.
فلج دوره ای تیروتوکسیک
  • ضعف عضلات که ناشی از سطح بالای هورمون تیروئید می باشد.
اختلال عملکرد عصب تیبیال
  • آسیب عصب تیبیال که باعث از بین رفتن حرکات پا می شود.

عوارض الکترومیوگرافی

الکترومیوگرافی یک آزمایش بسیار کم خطر است. اما ممکن است در منطقه ای که آزمایش انجام می گیرد، کمی درد را احساس کنید. درد شاید برای چند روز دوام داشته باشد و با یک مسکن بدون نسخه مانند ایبوپروفن تسکین یابد.

در موارد نادر، امکان دارد در محل های وارد کردن سوزن دچار سوزن سوزن شدن، کبودی و تورم شوید.

منابع:

https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/emg/about/pac-20393913

https://medlineplus.gov/ency/article/003929.htm