دیابت

دیابت یک بیماری مزمن است که در آن میزان گلوکز (قند) در خون زیاد است. سطح گلوکز خون به طور معمول توسط هورمون انسولین تنظیم می شود، که این هورمون در لوزالمعده ساخته می شود. بیماری قند وقتی بروز می کند که مشکلی در رابطه با این هورمون و نحوه عملکرد آن در بدن وجود داشته باشد. با افزایش سن خطر ابتلا به این بیماری بیشتر می شود.

گلوکز در بدن

بدن از گلوکز به عنوان منبع اصلی انرژی خود استفاده می کند. گلوکز از مواد غذایی حاوی کربوهیدرات مانند؛ سیب زمینی، نان، ماکارونی، برنج، میوه و شیر حاصل می شود. بعد از هضم غذا، گلوکز آزاد شده و به جریان خون وارد می شود. گلوکز موجود در جریان خون باید به بافت های بدن منتقل شود تا سلول ها بتوانند از آن به عنوان انرژی استفاده کنند. گلوکز اضافی نیز در کبد ذخیره می شود، یا به چربی تبدیل و در سایر بافت های بدن ذخیره می شود.

انسولین هورمونی است که توسط لوزالمعده ساخته می شود، غده ای است که دقیقاً در زیر معده قرار دارد. انسولین کانال گلوکز را باز می کند و اجازه می دهد گلوکز از خون به داخل سلول های بدن منتقل شود. همچنین باعث می شود گلوکز در ماهیچه ها، کبد و سایر بافت ها ذخیره شود. این بخشی از فرایندی است که به عنوان متابولیسم گلوکز شناخته می شود.

هم اکنون با مشاوران پزشکت مشاوره آنلاین بگیرید

در بیماری دیابت نوع یک لوزالمعده نمی تواند انسولین را بسازد و در دیابت نوع دو یا سلول ها به درستی به انسولین پاسخ نمی دهند. (مقاومت به انسولین) و یا  لوزالمعده برای افزایش نیاز بدن انسولین ناکافی تولید می کند.

اگر انسولین نتواند کار خود را انجام دهد، کانال های گلوکز نمی توانند به درستی باز شوند. گلوکز به جای ورود به سلول برای تولید انرژی، وارد خون می شود. سطح بالای گلوکز خون باعث ایجاد مشکلات مرتبط با این بیماری می شود که غالباً از آن به عنوان عوارض یاد می شود.

علائم دیابت

علائم دیابت

برخی از انواع بیماری قند هیچ علائمی ندارند و برای مدت طولانی تشخیص داده نشوند.

برخی از علائم شایع می تواند شامل موارد زیر باشد:

  • تاری دید
  • کاهش وزن
  • افزایش ادرار
  • نوسانات خلقی
  • تاخیر در بهبود زخم ها
  • احساس خستگی و بی حالی
  • احساس تشنه بودن بیش از حد معمول
  • خارش و عفونت های پوستی، به ویژه در اطراف دستگاه تناسلی

کتواسیدوز دیابتی

کتواسیدوز یک اورژانس پزشکی است. بیشتر موارد ketoacidosis در افراد مبتلا به دیابت نوع 1 مشخص شده است به ویژه اگر آن ها بیماری دیگری داشته باشند یا دوز ناکافی انسولین را دریافت کنند. با این حال می تواند اولین تظاهر “دیابت نوع 1” باشد.

علائم کتواسیدوز دیابتی عبارتند از:

  • کما
  • استفراغ
  • کاهش وزن
  • کاهش اشتها
  • افزایش بیش از حد ادرار
  • از دست دادن هوشیاری

در صورت بروز این علائم، توصیه می شود فورا به اورژانس مراجعه کنید.

انواع دیابت

دیابت| پزشکت

انواع اصلی دیابت؛ نوع 1 و نوع 2 نامیده می شود. انواع دیگر آن شامل دیابت حاملگی، دیابت بی مزه و پیش دیابت است.

دیابت نوع 1

ناشی از تخریب خود ایمنی سلول های تولید کننده انسولین در لوزالمعده می باشد به این معنی که انسولین دیگر ساخته نمی شود.

یکی از شایع ترین بیماری های مزمن دوران کودکی در کشورهای توسعه یافته است.

معمولاً در افراد زیر 30 سال ایجاد می شود، اما در هر سنی ممکن است رخ دهد.

که گاهی اوقات به دیابت نوجوانان یا دیابت وابسته به انسولین گفته می شود، اگرچه این اصطلاحات دیگر کاربرد شایعی ندارند.

درمان کاملی وجود ندارد، اما این نوع بیماری با تزریق انسولین، تغذیه و ورزش با موفقیت قابل مدیریت است.

مصرف دوز بالای انسولین به هیپوگلیسمی منجر می شود. علائم این بیماری شامل لرزش، تعریق، سرگیجه، گرسنگی، سردرد و تغییر خلق و خو است.

بیماران دیابتی باید همواره مقداری مواد حاوی گلوکز از جمله نبات خرما شیرینی و… را همراه خود داشته باشند تا در صورت احساس تعریق، سرگیجه و گرسنگی، از مواد قندی استفاده نمایند.

دیابت نوع 2

دیابت نوع 2 بعضی اوقات به عنوان “بیماری سبک زندگی” توصیف می شود زیرا در افرادی که فعالیت بدنی کافی انجام نمی دهند و اضافه وزن و چاقی دارند بیشتر متداول است. این بیماری به شدت با فشار خون بالا، سطح کلسترول غیر طبیعی و شکل بدن “سیب” همراه است، جایی که وزن اضافی در اطراف کمر دیده می شود اگر چه این بیماری معمولاً در بزرگسالان بالغ (بیش از 40 سال) دیده می شود، با افزایش وزن و چاقی، در افراد جوان نیز اکنون در تعداد بیشتری تشخیص داده می شوند.

تحقیقات نشان می دهد که با تغییر سبک زندگی می توان از ابتلا به دیابت نوع 2 جلوگیری کرد. با این حال، درمانی وجود ندارد.

دیابت بارداری

دیابت| پزشکت

بیماری قند حاملگی که سه تا هشت درصد از زنان باردار را تحت تأثیر قرار می دهد، دیابتی است که در دوران بارداری رخ می دهد. بعد از به دنیا آمدن کودک، سطح قند خون مادر معمولاً به حالت عادی باز می گردد. زنان بعد از تجربه دیابت حاملگی، بیشتر در معرض ابتلا به دیابت نوع 2 هستند.

برخی از زنان در معرض خطر ابتلا به دیابت حاملگی هستند. گروه های پرخطر شامل:

  • زنان بالای 30 سال
  • زنان با سابقه خانوادگی دیابت نوع 2
  • زنانی که اضافه وزن دارند یا چاق هستند.
  • زنانی که در بارداری قبلی به دیابت حاملگی مبتلا بودند.

بیماری قند حاملگی می تواند باعث رشد بیش از حد و افزایش چربی در کودک شود. اگر سطح قند خون مادر افزایش یابد، ممکن است کودک بزرگتر از حد طبیعی باشد. پس از زایمان، کودک ممکن است سطح قند خون پایین را تجربه کند، به خصوص اگر میزان قند خون مادر قبل از تولد افزایش یافته باشد.

بیماری قند حاملگی قابل کنترل و درمان است و اگر به خوبی کنترل شود، این خطرات به شدت کاهش می یابد. کودک با دیابت متولد نخواهد شد.

پیش دیابت

“پیش دیابت” شرایطی است که در آن میزان قند خون بالاتر از حد طبیعی باشد. پیش دیابت علائمی ندارد، اما طیف وسیعی از عوامل خطرناک از جمله چاقی، سیگار کشیدن، بیماری قلبی، سندرم تخمدان پلی کیستیک و فشار خون بالا را در خود دارد. بدون درمان، در حدود یک نفر از سه نفر مبتلا به پیش دیابت مبتلا به دیابت نوع 2 می شوند.

دیابت بی مزه

دیابت بی مزه با تشنگی شدید و افزایش مقدار زیادی از ادرار مشخص می شود. این بیماری ناشی از ناکافی بودن وازوپرسین است، وازوپرسین هورمونی است که توسط مغز تولید می شود و به کلیه ها دستور می دهد آب را حفظ کنند. بدون وازوپرسین کافی، آب زیادی از بدن در ادرار از دست می رود، که باعث می شود فرد در تلاش برای حفظ سطح مایعات خود مقدار زیادی مایعات بنوشد. در موارد شدید ممکن است فرد روزانه 30 لیتر ادرار دفع کند. در صورتی که این بیماری درمان نشود به دلیل غلظت سدیم در خون می تواند باعث کمبود آب بدن و در نهایت اغما شود.

نام این بیماری کمی گمراه کننده است زیرا که هیچ ارتباطی بادیابت ناشی از سطح قند خون بالا ندارد و تنها علایم مشترک بین این دو نوع دیابت افزایش بیش از حد دفع ادرار و احساس تشنگی زیاد است.

درمان دیابت بی مزه

بسته به علت آن می توان با داروها، جایگزینی وازوپرسین و رژیم غذایی کم نمک درمان شود.

عوارض دیابت

سطح بالای گلوکز خون می تواند منجر به عوارض جدی شود. این موارد عبارتند از:

  • آسیب کلیه (نفروپاتی)
  • آسیب چشم (رتینوپاتی)
  • مشکلات جنسی، از جمله اختلال نعوظ
  • سکته های مغزی و مشکلات گردش خون
  • آسیب عصبی به اندام و سایر قسمت های بدن (نوروپاتی)
  • بیماری های قلبی (به عنوان مثال، آنژین یا سکته های قلبی)
  • زخم پا یا عفونت ناشی از مشکلات گردش خون و آسیب عصبی.

درمان دیابت

دیابت | پزشکت

درمان قاطع و مداومی برای دیابت وجود ندارد. هدف درمان در این بیماران جلوگیری از عوارض با کنترل میزان قند خون و همچنین فشار خون و کلسترول خون و رسیدن به وزن سالم بدن است.

مدیریت بیماری بستگی به نوع آن دارد، اما می تواند شامل موارد زیر باشد:

  • مدیریت وزن
  • ترک سیگار
  • داروها و انسولین
  • فعالیت بدنی و ورزش
  • بررسی منظم عوارض احتمالی دیابت
  • مصرف روزانه انسولین با تزریق یا با پمپ انسولین
  • هماهنگی بین رژیم غذایی با میزان مصرف انسولین و ورزش
  • افزایش میزان کربوهیدرات های “آهسته” در رژیم غذایی، مانند لوبیا و میوه
  • نظارت بیماران بر سطح قند خون خود با استفاده از دستگاه های کنترل قتد خون

 عوامل خطر شیوه زندگی برای دیابت نوع 2

رایج ترین دیابت، دیابت نوع 2 است که با کنترل تعدادی از عوامل خطر می توان بیماری را مدیریت نمود.

این موارد شامل:

  • سیگار کشیدن
  • اضافه وزن یا چاق بودن خصوصاً در اطراف کمر
  • عادات ناسالم خوردن، مانند: انتخاب غذا های پرچرب، پر قند، نمک بالا یا کم فیبر
  • سطح پایین فعالیت بدنی، از جمله مانند: تماشای بیش از دو ساعت تلویزیون در روز

افراد در معرض خطر نیاز به آزمایش آزمایشگاهی قند خون (استفاده از دستگاه اندازه گیری قند خون قابل حمل ندارند.) توسط پزشک خود برای بررسی اینکه آیا بیماری قند دارند انجام شود. این مهم است که منتظر نشانه ها نباشید، زیرا ممکن است این موارد تا زمانی که قند خون کاملاً زیاد نباشد ظاهر نشوند.

 خود مراقبت از دیابت

پیشنهاداتی برای مدیریت این بیماری شما شامل موارد زیر است:

  • میزان قند خون خود را مرتباً بررسی کنید.
  • اگر احساس ناخوشایندی می کنید، از مشاوره پزشکی بخواهید.
  • برنامه غذایی سالم داشته باشید. غذاهای سالم و همچنین مقادیر مناسب را انتخاب کنید.
  • در صورت اضطراب یا افسردگی از پزشک خود، نگرش مثبت ذهنی خود را حفظ کرده و از مشاوره بخواهید.
  • هرچه ممکن است از لحاظ جسمی فعال باشید و کمتر بنشینید. روش هایی را یاد بگیرید که بتوانید این فعالیت را حفظ کنید.
  • از هر دارویی به طور دقیق طبق تجویز استفاده کنید. بدون اینکه ابتدا با پزشک خود در مورد آن مشورت کنید، در قرص های خود تغییری ایجاد نکنید.

منبع:

https://www.betterhealth.vic.gov.au/health/ConditionsAndTreatments/diabetes