فیبریلاسیون بطنی

فیبریلاسیون بطنی، یک اختلال قلبی جدی است که باعث ریتم غیر طبیعی قلب می شود. این وضعیت حتی می تواند کشنده باشد. برای بسیاری از افراد مبتلا به این بیماری، ریتم نامنظم قلب اولین و تنها نشانه بیماری عروق کرونر است. فیبریلاسیون بطنی (VFib) ممکن است با فیبریلاسیون دهلیزی (AFib) اشتباه گرفته شود. هر دو شامل ریتم های نامنظم قلب هستند، اما قسمت های مختلف قلب را تحت تأثیر قرار می دهند.

AFib همچنین می تواند یک بیماری قلبی جدی را نشان دهد، اما به طور معمول علائم یک مشکل مزمن است، اما خطرناک و جدی نیست.

علل فیبریلاسیون بطنی

فیبریلاسیون بطنی | پزشکت

هم اکنون با مشاوران پزشکت مشاوره آنلاین بگیرید

هنگامی که قلب انسان می تپد، تکانه های الکتریکی که باعث انقباض می شوند باید مسیر خاصی را به قلب دنبال کنند. اگر مشکلی در مسیر این تکانه ها وجود داشته باشد، ممکن است آریتمی یا ضربان قلب نامنظم رخ دهد. گذارید فیبریلاسیون بطنی هنگامی اتفاق میفتد که مشکلی در حفره های تحتانی باعث ریتم قلب نامنظم شود. وقتی عضلات چهار حفره قلب سفت شوند، ضربان قلب ایجاد می شود. در هنگام ضربان قلب، محفظه ای بسته می شود و خون را به بیرون فشار می دهد. در طی یک ضربان قلب، دهلیزهای عضلانی یا حفره های فوقانی کوچکتر منقبض شده و بطن های آرام را از خون پر می کنند.

انقباض زمانی شروع می شود که گره سینوسی، گروه کوچکی از سلول ها در دهلیز راست، یک تکانه الکتریکی منتشر می کند که باعث انقباض دهلیز راست و چپ می شود.

تکانه الکتریکی تا مرکز قلب تا گره بطنی-بطنی ادامه دارد. این گره در مسیر بین دهلیزها و بطن ها واقع شده است. از گره دهلیزی – بطنی، تکانه از طریق بطن ها عبور کرده و باعث انقباض آنها می شود. در نتیجه خون از قلب و به بدن منتقل می شود.

علائم فیبریلاسیون بطنی

فیبریلاسیون بطنی | پزشکت

متداول ترین علائم فیبریلاسیون بطنی، فروپاشی یا غش ناگهانی است، زیرا عضلات و مغز دریافت خون از قلب را متوقف کرده اند. حدود یک ساعت قبل از فیبریلاسیون بطنی، برخی از افراد ممکن است علائئم زیر را تجربه کنند:

VFibو AFib: کدام یک خطرناک تر است؟

دهلیز چپ و راست، حفره های فوقانی قلب و بطن های چپ و راست، دو حفره پایین را تشکیل می دهند. با هم، هر چهار حفره خون را به بدن و از بدن پمپ می کنند. وقتی دهلیزها، دو حفره فوقانی با سرعت بیش از حد زیادی منقبض می شوند، بیمار دچار فیبریلاسیون دهلیزی (AFib) خواهد شد. هنگامی که دو حفره پایین به طور نامنظم ضرب و شتم می کنند، بیمار دچار فیبریلاسیون بطنی (VFib) می شود. هر دو ریتم نامنظم قلب ایجاد می کنند.

فیبریلاسیون بطنی به دلیل نقص در تکانه های الکتریکی است. این وضعیت باعث می شود بطن ها بیهوده لرزیده و عملاً هیچ خونی در بدن پمپاژ نکنند.  جریان خون در اطراف بدن متوقف می شود و خونرسانی به اندام های حیاتی، از جمله مغز مختل خواهد شد.

بیمار مبتلا به فیبریلاسیون بطنی معمولاً خیلی سریع هوشیاری خود را از دست می دهد و به کمک فوری پزشکی فوری، از جمله احیاء قلبی ریوی (CPR) نیاز دارد. اگر CPR تحویل داده شود تا زمانی که قلب بتواند با دفیبریلاتور به ریتم طبیعی برگردد، احتمال زنده ماندن بیمار بیشتر است.

فیبریلاسیون بطنی جدی تر از فیبریلاسیون دهلیزی است. فیبریلاسیون بطنی غالباً منجر به از دست دادن هوشیاری و مرگ می شود، زیرا آریتمی های بطنی به احتمال زیاد باعث پمپاژ خون می شوند، یا توانایی قلب را در تأمین خون غنی از اکسیژن به بدن کاهش می دهند.

VFib می تواند باعث مرگ ناگهانی قلب (SCD) شود. SCD حدود 300000 مرگ و میر سالانه در ایالات متحده را تشکیل می دهد. SCD می تواند قربانیان را در عرض چند دقیقه از بین ببرد و حتی در افرادی که سالم به نظر می رسند نیز ممکن است رخ دهد.

عوامل خطر فیبریلاسیون بطنی

عوامل خطر زیر به فیبریلاسیون بطنی مرتبط است:

  • سابقه حمله قلبی
  • سابقه فیبریلاسیون بطنی
  • مصرف کوکائین یا مت آمفتامین
  • کاردیومیوپاتی، بیماری عضله قلب یا میوکارد
  • بیماری مادرزادی قلب، یا متولد شدن با نقص قلب
  • برق گرفتگی یا سایر آسیب هایی که باعث آسیب به عضله قلب می شوند.

حمله قلبی شایع ترین علت فیبریلاسیون بطنی است.

تشخیص فیبریلاسیون بطنی

فیبریلاسیون بطنی | پزشکت

تشخیص فیبریلاسیون بطنی معمولاً در شرایط اضطراری اتفاق میفتد زیرا بیمار در این شرایط از هوش رفته است. راه های تشخیصی زیر می توانند فیبریلاسیون بطنی را تأیید کنند:

  • مانیتور قلب. این دستگاه تکانه های الکتریکی را که باعث ضربان قلب می شوند را می خواند و هیچ ضربان قلب و یا بی نظمی را تشخیص نمی دهد.
  • بررسی نبض. در این وضعیت تشخیص نبض دشوار خواهد بود. ممکن است بسیار ضعیف  یا حتی وجود نداشته باشد.

آزمایش های تشخیصی می توانند به علت کمک به فیبریلاسیون بطنی کمک کنند. برخی از این آزمایش ها، عبارتند از:

الکتروکاردیوگرام (نوار قلب)

نوار قلب نوعی وسیله پزشکی است که فعالیت الکتریکی عضلات قلب را کنترل می کند. قلب به طور معمول با هر ضربان سیگنال الکتریکی کوچکی تولید می کند. اطلاعات به دست آمده از داده های ECG نشان می دهد که آیا بیمار اخیراً دچار حمله قلبی شده است یا خیر.

تست آنزیم قلب

هنگامی که حمله قلبی رخ می دهد، برخی از آنزیم ها به جریان خون راه می یابند. آزمایش خون می تواند این آنزیم ها را تشخیص دهد. در این شرایط معمولاً طی چند روز سطح آنزیم خون مرتباً بررسی می شود.

اسکن هسته ای

اسکن هسته ای، می تواند مشکلات جریان خون به قلب را تشخیص دهد. در این روش تالیوم یا برخی مواد رادیواکتیو دیگر به جریان خون تزریق می شود. دوربین های ویژه مواد رادیواکتیو را هنگام عبور از ریه ها و قلب تشخیص می دهند. این آزمایش می تواند محل های کاهش جریان خون در عضلات را تشخیص دهد.

اکوکاردیوگرام

اکوکاردیوگرام نوعی آزمایش سونوگرافی است که از امواج صوتی با شدت بالا که از طریق مبدل فرستاده می شوند استفاده می کند. اطلاعات حاصل از این آزمایش  در صفحه فیلم ظاهر می شود، جایی که پزشک می تواند قلب را هنگام حرکت مشاهده کند. این آزمایش می تواند در تشخیص بیماری زمینه ای قلب موثر باشد.

آنژیوگرام یا کاتتریزاسیون کرونر

در این آزمایش یک لوله نازک و انعطاف پذیر یا کاتتر  به داخل رگ خونی وارد می شود. کاتتر معمولاً از ناحیه کشاله ران یا بازو وارد بدن می شود. یک ماده رنگی از طریق کاتتر به عروق تزریق خواهد شد. این رنگ در تصاویر ایجاد شده توسط اشعه ایکس قابل مشاهده است و به پزشکان کمک می کند تا بیماری عروق کرونر را تشخیص دهند.

ام آر آی یا سی تی اسکن

این آزمایشات تصویربرداری می تواند  شریان ها و دریچه های قلب را اندازه گیری کند. آنها همچنین می توانند تعیین کنند که آیا بیمار سابقه حمله قلبی داشته  یا خیر. علل غیرمعمول نارسایی قلبی را تشخیص می دهند.

پیشگیری فیبریلاسیون بطنی

فیبریلاسیون بطنی | پزشکت

پزشک می تواند با تجویز دارو و توصیه اقدامات پزشکی، راهکارهایی را برای پیشگیری از خطر مجدد VFib را به بیمار ارائه دهد. موارد زیر ممکن است توصیه شود:

داروها
  • مسدود کننده های بتا معمولاً برای پیشگیری از ایست ناگهانی قلب یا فیبریلاسیون بطنی استفاده می شوند. آنها با کاهش ضربان قلب و با فشار کمتر، کار قلب را کاهش می دهند. آنها همچنین فعالیت الکتریکی قلب را تثبیت می کنند.
  • مهار کننده های آنزیم مبدل آنژیوتانسین (ACE) با باز کردن رگ های خونی و کاهش فشار خون ،باعث کاهش کار قلب می شوند. همچنین ممکن است قلب را از آسیب بیشتر محافظت کنند. برای اطمینان از عملکرد صحیح کلیه ها قبل از شروع استفاده از این نوع دارو، آزمایش خون لازم است. حدود 10 روز پس از شروع درمان، آزمایشات دیگری برای اطمینان از عملکرد صحیح کلیه ها تجویز می شود. طی یک دوره حدود 3 هفته ای، دوز دارو به تدریج افزایش می یابد.
  • آمیودارون (کوردارون) یا مسدود کننده های کانال کلسیم نیز ممکن است تجویز شود.
دفیبریلاتور قابل کاشت (ICD)

این دستگاه در داخل بدن قرار می گیرد. برای شناسایی انواع خاصی از آریتمی ها، یا ریتم های غیر طبیعی قلب و اصلاح آنها  طراحی شده است.

آنژیوپلاستی کرونر

در موارد شدید بیماری عروق کرونر، جراحی ضروری است. آنژیوپلاستی، شریان کرونر را باز می کند.

پیوند عروق کرونر (CABG)

رگ خونی آسیب دیده با پیوندهایی که از رگهای خونی در جای دیگر بدن گرفته می شود، عبور می کند. بای پس، به طور موثری در اطراف ناحیه مسدود شده شریان قرار می گیرد و اجازه می دهد خون از طریق عضله قلب عبور کند. در صورت بهبود خونرسانی به قلب، خطر فیبریلاسیون بطنی کاهش می یابد.

فرسایش تاکی کاردی بطنی

کاتترها از طریق ورید، معمولاً از کشاله ران وارد قلب می شوند تا مشکلات ساختاری قلب را درمان کنند. هدف این است که مسیر سیگنال (از تکانه های الکتریکی) پاکسازی شود تا قلب دوباره به طور طبیعی ضرب و شتم کند.

درمان فیبریلاسیون بطنی

فیبریلاسیون بطنی | پزشکت

در درمان اضطراری فیبریلاسیون بطنی، تمرکز بر روی بازگرداندن جریان خون در سریعترین زمان ممکن به اندام ها، از جمله مغز است. بیمار همچنین ممکن است تحت درمان قرار گیرد تا خطر عود و بازکشت بیماری به حداقل برسد. درمان های اضطراری ممکن است شامل احیای قلبی ریوی (CPR) و استفاده از دفیبریلاتور باشد.

احیای قلبی ریوی (CPR)

احیای قلبی ریوی (CPR) با هدف بازگرداندن جریان خون از طریق بدن انجام می شود. هر کسی با برخی از آموزش های اساسی حمایت از زندگی می تواند این کار را انجام دهد. قبلا  CPR  شامل چرخه های 30 فشرده سازی قفسه سینه به قلب و سپس دو تنفس احیای دهان به دهان بود. دستورالعمل های منتشر شده توسط انجمن قلب آمریکا (AHA) در سال 2008 نشان می دهد که تنفس در دهان فرد ممکن است غیر ضروری باشد. در عوض، پاسخ دهنده باید در هر ثانیه حدود دو فشرده سازی یا در هر دقیقه بین 100 تا 120 فشرده سازی را به بیمار احیاء دهد. در بین فشارها باید اجازه دهید که قفسه سینه به عقب برگردد. پس از شروع کار، احیاء باید تا رسیدن پرسنل اورژانس یا کسی که با دفیبریلاتور قابل حمل همراه است، ادامه پیدا کند. CPR اولیه و استفاده از دستگاه دفیبریلاتور احتمال زنده ماندن فرد را افزایش می دهد.

استفاده از دفیبریلاتور

از دفیبریلاتور می توان به همراه CPR استفاده کرد. این دستگاه شوک های الکتریکی را از طریق قفسه سینه بیمار ارسال می کند. هدف این است که قلب را به فعالیت عادی برگردانده شود. این شوک ممکن است در ابتدا ضربان قلب را متوقف کند، اما همچنین می تواند ریتم های بی نظم را متوقف  و عملکرد طبیعی را بازگرداند.

در بسیاری از کشورها، دفیبریلاتورهای قابل حمل استفاده عمومی، در مکان های عمومی مانند فرودگاه ها، ایستگاه های قطار و اتوبوس های بزرگ، مراکز خرید، مراکز اجتماعی، مکان هایی که سالمندان جمع می شوند، کازینوها و غیره وجود دارد.

منبع:

https://www. medicalnewstoday. com/articles/188837#prevention