واکسن های دو ماهگی یک قسمت مهم از برنامه واکسیناسیون کودکان است و به نوزادان کمک میکند تا به طور کلی در برابر بیماریهای عفونی محافظت شوند و سیستم ایمنی خود را تقویت کنند. این اقدام از اهمیت بالایی برخوردار است و توصیه میشود تا نوزادان در زمان مناسب واکسینه شوند.
در صورت نیاز به مشاوره با یک پزشک درباره واکسن های لازم برای نوزادان خود میتوانید از طریق مشاوره پزشکی آنلاین سؤالات خود را با یک متخصص در میان بگذارید.
چرا نوزاد باید در دو ماهگی واکسن بزند؟
واکسن های دو ماهگی برای نوزادان بسیار مهم است. در این دوره، سیستم ایمنی نوزاد هنوز در مراحل اولیه توسعه قرار داشته و آسیبپذیری نسبتاً بالایی نسبت به عفونتها و بیماریها دارد. واکسنهای دو ماهگی به نوزادان کمک میکنند تا در مقابل بیماریهای خطرناک محافظت شوند.
دلایل اصلی تزریق واکسنهای دو ماهگی عبارتاند از:
- پیشگیری از بیماریهای خطرناک: واکسنهای دو ماهگی، مانند واکسنهای دیتیپی، هموفیلوس آنفلوانزا نوع ب، پنوموکوک و روتاویروس، نوزادان را در برابر بیماریهایی که میتوانند جدی و حتی خطرناک باشند، محافظت میکنند. این بیماریها میتوانند عوارض جدی مانند سرفه کیک، عفونت ریه، عفونت خون، عفونت گوش، عفونت مغز و نخاع و اسهال شدید را به دنبال داشته باشند.
- تقویت سیستم ایمنی: واکسنها در این دوره به نوزادان کمک خواهند کرد تا سیستم ایمنی خود را تقویت کنند. با تزریق واکسن، سیستم ایمنی نوزاد به آنتیژنهای موجود در واکسن واکنش نشان میدهد و پاسخ ایمنی مخصوص به آنتیژنها را تولید میکند. این پاسخ ایمنی به مرور زمان بهبود مییابد و نوزاد را در برابر عفونتهای آینده محافظت میکند.
- حفاظت از جمعیت: با تزریق واکسن های دو ماهگی، علاوه بر محافظت از خود نوزاد، با ایجاد پوشش واکسیناسیونی مناسب در جامعه، انتشار بیماریها کاهش مییابد و بهبود سلامت عمومی جامعه را تضمین میکند.
بیشتر بخوانید:
واکسن های دو ماهگی نوزادان کدام هستند؟
با توجه به مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری ها (CDC)، واکسن های زیر در سن یک تا دو ماهگی به نوزادان داده می شوند.
1. واکسن هموفیلوس آنفلوانزا نوع ب (Hib)
این واکسن برای پیشگیری از عفونت با باکتری هموفیلوس آنفلوانزا نوع ب استفاده میشود. این باکتری معمولاً روی سیستم عصبی تأثیر می گذارد و باعث مننژیت می شود و علائمی مانند تب بالا، سردرد، کم اشتهایی و استفراغ ایجاد می کند.
اولین دوز واکسن در دو ماهگی و سپس دوزهای تقویت کننده در چهار ماهگی، شش ماهگی و بین 12 تا 15 ماهگی تزریق می شود. واکسن Hib عوارض جانبی بسیار خفیفی مانند تب و واکنش های موضعی در محل تزریق (قرمزی، التهاب یا درد) دارد.
برای اطلاع بیشتر درباره بیماری مننژیت در نوزادان و راهکارهایی مؤثر برای جلوگیری از ابتلای آنان به این بیماری، توصیه میکنیم این مقاله را مطالعه کنید: پیشگیری مننژیت در نوزادان
2. واکسن هپاتیت B
یکی دیگر از مهمترین واکسن های دو ماهگی، هپاتیت B است. این عارضه یک بیماری کبدی ویروسی مسری بوده که ممکن است باعث آسیب شدید کبدی شود.
اولین دوز واکسن بلافاصله پس از تولد، دوز تقویت کننده یک یا دو ماه پس از تولد و دوز نهایی در هر زمان بین شش تا 18 ماهگی تزریق می شود و ممکن است که عوارض جانبی خفیفی مانند بازو درد ناشی از تزریق و تب خفیف ایجاد کند.
3. واکسن (DTaP)
این نوع از واکسن های دو ماهگی برای پیشگیری از سه بیماری مشترک، یعنی دیفتری، سیاه سرفه و دیفتری تجویز میشود که به شرح زیر هستند:
- دیفتری: دیفتری یک بیماری باکتریایی است که می تواند با گلودرد، تب خفیف و لرز شروع شود؛ همچنین ممکن است که باعث ایجاد پوششی در پشت بینی یا گلو شود که تنفس یا بلع را دشوار می کند. این بیماری از طریق عطسه و سرفه گسترش می یابد.
- کزاز: کزاز توسط سموم تولید شده توسط باکتری کزاز موجود در خاک، گرد و غبار و کود ایجاد می شود. باکتری ممکن است که از طریق سوراخ، بریدگی، زخم، سوختگی یا گاز گرفتن حیوان وارد بدن شود. سموم معمولاً بر عضلات تأثیر می گذارند و باعث سفتی و اسپاسم می شوند. موارد شدید ممکن است بر عضلات تنفسی تأثیر بگذارد و خطر فلج عضلات تنفسی را افزایش دهد.
- سیاه سرفه: سیاه سرفه یک عفونت تنفسی است که از طریق سرفه و عطسه پخش می شود. بارزترین علامت این بیماری سرفه شدید همراه با صدای خس خس است. موارد درمان نشده ممکن است که منجر به پنومونی شدید شود.
به نوزادان پنج دوز DTaP داده می شود. اولین دوز در سن دو ماهگی و به دنبال آن یک دوز تقویت کننده در پنج ماهگی، شش ماهگی، 15 تا 18 ماهگی و چهار تا شش سالگی تجویز می شود. عوارض جانبی خفیف DTaP عبارتند از: قرمزی، درد یا التهاب محل تزریق، تب و استفراغ.
بیشتر بخوانید:
مشاوره و ویزیت آنلاین قبل از بارداری: 9 نکته قبل مادر شدن
4. واکسن روتاویروس (RV)
این واکسن برای پیشگیری از عفونت با روتاویروس استفاده میشود که یکی از علل شایع اسهال شدید در نوزادان است. کم آبی شدید عارضه اصلی این بیماری و یکی از علل شایع مرگ و میر است.
دو نوع واکسن روتاویروس وجود دارند که در سه دوز در سنین دو ماهگی، چهار ماهگی و شش ماهگی تجویز خواهند شد. واکسن های روتاویروس به صورت قطره های خوراکی مصرف می شوند. عوارض جانبی خفیف شامل گیجی، اسهال و استفراغ است.
5. واکسن پنوموکوک (PCV)
بیماری پنوموکوک توسط باکتری پنوموکوک ایجاد شده که از طریق سرفه و عطسه پخش می شود. بیماری پنوموکوک بر گوش، ریه، خون و مغز تأثیر می گذارد. علائم شایع عبارتند از: تب بالا، سرفه، درد قفسه سینه و درد بدن. این بیماری در صورت عدم درمان ممکن است که منجر به بیماریهایی مانند عفونت گوش، عفونت ریه و عفونت خون شوند.
اولین دوز واکسن در دو ماهگی تزریق شده و سپس دوزهای تقویت کننده در سنین چهار ماهگی، شش ماهگی و بین 12 تا 15 ماهگی تجویز می شود. عوارض جانبی واکسن 13PCV معمولاً بسیار خفیف بوده و ممکن است شامل گیجی، بی حالی، از دست دادن اشتها، واکنش های موضعی در محل تزریق (قرمزی، التهاب یا درد)، تب، لرز یا سردرد باشند.
6. واکسن فلج اطفال (IPV)
از دیگر واکسن های دو ماهگی، فلج اطفال است. این عارضه یک بیماری ناتوان کننده است که توسط ویروس فلج اطفال ایجاد می شود. این ویروس می تواند نخاع و اعصاب را آلوده کند و باعث فلج غیرقابل برگشت شود.
فلج اطفال یک بیماری بسیار مسری است که از طریق غذا و آب آلوده به قطرات تنفسی یا مدفوع منتشر می شود. کودک هر کدام یک دوز را در دو ماهگی، چهار ماهگی، بین شش تا 18 ماهگی و بین چهار تا شش سالگی دریافت می کند. اگر نوزاد نوع تزریقی واکسن را دریافت کند، قرمزی، التهاب و درد ممکن است که در محل تزریق ایجاد شود. واکسن خوراکی دوماهگی فلج اطفال عوارض جانبی ندارد.
عوارض واکسن دو ماهگی در نوزادان
- تورم، درد یا حساسیت در محل تزریق واکسن.
- افزایش دمای بدن (تب) که معمولاً تا یک یا دو روز پس از واکسیناسیون ایجاد میشود.
- بی قراری یا خواب آلودگی بعد از واکسن دو ماهگی.
- کاهش اشتها.
- تغییر در الگوی خواب.
- خشکی و یا قرمزی محل تزریق.
عوارض واکسن های دو ماهگی معمولاً تا چند روز پس از واکسیناسیون بهبود مییابند و نیاز به درمان خاصی ندارند. با این حال در صورتی که علائم شدید یا نگرانکنندهای مشاهده کرده، بهتر است به پزشک خود مراجعه کنید. عوارض جانبی جدی و نادرتر از واکسن های دوماهگی شامل عوارض آلرژیک شدید، مشکل در تنفس و عفونتهای نادر هستند.
جهت اطلاع از دقیقترین برنامه واکسیناسیون نوزادان، میتوانید از طریق خدمات پزشکی غیرحضوری با یک متخصص اطفال گفتگو کنید.
آماده سازی کودک برای تزریق واکسن های دو ماهگی
مراحل زیر می تواند به شما کمک کند تا کودک خود را قبل، در طول و بعد از واکسنهای دو ماهگی تسکین دهید:
- می توانید به آنها پستانک بدهید تا آرام شوند.
- ممکن است با خواندن آهنگ های مورد علاقه کودک حواس او را پرت شود.
- در صورت امکان، در طول تزریق واکسن به نوزاد شیر بدهید تا کودک آرام شود.
- با پزشک اطفال مشورت کنید تا پماد یا اسپری ضد درد را قبل از تزریق واکسن بزند.
- اسباب بازی، پستانک یا پتوی مورد علاقه کودک را در دسترس کودک قرار دهید تا احساس راحتی کند.
- می توانید بلافاصله پس از واکسیناسیون کودک را در آغوش خود تاب دهید. جایگزین دیگر این است که حواس آنها را با وسیله جالب پرت کنید.
- بعد از واکسیناسیون اغلب آنها را در آغوش بگیرید؛ همچنین می توانید بلافاصله پس از واکسیناسیون به آن ها شیر بدهید تا درد ناشی از درد در محل تزریق آرام شود.
- با پزشک اطفال مشورت کنید که آیا می توانند درست قبل از واکسیناسیون یک محلول با طعم شیرین بی خطر به کودک شما بدهند. این کار می تواند به دور کردن حواس کودک از درد و کاهش گریه کمک کند.
مراقبت از نوزاد پس از واکسیناسیون
CDC پیشنهاد می کند چند دقیقه قبل از دریافت واکسن، از متخصص اطفال خود بپرسید که محلول ساکارز یا گلوکز را به کودک شما بدهد. شیرینی ممکن است که به تسکین درد در طول تزریق کمک کند. شیرینی شیر مادر و همچنین صمیمیت و گرما ممکن است به آرامش آنها کمک کند.
در زیر توصیههایی برای مراقبت از نوزاد پس از واکسیناسیون در دو ماهگی آورده شده است:
- نظارت و مشاهده: پس از انجام واکسن های دو ماهگی، نوزاد را به طور مرتب مشاهده کنید. توجه کنید که آیا عوارض واکسن ۲ ماهگی مانند تورم یا درد در محل تزریق، تب، بیقراری یا تغییرات در الگوی خواب وجود دارد. اگر هرگونه علامت نگرانکننده یا نامطلوبی مشاهده کنید، به پزشک خود اطلاع دهید.
- رعایت آرامش: به نوزاد خود زمان و فضای کافی برای استراحت و آرامش بدهید. واکسیناسیون ممکن است باعث بی حالی نوزاد شود؛ بنابراین فرصت استراحت کافی را به نوزاد بدهید و او را در محیطی آرام قرار دهید.
- مراقبت از محل تزریق: محل تزریق واکسن ممکن است که تورم، درد یا حساسیت داشته باشد. برای کاهش این علائم، میتوانید با استفاده از یک کمپرس سرد یا ژل ضد التهاب محلی به محل تزریق سردی و آرامش بدهید؛ اما قبل از استفاده از هر چیزی، پیشنهاد میشود که با پزشک خود مشورت کنید.
- مراقبت از تب: پس از تزریق واکسن های دو ماهگی، ممکن است که دمای بدن نوزاد افزایش یابد. اگر دمای بدن بالای 38 درجه سانتیگراد است، با پزشک خود تماس بگیرید و دستورات مناسب را دنبال کنید.
- تغذیه و هیدراسیون: مطمئن شوید که نوزاد به طور منظم تغذیه میشود و مایعات کافی مصرف میکند. اگر نوزاد شیرخوار است، با شیر مادر او را تغذیه کنید.
- بهداشت دست: به دستان خود و همچنین دستان همه افرادی که با نوزاد تماس دارند، توجه کنید و قبل از هر تماس با نوزاد، آنها را بشویید. این کار میزان انتقال عفونتها را کاهش میدهد.
- پیگیری برنامه واکسیناسیون: پیگیری دقیق و برنامهریزی واکسیناسیون نوزاد بسیار مهم است. از پزشک خود راهنمایی درباره زمانبندی واکسیناسیون بعدی نوزادتان بگیرید و از همه واکسنهایی که به نوزاد شما توصیه شده است، استفاده کنید.
برای آگاهی از راهکارهای مراقبتی درباره تب کردن نوزادان خواندن مقاله تب پس از واکسیناسیون در نوزادان را به شما پیشنهاد میدهیم.
مشاوره فوری پزشکی درباره واکسن دوماهگی نوزاد در پزشکت
اگر شما هم نوزاد دوماهه دارید و زمان واکسیناسیون او فرا رسیده، ما در پزشکت یک مشاوره آنلاین پزشکی داریم که به شما درباره عوارض احتمالی انواع واکسن اطلاعات کافی را خواهد داد؛ همچنین مراقبتهای لازم از نوزاد را هم دریافت خواهید کرد.
سخن آخر
عوارض واکسن ۲ماهگی نوزاد چیست؟ تزریق واکسن های دو ماهگی برای کودک شما حیاتی است؛ زیرا از کودک در برابر چندین بیماری خطرناک و جدی محافظت می کند. بسیاری از والدین نسبت به عوارض جانبی واکسن محتاط هستند و حتی ممکن است از واکسیناسیون برای نوزاد دو ماهه خود اجتناب کنند. با این حال عوارض واکسن دوماهگی نوزاد بسیار نادر است.
مزایای واکسیناسیون کودک شما می توانند به میزان قابل توجهی از خطرات آن بیشتر باشند. به یاد داشته باشید، واکسیناسیون برای کودک دو ماهه شما ایمن تر از تجربه یک بیماری قابل پیشگیری با واکسن بوده که ممکن است عوارضی را برای مادام العمر ایجاد کند.


