درد مثانه

مثانه یک عضله توخالی و بادکنکی است که در وسط لگن قرار دارد و با پر شدن و تخلیه ادرار منبسط و منقبض می شود. مثانه به عنوان بخشی از سیستم ادراری، ادرار را در خود ذخیره می کند. درد مثانه می تواند ناشی از التهاب، عفونت، آسیب یا صدمه به مثانه باشد. علائم آن ممکن است با حرکت بهبود یابد یا بدتر شود. درد ممکن است به صورت تیز، کسل کننده، ضربه ای، سوزش یا لرزش توصیف شود و از شدت خفیف تا شدید متغیر باشد. علل بالقوه بسیاری برای دردهای مثانه وجود دارند.

عفونت ادراری و سیستیت بینابینی از شایع ترین علل بروز این بیماری است. در موارد دیگر، درد مثانه ممکن است ناشی از یک بیماری مزمن مانند سرطان، آندومتریوز و اختلالات روده باشد. تومورهای بدخیم می توانند باعث درد مثانه و همچنین درد همراه با ادرار، درد شکم و خون در ادرار شوند. مدت و دوره درد مثانه بسته به علت آن متفاوت است. درد مثانه ممکن است به طور مداوم، به صورت پراکنده و یا فقط در صورت پر شدن مثانه بروز کند.

علت درد مثانه

درد مثانه | پزشکت

 به طور کلی برخی دردهای مثانه می توانند از علت های زیر ناشی شوند:

هم اکنون با مشاوران پزشکت مشاوره آنلاین بگیرید

سیستیت بینابینی

 سیستیت بینابینی نیز سندرم درد مثانه (BPS) نامیده می شود که بیشتر در افراد بالای 40 سال، بروز می کند و یک بیماری مزمن است که باعث علائم ادراری دردناک می شود و با توانایی سیستم عصبی مرکزی در تنظیم مثانه مرتبط است و ممکن است با درد در دستگاه تناسلی، لگن و ناحیه مقعد نیز همراه باشد. براساس اطلاعات موسسه ملی دیابت و گوارش و بیماری های کلیوی (NIDDK)، این بیماری بیشتر در زنان دیده می شود.

علائم معمولی سیستیت بینابینی، عبارتند از:

  • درد لگن
  • تکرر ادرار
  • درد هنگام ادرار
  • مشکل در ادرار کردن
  • نیاز فوری به ادرار کردن
  • درد مثانه که ممکن است با احساس فشار همراه باشد.

در مراحل اولیه این بیماری امکان دارد فرد فقط یکی از این علائم را تجربه کند اما با پیشرفت بیماری علائم بیشتری بروز پیدا خواهند کرد. این بیماری یک وضعیت طولانی مدت است که هیچ درمان مشخصی برای آن وجود ندارد. علائم ممکن است به طور ناگهانی بروز پیدا کرده و در مدت ماه ها یا هفته ها بدتر شوند. علت اصلی سیستیت بینابینی مشخص نیست و برخی از عوامل تحریک کننده آن عبارتند از:

  • یبوست
  • رابطه جنسی
  • نوشیدن قهوه
  • نوشیدن آب مرکبات
  • پوشیدن لباس تنگ
  • انجام نادرست تمرینات کف لگن

معمولاً می توان علائم سیستیت بینابینی را مدیریت کرد و روش های مختلفی برای کنترل علائم آن وجود دارند.

تشخیص سیستیت بینابینی

پزشک ممکن است از آزمایشات زیر برای تشخیص سیستیت بینابینی استفاده کند:

  • معاینه لگن (زنان)
  • تست عملکرد ادرار
  • بررسی عفونت ادرار
  • معاینه پروستات (مردان)
  • تست حساسیت پتاسیم
  • بررسی تاریخچه پزشکی، از جمله علائم
  • سیستوسکوپی برای ارزیابی ساختار مثانه

 عفونت مجاری ادراری (UTI)

عفونت های دستگاه ادراری، که شامل مجرای ادرار، مثانه و کلیه ها می باشد، مثانه را تحت تأثیر قرار می دهند و در زنان بیشتر از مردان شایع هستند. UTI در صورت عدم درمان، می تواند در کلیه ها و جریان خون پخش شوند و عوارض جدی ایجاد کند.

علائم UTI شامل موارد زیر است:

  • تکرار ادرار و ادرار ابری
  • درد سوزش هنگام ادرار کردن

 عللاصلی UTI باکتری ها هستند، بنابراین پزشکان معمولاً برای درمان آن ها آنتی بیوتیک را تجویز می کنند. انستیتوی ملی دیابت و گوارش و بیماری های کلیوی به مردم توصیه می کند که برای سرعت بخشیدن به روند بهبودی این عفونت ها، آب زیادی بنوشند. استفاده از یک پد گرمکن در پشت یا شکم ممکن است به کاهش درد ناشی از عفونت مثانه کمک کند.

تشخیص عفونت ادراری

درد مثانه | پزشکت

پزشک می تواند عفونت دستگاه ادراری را با استفاده از آزمایش ادرار تشخیص دهد تا نمونه ادرار برای گلبول های سفید و قرمز و باکتری ها بررسی شود. علاوه بر آن پزشک می تواند آزمایش های زیر را برای بررسی ناهنجاری های مثانه یا مجاری ادراری توصیه کند. این آزمایشات ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • MRI
  • سونوگرافی
  • سی تی اسکن
  • سیستوسکوپ

سرطان مثانه

به ندرت امکان دارد دردهای مثانه ناشی از سرطان مثانه باشد، اما این بیماری به عنوان یک دلیل بالقوه درد مثانه در نظر گرفته می شود. سرطان مثانه در مردان بیشتر از خانم ها دیده می شود و بیشتر اوقات پس از سن 55 سالگی رخ می دهد و در افرادی که سیگاری می کشند در مقایسه با افراد غیر سیگاری، دو تا سه برابر بیشتر است.

اولین نشانه سرطان مثانه معمولاً خون در ادرار است. در مراحل اولیه این بیماری می تواند منجر به تغییراتی در عادات دستشویی رفتن فرد و بروز علائم زیر شود:

  • تکرر ادرار
  • جریان ادرار ضعیف
  • احساس درد یا سوزش هنگام ادرار کردن
  • نیاز فوری به ادرار کردن حتی در صورت پر شدن مثانه

گزینه های درمانی سرطان مثانه در درجه اول به میزان و پیشرفت آن بستگی دارد، اما پزشکان باید عوامل دیگری مانند سن و سطح تناسب اندام را نیز در نظر بگیرند. درمان های احتمالی شامل جراحی، شیمی درمانی، پرتودرمانی و سیستم ایمنی درمانی است. در بعضی موارد، پزشک ترکیبی از این درمان ها را توصیه می کند.

سنگ کلیه

 بسیاری از مبتلایان به سنگ کلیه هیچ علامتی را تجربه نمی کنند، اما گاهی اوقات سنگ می تواند منجر به درد مثانه شود. در برخی موارد سنگ کلیه در کلیه ها باقی می ماند و مشکلی را ایجاد نمی کند اما در برخی موارد آن ها از طریق مجرای ادرار به مثانه منتقل می شود که در این صورت هم ممکن است مشکلی خاصی را ایجاد نکند اما در صورتی که این سنگ ها در مجرای ادراری گیر و جریان ادرار را مسدود کنند می توانند دردناک شوند.

علائم اصلی آن ها، درد در ناحیه کمر و در سمت چپ یا راست است که می تواند به سمت پایین شکم یا کشاله ران حرکت کند. این درد به طور ناگهانی شروع می شود و غالبا به عنوان درد تیز و تند توصیف می شود.

سایر علائم شایع سنگ کلیه عبارتند از:

  • تکرر ادرار
  • درد هنگام ادرار
  • ادرار تیره یا قرمز
  • تهوع و استفراغ

مردان با سنگ کلیه نیز ممکن است در نوک آلت تناسلی خود احساس درد کنند.

درمان به نوع سنگ، شدت انسداد و علائم خاص بستگی دارد.

علائم درد مثانه

درد مثانه | پزشکت

مشکلات مثانه می تواند باعث ایجاد درد در وسط شکم، از جمله هنگام ادرار کردن شود. چندین علت مختلف برای درد مثانه از جمله عفونت ها و اختلالات التهابی وجود دارد. مثانه در وسط لگن قرار دارد. اگر فردی احساس درد در قسمت تحتانی یا راست شکم داشته باشد، کمتر احتمال دارد که به مثانه ارتباط داشته باشد و به جای آن ممکن است این درد بیشتر وجود سنگ کلیه را نشان دهد.

درد مثانه ممکن است با علائم دیگر بیماری های دستگاه ادراری همراه شود، از جمله:

  • تکرر ادرار
  • ادرار ابری
  • ادرار ناخوشایند
  • درد یا سوزش با ادرار
  • نیاز فوری به ادرار کردن
  • ادرار خونی یا صورتی (هماچوری)
  • مشکل در ادرار کردن (دیسوریا) و احتباس ادرار

درد مثانه ممکن است به سایر سیستم های بدن مرتبط باشد، از جمله:

  • خستگی
  • تب و لرز
  • بی حالی
  • عرق شبانه
  • قرمزی، گرما یا التهاب
  • درد شکم یا گرفتگی شکم
  • درد کمر، کشاله ران یا درد جانبی

در بعضی موارد، همراه بودن درد مثانه با شرایط زیر می تواند علامت یک بیماری خطرناک باشد باشد که باید در شرایط اضطراری فوراً فرد به پزشک مراجعه کند:

  • تب بالا
  • استفراغ مداوم
  • درد شدید شکم
  • عدم توانایی در ادرار کردن

عوارض درد مثانه

درد مثانه | پزشکت

عوارض احتمالی درد مثانه به علت آن ها بستگی دارد. درد مثانه که با یک وضعیت پزشکی جدی مانند سرطان همراه است ممکن است عوارض طولانی مدت و حتی خطرناکی داشته باشد. علاوه بر این، درد مثانه که با یک عفونت حاد مثانه همراه است می تواند به یک عارضه جدی تر مانند عفونت مزمن منجر شود.

پس از تشخیص علت اصلی، بیمار باید برای کاهش خطر بروز بیماری از برنامه درمانی خود پیروی کند. برخی از عوارض احتمالی این بیماری عبارتند از:

  • درد دائمی یا مزمن
  • نارسایی عضو یا اختلال عملکرد بدن
  • سپسیس (عفونت خون باکتریایی خطرناک)

پیش آگهی درد مثانه

سیستیت بینابینی، UTI و سرطان مثانه می تواند باعث ایجاد درد در مثانه یا مرکز پایین شکم شود. همچنین سنگ کلیه می تواند باعث ایجاد درد در قسمت تحتانی شکم چپ، راست یا مرکز شود. پیش آگهی شخصی که دارای درد مثانه است، بستگی به علت آن دارد.

سیستیت بینابینی یک بیماری مزمن و طولانی مدت است و درمانی ندارد. اما تغییر شیوه زندگی، افراد معمولاً می توانند علائم بیماری را به خوبی مدیریت کند. پزشک معمولاً برای درمان UTI آنتی بیوتیک ها را توصیه می کند. نوشیدن آب کافی، پوشیدن لباس های راحت و مناسب، و ادرار به موقع می تواند از بروز UTI پیشگیری کند.

پیش آگهی فرد مبتلا به سرطان مثانه به نوع سرطان و همچنین پیشرفت آن بستگی دارد. به طور کلی، هرچه زودتر سرطان تشخیص داده شود، پیش آگهی بهتری خواهد داشت. افرادی که به سنگ کلیه مبتلا شده اند می توانند با نوشیدن مقدار زیادی آب و کاهش مقدار نمک در رژیم غذایی خود از تشکیل دوباره سنگ ها جلوگیری کنند.

 مدیریت درد مثانه

درد مثانه | پزشکت

موارد زیر ممکن است به شما در مدیریت درد مثانه کمک کند:

  • ورزش ملایم
  • تکنیک های آرامش
  • تغییرات رژیم غذایی
  • مصرف داروهای ضد درد OTC
  • پد گرمایشی یا کیسه های آب گرم
  • لباس های راحت و مناسب (برای جلوگیری از فشار بر مثانه)
درد مثانه در زنان و مردان

درد مثانه در خانم ها شایع تر است چون دو علت شایع دردهای مثانه (عفونت ادراری و سیستیت بینابینی) در زنان نسبت به مردان شیوع بیشتری دارد و از طرفی هم در زنان مثانه با اندام های تولید مثلی در تماس مستقیمی قرار دارد و این می تواند باعث تحریک و تشدید علائم شود. تحقیقات نشان می دهد که حداقل 40 تا 60 درصد از خانم ها در طول زندگی خود به UTI مبتلا می شوند که بیشتر آن ها ناشی از عفونت مثانه است.

اختلاف در ساختار و آناتومی دستگاه تولید مثلی خانم ها باعث افزایش خطر عفونت مثانه می شود. در زنان مجرای ادراری کوتاه تر و به رکتوم و مهبل که باکتری های ایجاد کننده عفونت مثانه در آن زندگی می کنند، نزدیک تر است. در مردان خطر ابتلا به سرطان مثانه بیشتر است. طبق آمار انجمن سرطان آمریکا، سرطان مثانه چهارمین سرطان شایع در مردان است.

درد مثانه در سمت راست یا چپ

از آنجایی که مثانه در وسط بدن قرار دارد، معمولاً درد مثانه در مرکز لگن یا شکم تحتانی در مقابل یک طرف احساس می شود. هرگونه درد مثانه باید توسط پزشک ارزیابی شود تا علت بیماری مشخص و از بروز عوارض جلوگیری شود.

سخن آخر

بیشترین درد مثانه توسط UTI ها ایجاد می شود، که می توانند با آنتی بیوتیک درمان شوند. پس بهتر است با بروز علائم این بیماری سریعا به پزشک مراجعه کنید.

منابع:

https://www.healthline.com/health/bladder-pain#takeaway

https://www.medicalnewstoday.com/articles/324239#outlook

https://www.healthgrades.com/right-care/kidneys-and-the-urinary-system/bladder-pain