عفونت رحم

عفونت رحم و یا آندومتریت یک بیماری التهابی غده رحم است که معمولاً به دلیل عفونت ایجاد می شود. به طور کلی عفونت رحم خطرناک و جدی نیست، اما بهتر است که هر چه سریعتر درمان شود. آندومتریت معمولاً با مصرف آنتی بیوتیک با تجویز پزشک برطرف می شود. اما از طرفی هم عفونت های درمان نشده می توانند منجر به بروز عوارض در اندام دستگاه تناسلی، مشکلات ناباروری و سایر مشکلات سلامت عمومی زنان شوند. بر همین اساس خانم ها بهتر است برای به حداقل رساندن خطرات، علل و علائم عفونت رحم را بشناسند تا در صورت بروز علائم زودتر بتوانند آن را تشخیص دهند.

علت عفونت رحم

آندومتریت معمولاً در اثر عفونت ایجاد می شود. عفونت هایی که می توانند عفونت رحم را ایجاد کنند، عبارتند از:

  • بیماری سل
  • عفونت ناشی از ترکیب باکتری های طبیعی واژن
  • عفونت های مقاربتی (STI) مانند کلامیدیا و سوزاک

همه خانم ها در واژن خود به طور طبیعی تعدادی باکتری دارند، اما به هم خوردن ترکیب طبیعی باکتری ها پس از یک تغییر در سبک زندگی آن ها می تواند منجر به آندومتریت شود. دهانه رحم معمولاً باکتری ها را از رحم خارج می کند. با این حال، هنگامی که دهانه رحم باز است، مانند هنگام زایمان یا جراحی، باکتری ها می توانند وارد رحم شوند. هر دو باکتری، باکتری های عادی واژن و باکتری های غیر طبیعی یافت می شود می تواند عامل آندومتریت باشد.

عوامل خطر عفونت رحم

عفونت رحم | پزشکت

هم اکنون با مشاوران پزشکت مشاوره آنلاین بگیرید

زنان بعد از سقط جنین یا زایمان به خصوص پس از زایمان طولانی یا سزارین در معرض ابتلا به این عفونت قرار دارند. همچنین احتمال دارد برخی از خانم ها بعد از انجام عمل پزشکی مربوط به دستگاه تناسلی و یا رحم در معرض ابتلا به عفونت رحم قرار بگیرند، چون جراحی می تواند مسیری را برای ورود باکتری ها به داخل رحم فراهم کند.

عوامل خطر احتمالی آندومتریت عبارتند از:

  • زایمان یا سقط جنین. این ها شایع ترین دلایل عفونی شدن رحم هستند.
  • سزارین. التهاب رحم پس از یک عمل جراحی سزارین نسبت به یک زایمان طبیعی شایع تر است.
  • عفونت های مقاربتی (STI) و سایر باکتری ها. عفونت های مقاربتی در طی فعالیت جنسی منتقل می شوند. این موارد شامل کلامیدیا یا سوزاک است که می تواند باعث عفونت در لایه رحم گردند بر همین اساس خانم بهتر است که همیشه رابطه جنسی محافظت شده ای داشته باشند.
  • باکتری های موجود در رحم. باکتری هایی که به طور معمول در واژن و دهانه رحم یافت می شوند در صورت راه یافتن به رحم می توانند باعث آندومتریت شوند.
  • بیماری التهابی لگن. بیماری التهابی لگن یا همان عفونت در لگن غالباً با آندومتریت یا علت آن همراه هستند. بیماری التهابی لگن در صورت عدم درمان می تواند جدی باشد و نیاز به مراقبت سریع پزشکی و حتی بستری شدن در بیمارستان دارد.
روش های جراحی و یا معاینه لگن

 برخی از روش های جراحی یا پزشکی می توانند باکتری ها را وارد رحم کنند، از جمله:

علائم عفونت رحم

عفونت رحم | پزشکت

آندومتریت به طور معمول باعث بروز علائم زیر می شود:

  • تب
  • یبوست
  • التهاب شکم
  • احساس بیماری
  • ترشحات غیر طبیعی واژن
  • خون ریزی غیر طبیعی واژن
  • ناراحتی هنگام دفع مدفوع
  • درد در لگن، ناحیه تحتانی شکم یا ناحیه رکتوم

زمان ضرورت مراجعه به پزشک

خانم ها بهتر است در صورت بروز درد یا ناراحتی لگن یا ترشحات غیرعادی واژن یا خون ریزی غیر طبیعی به پزشک مراجعه کنند. برخی از عفونت های لگنی می توانند عوارض بسیار جدی داشته باشند و مهم است که درمان به سرعت شروع شود.

تشخیص عفونت رحم

عفونت رحم | پزشکت

شمارش کامل خون، یا CBC، می تواند عفونت را تشخیص دهد و ممکن است برای رد سایر دلایل علائم بیمار استفاده شود. هنگام تشخیص اندومتریت، پزشک با گرفتن سابقه پزشکی و انجام معاینه فیزیکی شروع می کند. احتمالاً پزشک معاینه لگن را برای ارزیابی اندام های تولید مثل داخلی انجام می دهد. پزشک به دنبال حساسیت در رحم و ترشحات احتمالی از دهانه رحم است.

پزشک اغلب می خواهد علت های احتمالی علائم را رد کند. این روند ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • آزمایش خون. از شمارش کامل خون یا CBC می توان برای نظارت بر عفونت احتمالی یا ارزیابی شرایط التهابی استفاده کرد. آزمایش خون نیز می تواند برای اندازه گیری تعداد گلبول های سفید (WBC) و میزان رسوب گلبول های قرمز (ESR) بیمار انجام شود. اندومتریت باعث افزایش در تعداد WBC و ESR خواهد شد.
  • معاینه دهانه رحم. پزشک برای تشخیص کلامیدیا، سوزاک یا سایر باکتری ها با استفاده سواپ از دهانه رحم آن را بررسی می کند. علاوه بر آن ترشحات دهانه رحم جمع و تحت میکروسکوپ بررسی شود. نمونه برداری دهانه رحم می تواند در شناسایی علل دیگر عفونت یا التهاب موثر باشد.
  • بیوپسی آندومتر. این روش در مطب پزشک انجام می شود، که دهانه رحم گشاد و یک وسیله کوچک به داخل رحم وارد شود. پزشک با کمک ابزارهای کوچک از بافت آندومتر نمونه برداری کرده سپس آن را برای تجزیه و تحلیل به آزمایشگاه ارسال می کند.
  • لاپاروسکوپی یا هیستروسکوپی. این روشهای جراحی به پزشک اجازه می دهد مستقیماً داخل رحم را بررسی کند.

اندومتریت در مقابل آندومتریوز

اندومتریت با آندومتریوز فرق دارد، هر چند هر دو بیماری بر روی لایه رحم تأثیر می گذارند. در اندومتریت عفونت منجر به التهاب بافت پوشش رحم می شود. آندومتریوز شرایطی است که پوشش رحم در خارج از آن رشد می کند و باعث درد شکم و لگن می شود. آندومتریوز ناشی از عفونت نیست. آندومتریت احتمالاً یک بیماری کوتاه مدت است که آسانتر از آندومتریوز قابل درمان می باشد.

عفونت رحمی و بارداری

عفونت رحم | پزشکت

مشخص شده است که عفونت رحم در توانایی زن در بارداری یا ماندن آن تأثیر دارد. التهاب رحم می تواند باعث ایجاد زخم شود، که از لانه گزینی و رشد طبیعی جنین در دیواره رحم جلوگیری می کند.

تحقیقات منتشر شده در سال 2016 نشان داد که اندومتریت مزمن می تواند به روش های زیر بر باروری تأثیر بگذارد:

  • با افزایش احتمال سقط جنین های مکرر
  • با متوقف کردن تخم لقاح یافته از لانه گزینی به رحم
  • با این حال، همان مطالعه گزارش می دهند که درمان آنتی بیوتیکی می تواند منجر به بهبود قابل توجهی در باروری و حاملگی های موفق در زنان مبتلا به عفونت رحم شود.

یک مطالعه در سال 2018 با 95 زن که دارای مشکلات باروری بودند، انجام شد. آن ها دریافتند که بیش از نیمی از زنان مبتلا به آندومتریت مزمن هستند و آنتی بیوتیک درمانی علائم آنها را بیش از 80 درصد بهبود می بخشد. با درمان موفق، این زنان میزان شانس بارداری و زایمان را افزایش داده بودند. متخصصان باروری بعضی مواقع پیشنهاد می کنند که زنان با چندین چرخه لقاح آزمایشگاهی (IVF)، از نظر آندومتریت مورد آزمایش یا درمان قرار گیرند.

عوارض عفونت رحم

اگر عفونت رحم با آنتی بیوتیک درمان نشود، می تواند منجر به بروز عوارض جانبی و حتی شدیدتر شدن بیماری در فرد شود. برخی از عوارض جانبی، عبارتند از:

  • ناباروری
  • سپتی سمی
  • چرک یا آبسه در لگن یا رحم
  • پریتونیت لگن، که یک عفونت عمومی لگن است.
  • شوک سپتیک، که یک عفونت بیش از حد خون است که منجر به فشار خون بسیار پایین می شود.

سپتی سمی می تواند باعث سپسیس شود. سپسیس یک عفونت شدید است که می تواند خیلی سریع بدتر و شدیدتر شود و حتی می تواند به شوک سپتیک منجر شود، که یک وضعیت اضطراری و خطرناک است. سپسیس و شوک سپتیک، هر دو نیاز به درمان سریع در بیمارستان دارند.

درمان عفونت رحم

عفونت رحم | پزشکت

اندومتریت با آنتی بیوتیک درمان می شود. در صورت تشخیص عفونت مقاربتی، همسر بیمار هم باید تحت درمان با آنتی بیوتیک قرار بگیرد. برای درمان بهتر بیمار باید تمام داروهای تجویز شده توسط پزشک خود را تا پایان دوره درمان مصرف کند. درمان عفونت رحم در موارد جدی یا پیچیده ممکن است نیاز به مایعات داخل وریدی (IV) و حتی بستری در بیمارستان داشته باشد. البته این موارد بیشتر در صورت بروز عفونت به دنبال زایمان رخ می دهد.

هدف از درمان آندومتریت از بین بردن عفونت و التهاب از رحم است. این ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • آنتی بیوتیک. آنتی بیوتیک برای مبارزه با باکتری های ایجادکننده التهاب غده رحم استفاده می شود. اگر عفونت بسیار شدید باشد، ممکن است بیمار به آنتی بیوتیک داخل وریدی نیاز داشته باشد که در این شرایط باید در بیمارستان بستری شود.
  • تست های بیشتر. در برخی مواقع كشت دهانه رحم یا بیوپسی آندومتر برای اطمینان از كاهش عفونت پس از اتمام دوره آنتی بیوتیك ها انجام می گیرد. ممکن است بعد از نتایج تست، بیمار به آنتی بیوتیک دیگری نیاز داشته باشد.
  • از بین بردن بافت. اگر بعد از زایمان یا سقط جنین بافتی در رحم باقی مانده باشد، ممکن است بیمار به جراحی برای از بین بردن بافت نیاز داشته باشد.
  • درمان هرگونه آبسه. در صورت ایجاد آبسه ناشی از عفونت، عمل جراحی یا آسپیراسیون سوزن برای از بین بردن مایع یا چرک آلوده لازم خواهد بود.

پیش آگهی عفونت رحم

پیش آگهی زنی که به آندومتریت مبتلا می شود و سریعاً تحت درمان قرار می گیرد، به طور کلی بسیار مناسب است. آندومتریت معمولاً بدون داشتن هرگونه عوارض بیشتر با آنتی بیوتیک برطرف می شود. با این وجود، در صورت عدم درمان بیماری ممکن است منجر به بروز عفونت های شدید و حتی ناباروری یا شوک سپتیک شود.

پیشگیری عفونت رحم

عفونت رحم | پزشکت

زنان بهتر است برای پیشگیری و حتی کاهش خطر ابتلا به عفونت رحم در هنگام جراحی و یا زایمان از استریل بودن تجهیزات و روش درمان مطمئن شوند. علاوه بر آن پزشک نیز به احتمال زیاد قبل از سزارین و درست قبل از شروع عمل جراحی می تواند آنتی بیوتیک را برای فرد تجویز کند. بعد از زایمان، مراحل یا عمل جراحی روی لگن، پزشک یا پرستار نیز باید در مورد علائم عفونت دستورالعمل لازم را به بیمار ارائه دهند.

فردی که تحت درمان قرار می گیرد باید از درک دستورالعمل خود کاملا مطمئن شود و در صورت لزوم از پرسیدن سوالات خود دریغ نکند. از آنجا که آندومتریت همچنین می تواند ناشی از STI باشد، حفظ رفتارهای بهداشت جنسی خوب، به ویژه در مورد شرکای غیر همجنس بسیار مهم است. این موارد شامل غربالگری منظم برای عفونت های مقاربتی و استفاده مداوم از پیشگیری از بارداری، مانند کاندوم است.

علاوه بر آن خانم ها می توانند برای کاهش خطر آندومتریت ناشی از STI راهکارهای زیر را رعایت کنند:

  • انجام مراحل درمانی تجویز شده برای STI
  • رابطه جنسی سالم و محافظت شده مانند استفاده از کاندوم
  • انجام غربالگری روتین و تشخیص زودرس STI های مشکوک، در بیمار و شریک زندگی او

منابع:

https://www.medicalnewstoday.com/articles/321298#outlook

https://www.healthline.com/health/endometritis