علائم اولیه بارداری

در حالی که آزمایش های بارداری و سونوگرافی تنها راه های تعیین باردار بودن هستند، علائم دیگری برای تشخیص احتمال باردار بودن در زنان وجود دارد. علائم اولیه بارداری از بین رفتن دوره قاعدگی، بیماری صبحگاهی، حساسیت به بو و خستگی است.

 زمان شروع علائم اولیه بارداری

هفته اول بارداری براساس تاریخ آخرین دوره قاعدگی مشخص خواهد شد، بر این اساس آخرین دوره قاعدگی هفته اول بارداری محسوب می شود. تاریخ تقریبی زایمان با استفاده از اولین روز از آخرین دوره قاعدگی زنان تعیین خواهد شد؛ اما از آنجایی که ممکن است برخی از زنان در هفته اول به طور واقعی باردار نباشند، طول دوره بارداری در برخی از زنان به 40 هفته می رسد.

اما برخی از علائم اولیه بر حسب هفته های بارداری، عبارتند از:

علائم و نشانه ها جدول زمانی (از دوره از دست رفته)
گرفتگی خفیف و لکه بینی هفته 1 تا 4
دوره از دست رفته هفته 4
خستگی هفته 4 یا 5
حالت تهوع هفته 4 تا 6
سوزن سوزن شدن دست و پا یا درد سینه هفته 4 تا 6
تکرر ادرار هفته 4 تا 6
نفخ هفته 4 تا 6
گرگرفتگی هفته 5 تا 6
نوسانات خلقی هفته 6
تغییرات دما هفته 6
فشار خون بالا هفته 8
خستگی شدید و سوزش سردل هفته 9
ضربان قلب تند هفته 8 تا 10
تغییرات پستان هفته 11
آکنه هفته 11
افزایش قابل توجه وزن هفته 11
درخشش صورت هفته 12

لکه بینی در اوایل بارداری

علائم اولیه بارداری | پزشکت

از هفته 1 تا هفته 4 بارداری هنوز تغییرات اولیه جنین در سطح سلولی اتفاق میفتد. تخم بارور شده موجب تشکیل بلاستوسیست (یک گروه از سلول پر از مایعات) می شود. بلاستوسیست در نهایت اندام ها و قسمت های مختلف بدن کودک را تشکیل می دهد. حدود 10 تا 14 روز (هفته 4) بعد از لقاح، بلاستوسیست در آندومتر (بافت داخلی رحم) استقرار پیدا می کند و به اصطلاح کاشته می شود که این اتفاق می تواند منجر به خون ریزی کاشت و یا لانه گزینی شود. حدود یک سوم از زنان خون ریزی کاشت را تجربه می کنند.

برخی از علائم خون ریزی کاشت، عبارتند از:

  • خون ریزی صورتی، قرمز یا قهوه ای رنگ
  • خون ریزی همراه با درد که ممکن است درد در آن خفیف، متوسط ​​یا شدید باشد. بررسی ها نشان می دهد که 28 درصد از خانم ها لکه بینی و خون ریزی کم همراه با درد را تجربه کرده اند.
  • خون ریزی احتمالا کمتر از سه روز طول می کشد و نیازی به درمان ندارد؛ اما خانم ها باید در هنگام خون ریزی شدید از سیگار کشیدن، نوشیدن الکل یا استفاده از داروهای غیرمجاز خودداری کنند.

لکه بینی در اوایل بارداری همچنین می تواند نشانه ای از حاملگی خارج رحمی باشد، بنابراین زنانی که دچار خون ریزی زیاد هستند بهتر است با پزشک مشورت کنند.

از بین رفتن دوره های قاعدگی

 پس از کاشت کامل جنین، بدن زن ترشح گنادوتروپین کوریونی انسانی (hCG) را آغاز می کند. این هورمون در حفظ حاملگی موثر است و از انتشار تخم های بالغ در تخمدان جلوگیری می کند. در این صورت خانم ها به احتمال زیاد چهار هفته بعد از بارداری دوره قاعگی خود را از دست می دهند. آن ها می توانند برای اطمینان از بارداری خود در این زمان آزمایش بارداری انجام دهند. اکثر آزمایشات خانگی می توانند hCG را هشت روز پس از دوره قاعدگی از دست رفته تشخیص دهند. آزمایش بارداری قادر به تشخیص سطح hCG در ادرار است که می تواند باردار بودن یا نبودن را تشخیص دهد. خانم ها بهتر است در صورت مثبت بودن نتیجه آزمایش به پزشک و یا ماما مراجعه کنند و اگر دارو خاصی مصرف می کنند در مورد وضعیت خود با وی مشورت کنند.

افزایش درجه حرارت بدن در اوایل بارداری

علائم اولیه بارداری | پزشکت

افزایش درجه حرارت بدن نیز می تواند نشانه بارداری باشد. علاوه بر آن دمای اصلی بدن زنان باردار ممکن است در حین ورزش یا در هوای گرم افزایش یابد. در این مدت، زنان حتماً باید آب بیشتری بنوشند و در انجام ورزش و فعالیت های بدنی احتیاط کنند.

خستگی در اوایل بارداری

خستگی می تواند در هر زمان از دوران بارداری ایجاد شود؛ اما بروز آن در اوایل بارداری شایع است و یکی از اولین علائم حاملگی است که حتی می تواند ظرف دو هفته اول بارداری شروع شود. خستگی می تواند ناشی از تلاش بدن برای آمادگی به منظور رشد و محافظت از کودک باشد. علاوه بر آن افزایش سطح پروژسترون در اوایل بارداری می تواند منجر به خواب آلودگی زنان شود. بر همین اساس خانم ها در هفته های اول بارداری باید سعی کنند خواب کافی داشته باشند. خنک نگه داشتن اتاق خواب می تواند در بهبود کیفیت خواب موثر باشد.

 افزایش ضربان قلب در اوایل بارداری

حدود هفته های 8 تا 10 بارداری قلب مادر ممکن است سریعتر و سخت تر پمپاژ شود.  تپش قلب و ضربان قلب نامنظم در بارداری شایع است و معمولاً بیشتر به دلیل تغییرات هورمونی رخ می دهد. با تشکیل جنین، در مراحل بعدی بارداری، جریان خون مادر افزایش می یابد. زنان باردار بهتر است در این زمان، مدیریت قبل از بارداری خود را شروع کنند و در صورتی که مشکل زمینه ای قلبی دارند با پزشک خود مشورت کنند.

ترشح بزاق بیش از حد در اوایل بارداری

بزاق بیش از حد که از نظر پزشکی به آن پتیالیسم گفته می شود، یکی دیگر از مواردی است که از تغییرات هورمونی اولیه در دوران بارداری ناشی می شود.

سردرد در اوایل بارداری

بسیاری از خانم ها به دلیل افزایش هورمون استروژن، در طول دوره قاعدگی خود سردرد را تجربه می کنند. این افراد همچنین ممکن است در دوران بارداری همراه با افزایش سطح استروژن سردرد را تجربه کنند.

تغییر زودرس در پستان

علائم اولیه بارداری | پزشکت

یکی دیگر از علائم بسیار رایج در دوران بارداری، تغییر در سینه های زنان باردار است. برای برخی از خانم ها، سینه های آن ها در شش هفته اول به اندازه کامل یک فنجان رشد می کند. تغییرات پستان ممکن است بین هفته های 4 و 6 بارداری رخ دهد. زن به دلیل تغییرات هورمونی احتمالاً دچار سینه های مناقصه (سنگین تر و نرم تر از حد نرمال) و متورم خواهد شد. البته ممکن است این علائم بعد از چند هفته خود به خود برطرف شوند. تغییرات پستان نیز می تواند حدود هفته 11 بارداری رخ دهد.

هورمون ها همچنان باعث رشد سینه ها در زنان باردار می شوند. هورمون های حاملگی باعث می شوند که تولید ملانین بدن افزایش یابد این امر باعث شود که نوک سینه ها و نواحی اطراف آنها رنگ تیره تری ایجاد کنند و و بزرگتر شوند. خانم های که قبل از بارداری دچار جوش و آکنه های صورت بوده اند، ممکن است در دوران بارداری، این عارضه دوباره برگردد و عود کند. بر همین اساس زنان باردار بهتر است با خرید یک سینه بند راحت حساسیت به پستان خود را تسکین دهند. سینه بند بدون پنبه معمولاً برای دوران بارداری مناسب تر هستند. سینه بند باید به گونه ای باشد تا فضای بیشتری برای «رشد» در ماه های آینده را ایجاد کند.

ریزش مو در اوایل بارداری

برخی از خانم ها در مراحل اولیه بارداری از ریزش موهای خود رنج می برند. ریزش مو در دوران اولیه بارداری زیاد شایع نیست و احتمالاً به دلیل کمبودهای مواد مغذی رخ می دهد که ممکن است بعد از تنظیم هورمون ها برطرف شود.

تغییر در خلق و خوی در اوایل بارداری

علائم اولیه بارداری | پزشکت

افزایش میزان استروژن و پروژسترون در دوران بارداری می تواند بر روحیه زنان باردار تأثیر بگذارد و آن ها را احساساتی تر یا واکنش پذیرتر کند. نوسانات خلقی در دوران بارداری شایع است و می تواند باعث احساس افسردگی، تحریک پذیری، اضطراب و سرخوشی آن ها شود.

تکرر ادرار و بی اختیاری در دوران اولیه بارداری

در دوران بارداری میزان خون پمپ شده در بدن افزایش یافته و باعث می شود کلیه ها بیشتر کار کنند، بر همین اساس زنان در دوران بارداری دچار تکرر ادرار در دوران اولیه بارداری شوند. هورمون ها همچنین نقش زیادی در سلامت مثانه دارند و تغییرات هورمونی می توانند منجر به بی اختیاری ادرار شوند.

خون ریزی لثه ها در دوران اولیه بارداری

علائم اولیه بارداری | پزشکت

تغییرات هورمونی در دوران بارداری به خصوص پروژسترون می تواند منجر به افزایش جریان خون در لثه، افزایش حساسیت و حتی خون ریزی راحت تر آنها شود.  خون ریزی لثه می تواند نشانه ای از بیماری لثه باشد که با خطر زایمان زودرس همراه بوده است، بنابراین زنان باردار همیشه باید در صورت تداوم علائم، به پزشک خود مراجعه کنند.

افزایش ترشحات واژن

بدن زنان در دوران بارداری ممکن است برای پیشگیری از ابتلا زنان به عفونت های مضر و آسیب به کودک ترشحات واژن سفید شبیه به پنیر ترشح کند.

تغییر در رنگ پوست صورت

یک علامت عجیب و غریب که برخی از خانم ها در دوران بارداری آن را تجربه می کنند تغییراتی در رنگ پوست صورت می باشد. این تغییرات از نظر پزشکی به ملاسما، كلوماسما یا «ماسك حاملگی» معروف است و در اثر افزایش موقت رنگدانه ها ایجاد می شود.

نفخ و یبوست در اوایل بارداری

مشابه علائم دوره قاعدگی، نفخ در اوایل بارداری به دلیل تغییرات هورمونی رخ می دهد و حتی منجر به بروز یبوست می شود. یبوست همچنین می تواند احساس نفخ شکم را افزایش دهد.

 بیماری صبحگاهی، تهوع و استفراغ در اوایل بارداری

علائم اولیه بارداری | پزشکت

حالت تهوع و بیماری صبحگاهی معمولاً در حدود 4 تا 6 هفته اول بارداری ایجاد می شود. اگرچه آن را بیماری صبحگاهی می نامند، اما می تواند هر زمان در طول روز یا شب رخ دهد. دقیقاً مشخص نیست چه عواملی باعث تهوع و بیماری صبحگاهی می شوند، اما هورمون ها ممکن است در بروز آن نقش داشته باشند. در سه ماهه اول بارداری، بسیاری از خانم ها بیماری خفیف تا شدید صبحگاهی را تجربه می کنند؛ اما این علائم در انتهای سه ماهه اول شدیدتر شده و با ورود به سه ماهه دوم شدت بیشتری به خود می گیرد.

زنان باردار می توانند برای تسکین علائم خود بسته ای از کراکرهای نمکی را در کنار تخت خود قرار دهند و صبح هنگام بیدار شدن مقداری از آن را بخورند. این کار در رفع بیماری صبحگاهی می تواند موثر باشد علاوه بر آن زنان بهتر است با نوشیدن مقدار زیادی آب، از کم آبی بدن خود جلوگیری کنند.

 فشار خون بالا و سرگیجه در اوایل بارداری

در بیشتر موارد در مراحل اولیه بارداری فشار خون کاهش می یابد و حتی ممکن است باعث احساس سرگیجه در زنان باردار شود؛ اما کنترل فشار خون بالا در نتیجه بارداری دشوار است. تقریباً در همه موارد، بالا رفتن فشار خون در 20 هفته اول نشان دهنده مشکلات زمینه ای می باشد. زنان باردار بهتر است برای پیشگیری از عوارض ناشی از فشار خون بالا در دوران بارداری، به طور مرتب فشار خون خود را کنترل کرده و در مورد رژیم غذایی برای کاهش فشار خون با پزشک مشورت کنند. نوشیدن آب کافی و میان وعده مناسب می تواند در پیشگیری از سرگیجه در دوران بارداری کمک کند.

حساسیت بویایی در دوران اولیه بارداری

حساسیت بویایی یک علامت شایع بارداری زودرس است که منجر به حالت تهوع و استفراغ می شود.

افزایش وزن در اوایل بارداری

افزایش وزن تا پایان سه ماهه اول بارداری شایع است و در مراحل بعدی، وزن حاملگی اغلب بین نواحی زیر انتشار می یابد:

  • رحم
  • جفت
  • سینه ها
  • مایع آمنیوتیک
  • افزایش حجم خون و مایعات
سوزش سر دل در اوایل بارداری

هورمون ها می توانند باعث شل شدن دریچه بین معده و مری و نشت اسید معده و در نهایت سوزش سردل شوند. خوردن چندین وعده غذایی کوچک در روز به جای وعده های بزرگتر از سوزش سر دل در دوران بارداری جلوگیری می کند. بر همین اساس زنان باردار باید با پزشک خود در خصوص بروز علائم خود مشورت کنند تا بتوانند از بروز عوارض احتمالی بر روی خود و حتی جنین پیشگیری کنند.

آکنه در دوران بارداری

ترکیبی از افزایش حجم خون و سطح هورمون در دوران بارداری باعث افزایش جریان خون در رگ ها و چربی در بدن می شود. این افزایش فعالیت غدد چربی در بدن باعث ایجاد پوستی براق در زنان باردار می شود و حتی ممکن است آن ها دچار آکنه هم شوند.

کاهش علائم در سه ماهه دوم بارداری

بسیاری از تغییرات بدن و علائم حاملگی که در سه ماهه اول در زنان باردار بروز می کند، پس از رسیدن به سه ماهه دوم، برطرف می شوند؛ اما زنان بهتر است برای تسکین علائم خود در مورد هرگونه علائم احتمالی با پزشک مشورت کنند.

منابع:

https://www.motherandbaby.co.uk/trying-for-a-baby/pregnancy-planning/am-i-pregnant/early-signs-symptom-pregnancy

https://www.healthline.com/health/pregnancy/early-symptoms-timeline