سقط جنین مکرر

سقط جنین مکرر به عنوان از دست دادن سه بار یا بیشتر جنین پشت سر هم تعریف می شود. با این حال، انجمن پزشکی باروری آمریکا (ASRM) اخیراً، سقط جنین مکرر را به عنوان از دست دادن دو بار یا بیشتر جنین تعریف کرده است. از دست دادن جنین و یا سقط بیشتر قبل از هفته 20 بارداری رخ می دهد.

شیوع سقط جنین مکرر

تقریباً 12-15٪ از کل حاملگی های شناخته شده به سقط جنین ختم می شوند. تا جایی که حتی نیمی از زنان نمی فهمد که باردار بوده اند. خطر سقط جنین در زنانی که سابقه قبلی سقط داشته اند افزایش می یابد. با این حال، تخمین زده می شود که حداقل 30-60 درصد جنین ها قبل از هفته 12 اول بارداری سقط می شوند. برای همین علت به نظر می رسد، بیشترین سقط جنین در 12 هفته اول بارداری رخ می دهد.

علت سقط جنین مکرر

سقط جنین مکرر | پزشکت

هم اکنون با مشاوران پزشکت مشاوره آنلاین بگیرید

بیشتر سقط جنین ناشی از ناهنجاری های کروموزومی یا ژنتیکی هستند. ناهنجاری ممکن است از تخم، اسپرم یا جنین اولیه ایجاد شود.

دلایل احتمالی زیادی برای سقط مکرر وجود دارد، از جمله:

مشکلات ژنتیکی

در تعداد کمی از موارد، ممکن است یک شریک زندگی کروموزوم های غیر طبیعی داشته باشد که باعث سقط مکرر می شود. در این موارد زن و مرد باید آزمایش خون برای بررسی ناهنجاری های کروموزومی (معروف به کاریوتایپینگ) انجام دهند. اگر آزمایش ها مشکلی را نشان دهند، برای بررسی بیشتر زن و مرد باید به متخصص ژنتیک بالینی مراجعه کنند.

هورمونی

در بعضی موارد نادر، عدم تعادل در هورمون های حاملگی می تواند منجر به سقط جنین گردند. مشکلات هورمونی می تواند شامل تخمدان های پلی کیستیک و کیست های متعدد در تخمدان های زن باشند.

خدمات بالینی و آزمایشی در منزل

نقص عفونت و ترومبوفیلی

برخی از اختلالات لخته شدن خون مانند لوپوس اریتماتوز سیستمیک و سندرم آنتی فسفولیپید می توانند باعث ایجاد خون چسبنده و سقط مکرر جنین شوند. این اختلالات نادر سیستم ایمنی روی جفت تأثیر می گذارد و ممکن است مانع عملکرد صحیح جفت شوند. در این صورت جنین از اکسیژن و مواد مغذی اساسی محروم شده و منجر به سقط جنین می گردند.

مشکلات رحم و ضعف دهانه رحم

رحم غیر طبیعی می تواند خطر سقط مکرر و تولد زودرس را افزایش دهد. روش های مختلفی برای بررسی رحم وجود دارد و بسته به علت آن ممکن است عمل جراحی توصیه شود. متاسفانه، حتی پس از بررسی، همیشه پزشکان نمی توانند علت سقط مکرر را تشخیص دهند. با این حال، بیشتر زوج هایی که سقط جنین مکرر داشته اند، در آینده شانس خوبی برای داشتن فرزند دارند.

عوامل خطر سقط جنین مکرر

سقط جنین مکرر | پزشکت

سن مادر

افزایش سن مادر با خطر سقط جنین همراه است. به طوری که تصور می شود افزایش سن منجر به کاهش کیفیت تخمک و بروز ناهنجاری های کروموزومی (ژنتیکی) می شود. بعضی اوقات، ممکن است خود مادر یا پدر دارای بی نظمی جزئی در ژن های خود شان باشند. در این صورت جنین به شدت تحت تأثیر قرار می گیرد و در نتیجه سقط می شود.

ناهنجاری های رحم

گاهی اوقات، احتمال دارد یک ناهنجاری در رحم منجر به سقط جنین شود. سقط جنین می تواند به دلیل کم خونی مادر در بارداری یا التهاب صورت گیرد. بعضی از زنان به طور مادرزاد رحم غیر طبیعی دارند و برخی ممکن است با گذشت زمان دچار ناهنجاری هایی رحمی شوند.

بیماری ها

سیستم ایمنی زن نیز می تواند در سقط مکرر جنین نقش داشته باشد. ناهنجاری های هورمونی مانند بیماری تیروئید و دیابت نیز می تواند روی سقط مکرر جنین تأثیر بگذارد. بیماری های که باعث لخته شدن خون مادر نیز می شوند، می توانند بر سقط های مکرر تأثیر بگذارد. به طور کلی، به نظر نمی رسد عوامل محیطی، استرس و عوامل شغلی تاثیری روی سقط های مکرر جنین داشته باشد.

تشخیص سقط جنین مکرر

سقط جنین مکرر | پزشکت

برای تشخیص سقط مکرر، پزشک تاریخچه پزشکی، جراحی، خانوادگی و ژنتیکی فرد را با دقت بررسی می کند. در ادامه معاینه جسمی را انجام می دهد.

کاریوتیپ

آزمایشاتی که ممکن است برای تشخیص انجام شود شامل تجزیه و تحلیل کاریوتیپ زن و مرد است. کاریوتیپ آرایش کروموزومی یا ژنتیکی هر فرد است. هدف از بررسی کاریوتیپ بررسی ناهنجاری هایی احتمالی در والدین می باشد. این ناهنجاری ها می توانند به جنین منتقل و منجر به سقط جنین شوند. از آنجا که ناهنجاری های کاریوتیپ نسبتاً نادر است، پزشک ممکن است تصمیم بگیرد که این آزمایش را انجام ندهد.

معاینه رحم

برای تشخیص سقط جنین مکرر، رحم و حفره رحم اغلب ارزیابی می شوند.

روش های مختلفی برای ارزیابی حفره رحم وجود دارد، از جمله:

سونوگرافی

سونوگرافی اغلب به عنوان اولین آزمایش برای بررسی رحم انجام می شود. سونوگرافی می تواند اطلاعاتی در مورد شکل رحم و وجود فیبروم ها (تومورهای خوش خیم) ارائه دهد.

سونوهیستوگرافیSonohysterogram

این سونوگرافی، روشی است که در هنگام انجام سونوگرافی خارج رحمی، آب استریل در حفره رحم قرار می گیرد. پزشک در این روش می تواند ناهنجاری هایی داخل رحم مانند پولیپ ها، فیبروم یا جای زخم که خطر سقط را افزایش می دهند را تشخیص دهد.

هیستروسالپنگوگرام با اشعه X

در هیستروسالپنگوگرام، از اشعه X و یک رنگ مخصوص برای ارزیابی داخل رحم استفاده می شود. هیستروسالپنگوگرام به پزشک کمک می کند تا نه تنها داخل رحم را، بلکه لوله های آن را ارزیابی کند.

 تصویربرداری با رزونانس مغناطیسی

MRI، تصویر برداری با امواج صوتی و فرکانس بالا می باشد. سونوگرافی واژینال برای تشخیص ناهنجاری در داخل رحم، تخمدان ها و لوله های فالوپ استفاده می کند.

هیستروسکوپی

هیستروسکوپی یک عمل جراحی جزئی است که در آن یک دوربین از طریق دهانه رحم وارد رحم می شود. در هیستروسکوپی پزشک می تواند به طور مستقیم داخل رحم را بررسی کند. پزشک همچنین می تواند پولیپ ها و فیبروم ها را از بین ببرد. همچنین در صورت وجود زخم می تواند یک سپتوم یا جای زخم را ترمیم کند. سپتوم رحم، ناهنجاری مادرزادی در شکل رحم است.

بیوپسی آندومتر

بیوپسی روشی است که طی آن نمونه ای از بافت آندومتر تحت میکروسکوپ بررسی می شود.

آزمایش آنتی بادی ها

آزمایش آنتی بادی ها، آزمایش خون برای تشخیص ناهنجاری سیستم ایمنی بدن می باشد. در این آزمایش ها به احتمال زیاد، آنتی بادی های ضد فسفولیپید، به ویژه آنتی بادی ضد کاردیولیپین و ضد انعقاد لوپوس، بررسی می شوند. این آنتی بادی ها مربوط به سندرم آنتی فسفولیپید هستند که ممکن است مربوط به سقط جنین باشد.

آزمایش ترومبوفیلیای ارثی (افزایش لخته شدن خون غیر طبیعی) در زنانی که سقط جنین مکرر دارند توصیه نمی شود. چون داروی برای جلوگیری از لخته شدن خون در این بیماران وجود ندارد.

سطح هورمون خون

آزمایش عملکرد هورمون در زنان مبتلا به سقط جنین مکرر ممکن است انجام شود. تست های عملکرد تیروئید، همراه با اندازه گیری پرولاکتین ( هورمون مسئول تولید شیر مادر) انجام می شوند.

 آزمایش های ذخیره تخمدان

آزمایش های ذخیره تخمدان، عملکرد تخمدان را بررسی و اندازه گیری می کند. برخی از مطالعات نشان می دهد که عملکرد ضعیف تخمدان، می تواند مربوط به ناهنجاری های کروموزومی تخمک ها باشد.

پیش آگهی سقط جنین مکرر

اگرچه تشخیص سقط جنین می تواند ویران کننده باشد، اما می تواند برای پزشک و بیمار مفید باشد. تشخیص می تواند علت اصلی را شناسایی و احتمال موفقیت بارداری بعدی را افزایش دهد. پیش آگهی بارداری به علت اصلی سقط جنین و تعداد سقط های قبلی بستگی دارد. درمان اختلالات غدد درون ریز و ناهنجاری های آناتومیک بالاترین میزان موفقیت را دارد. پیش آگهی در این موارد تقریباً 60٪ تا 90٪ است. پیش آگهی RPL بسیار دلگرم کننده است. حتی با وجود 4 تا 5 سقط قبلی، احتمال دارد بارداری بعدی موفقیت آمیز باشد.

درمان سقط جنین مکرر

سقط جنین مکرر | پزشکت

توصيه هاي درماني براي زنان مبتلا به سقط جنین مکرر بر اساس علت زمينه اي و اصلی انجام می شود. در صورت درمان، احتمال وجود یک بارداری موفق در آینده بیشتر می شود.

افرادی که ناهنجاری کاریوتیپی (کروموزومی یا ژنتیکی) دارند، اغلب برای مشاوره ژنتیکی به مراکز مربوطه ارجاع داده می شوند. در آنجا، یک متخصص می تواند در مورد ناهنجاری ژنتیکی و احتمال ابتلا به یک بارداری در آینده بحث کند. برخی از زوج های مبتلا ممکن است تصمیم بگیرند که در طول بارداری تحت بررسی های ژنتیکی قرار بگیرند. در طول بررسی های ژنتیکی، آرایش ژنتیکی جنین با نمونه گیری ویلوس کوریونی (CVS) بررسی می شود. نمونه CVS از یک قطعه جفت در اواخر سه ماهه اول تهیه می شود.

لقاح آزمایشگاهی (IVF)با هدف تشخيص ژنتيك قبل از پيوند (PGD) نيز انجام می گیرد. با این روند تخمک ها در یک عمل جراحی کوچک از تخمدان ها گرفته می شوند. سپس یک اسپرم به هر تخم تزریق شده و به جنین اجازه رشد داده می شود. سپس یک سلول از جنین نمونه برداری شده و آرایش ژنتیکی او تجزیه و تحلیل می شود. اگر ناهنجاری رحمی پیدا شود، بسته به نوع آن ممکن است عمل جراحی انجام گیرد. اگر سندرم آنتی فسفولیپید، اختلال عملکرد تیروئید یا دیابت تشخیص داده شود، پزشک می تواند داروهای خاصی را تجویز کند.

 سقط جنین مکرر نامشخص

برای بیش از نیمی از بیماران مبتلا به سقط جنین مکرر، هیچ علت مشخصی وجود ندارد. در این صورت احتمال دارد درمان های مختلفی به این بیماران پیشنهاد شود، اما هیچ توصیه ای کلی برای معالجه آن ها وجود ندارد. با وجود این، میزان موفقیت بارداری در این افراد بیش از 50٪ است و نسبتا خوب است.

درمان سقط جنین مکرر می تواند طیف وسیعی از گزینه های درمانی را شامل شود، که عبارتند از:

  • جراحی
  • هورمون درمانی
  • تجویز آنتی بیوتیک ها
  • نظارت دقیق و مراقبت های قبل از زایمان
  • استفاده از روش هایی مانند لقاح آزمایشگاهی

ثابت شده است که درمان مناسب برای اکثر زوجین بی خطر و مؤثر است.

خون ریزی در دوران بارداری با سابقه سقط جنین

سقط جنین مکرر | پزشکت

اگر زنان بعد از یک یا چند مورد سقط جنین قبلی در بارداری فعلی خود خون ریزی داشته باشند، پروژسترون درمانی می تواند برای آن ها مفید باشد. علاوه بر آن، هرچه تعداد سقط جنین قبلی بیشتر باشد، پروژسترون درمانی تاثیر بیشتری خواهد داشت. پروژسترون، هورمونی است که منجر به ضخیم شدن پوشش رحم می شود. پروژسترون به بدن مادر کمک می کند جنین را قبول کند. این روش درمانی به صورت قرص تجویز می شود.

راهکارهای درمانی برای از سقط جنین مکرر بر اساس علت
نوع ناهنجاری درمان
ژنتیکی  مشاوره ژنتیکی
سندرم اشترمن میومکتومی برای فیبروم های داخلی بزرگ تر از 5 سانتی متر
نقص فاز لوتئال و یا سقط های غیر قابل توضیح مکمل پروژسترون
ناهنجاری های مولری جراحی هيستروسكوپي و برداشتن چسبندگي ها و فيبروم هاي زير مخاطي
کم کاری تیروئید جایگزینی هورمون تیروئید
دیابت قندی درمان مناسب دیابت، انسولین در صورت وجود
عفونی آنتی بیوتیک ها برای اندومتریت یا عفونت زمینه ای
PCOS تجویز دارو
ترومبوفیلی غیر APS ضد انعقاد پیش گیری کننده
قرار گرفتن در معرض عوامل محیطی تجویز مکمل و ویتامین ها
APS شامل سندرم آنتی بادی ضد فسفولیپید، لقاح آزمایشگاهی، سندرم تخمدان پلی کیستیک، لوپوس اریتماتوز سیستمیک می باشد.

منابع:

https://www.ivfcenterhawaii.com/fertility-diagnoses/recurrent-miscarriages/

https://www.uclahealth.org/obgyn/recurrent-pregnancy-loss

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2709325/

https://www.tommys.org/pregnancy-information/pregnancy-complications/baby-loss/miscarriage/recurrent-miscarriage