مدفوع خونی

مدفوع خونی یا ملنا و یا هماتوژزی ممکن است بعد از دفع مدفوع و یا در آزمایش بالینی تشخیص داده شود. اما در هر دو صورت می تواند وحشتناک باشد. در حالی که برخی فکرمی کنند که مدفوع خونی علامت ابتلا به یک مشکل جدی می باشد، اما همیشه این طور نیست.

علت مدفوع خونی

مدفوع خونی | پزشکت

مدفوع خونی، از علائم خون ریزی دستگاه گوارش می باشد. علت های احتمالی مدفوع خونی عبارتند از:

هم اکنون با مشاوران پزشکت مشاوره آنلاین بگیرید

بیماری های دیورتیکول

برآمدگی دیواره روده بزرگ می باشد که معمولاً مشکلی ایجاد نمی کنند. اما گاهی اوقات می توانند باعث مدفوع خونی شوند.

شکاف مقعد

یک شکاف کوچک یا پارگی در بافت مقعد عامل دیگری برای مدفوع خونی است. شکاف مقعد اغلب با عبور مدفوع بزرگ و سفت ایجاد می شود و می تواند دردناک باشد.

کولیت التهاب روده بزرگ

از جمله دلایل شایع کولیت التهاب روده، عفونت یا بیماری التهابی روده است.

آنژیو دیسپلازی

آنژیو دیسپلازی، شرایطی است که رگ های خونی شکننده و غیرطبیعی منجر به خون ریزی دستگاه گوارش می شوند.

خدمات بالینی و آزمایشی در منزل

زخم معده

زخم معده، زخم در بافت داخلی معده یا اثنی عشر، انتهای فوقانی روده کوچک است. بسیاری از زخم های گوارشی در اثر عفونت با باکتری به نام (H. Pylori) ایجاد می شوند. استفاده طولانی مدت یا دوزهای زیاد داروهای ضد التهاب مانند آسپیرین، ایبوپروفن و ناپروکسن نیز می تواند باعث زخم معده شود.

پولیپ یا سرطان

پولیپ ها رشد خوش خیم هستند که می توانند باعث خون ریزی و سرطان شوند.

مشکلات مری

واریس مری یا اشک در مری می تواند به مدفوع خونی منجر شود.

انواع مدفوع خونی

خون ریزی دستگاه گوارش (GI) معمولاً به عنوان ملنا یا هماتوژزی طبقه بندی می شود.

ملنا

ملنا به مدفوع سیاه گفته می شود.

ملنا معمولاً به علت خونریزی در دستگاه گوارش فوقانی می باشد.

هماتوژزی

هماتوژزی به خون تازه و قرمز در مدفوع اشاره دارد و گاهی با مدفوع مخلوط شده یا جداگانه از بدن خارج می گردد.

هماتوژزی معمولاً از ناحیه روده بزرگ ناشی می شود.

 ملنا و هماتوژزی،بیماری نیستند، بلکه به عنوان علائم یک بیماری زمینه ای بروز می کنند.

بسیاری از شرایط می تواند باعث بروز هر دو نوع خون ریزی شود. برخی از این شرایط جدی هستند. بنابراین مهم است که در صورت مشاهده مدفوع خونی، فوراً به پزشک مراجعه کنید.

علائم هماتوژزی

مدفوع خونی | پزشکت

هماتوژزی معمولاً خون به رنگ قرمز روشن و ناشی از خون ریزی در روده بزرگ می باشد، که تقریباً به مقعد نزدیک است. خون در هماتوژزی فقط مسافت کوتاهی را طی می کند تا از بدن خارج شود، بنابراین تازه است.

به علاوه، هماتوژزی باعث خون ریزی جزئی نمی شود. علائم دیگری که شاید همراه با هماتوژزی باشد، عبارتند از:

علائم ملنا

ملنا باعث ایجاد مدفوع سیاه و تیره می شود که به راحتی از خون هماتوژزی قابل تشخیص است. در این حالت احتمال دارد مدفوع شما چسبناک به نظر برسد.

در ملنا، چون خون مجبور است مسیر بیشتری را برای خارج شدن از بدن طی کند، تیره تر می شود. همزمان با ملنا احتمال دارد شما هماتوژزی را هم تجربه کنید.

علت هماتوژزی

یکی از تفاوت های اصلی خون ریزی هماتوژزی و ملنا، در علت و عوامل بوجود آورنده آن ها ست.

هماتوژزی در دستگاه گوارش تحتانی معمولاً مربوط به روده بزرگ است. چندین علت می تواند باعث خون ریزی در دستگاه دستگاه گوارش تحتانی شود، از جمله:

  • شکاف مقعد
  • بواسیر داخلی
  • سرطان روده بزرگ
  • کولیت ایسکمیک (کم خونی)
  • تومورهای خوش خیم
  • پولیپ های نئوپلاستیک (پیش سرطانی)
  • بیماری التهابی روده (IBD)
  • بیماری دیورتیکولی مانند دیورتیکولیت

در کودکان، خون ریزی معمولاً در اثر بیماری التهابی روده، دیورتیکولوم یا پولیپ های نئوپلاستیک ایجاد می شود.

علت ملنا

ملنا بیشتر در اثر خون ریزی دستگاه گوارش فوقانی شما ایجاد می شود، که برخی علت های ملنا، عبارتند از:

  • گاستریت
  • زخم معده
  • سرطان معده
  • واریس معده یا مری
  • سندرم مالوری ویس

تشخیص مدفوع خونی

مدفوع خونی | پزشکت

معاینه

پزشک معمولاً می تواند با نگاه کردن به یک نمونه مدفوع، نوع ملنا و هماتوژزی آن را تشخیص دهد. آن ها بر اساس رنگ خون، آزمایشات جانبی را برای تشخیص بهتر پیشنهاد می دهند.

هر گونه جزئیات و علائم شما می تواند به پزشک کمک کند تا محل خون ریزی را تشخیص دهد کند. به عنوان مثال، یک مدفوع سیاه و تیره احتمالا نشان دهنده یک زخم یا مشکل دیگر در قسمت فوقانی دستگاه گوارش است.

خون قرمز روشن یا مدفوع رنگی، می تواند نشانگر مشکل در قسمت تحتانی دستگاه گوارش مانند بواسیر یا دیورتیکولیت باشد.

پزشک با توجه به سن، علائم و سابقه پزشکی، آزمایش مناسبی را برای شما تجویز می کند. آزمایشات احتمالی شامل موارد زیر باشد:

معاینه رکتال

پزشک اطراف روده، کانال مقعد و اندام های دیگر مانند پروستات و مثانه را بررسی می کند.

لاواژ نازوگاستریک

لاواژ نازوگاستریک، آزمایشی است که در طی آن مشخص می شود آیا خون ریزی در دستگاه گوارش فوقانی وجود دارد یا مربوط به دستگاه گوارش تحتانی می باشد.

لاواژ نازوگاستریک، به وسیله لوله ای که از طریق بینی وارد معده می شود، انجام می گیرید. اگر در محتویات معده خونی دیده نشود، احتمال دارد خون ریزی متوقف شده یا خون ریزی مربوط به دستگاه گوارش تحتانی باشد.

آندوسکوپی فوقانی  EGD  

در این روش آندوسکوپ یا لوله انعطاف پذیر با یک دوربین کوچک در انتها، از طریق دهان و پایین مری به معده و دوازدهه وارد می شود. پزشک می تواند از روش آندوسکوپی فوقانی برای جستجوی منبع خون ریزی استفاده کند.

آندوسکوپی همچنین می تواند برای جمع آوری نمونه های بافت کوچک و بیوپسی استفاده شود.

کولونوسکوپی

کولونوسکوپی روشی مشابه  آندوسکوپی فوقانی است اما در این روش لوله از طریق راست روده برای مشاهده روده بزرگ وارد می شود. مانند EGD، كولونوسكوپی برای جمع آوری نمونه های بافتی و بیوپسی کاربرد دارد.

انتروسکوپی

برای معاینه روده کوچک استفاده می شود. انتروسکوپی شامل بلع یک کپسول بی سیم است که با عبور از دستگاه گوارش، تصاویر را به مانیتور ویدیویی منتقل می کند.

اشعه ایکس باریم

روشی است که با استفاده از ماده حاجب به نام باریم دستگاه گوارش مورد بررسی قرار می گیرد.

‎‎‎اسکن رادیونوکلئید

اسکن رادیونوکلئید، شامل تزریق مقادیر کمی مواد رادیواکتیو به داخل ورید است. اسکن رادیونوکلئید برای تهیه تصاویر جریان خون در دستگاه گوارش و تشخیص محل خون ریزی انجام می شود.

آنژیوگرافی

شامل تزریق یک رنگ مخصوص به رگ است که باعث می شود رگ های خونی در اسکن با اشعه ایکس یا توموگرافی کامپیوتری (CT) قابل مشاهده باشند. آنژیوگرافی محل خون ریزی را تشخیص می دهد.

لاپاراتومی

یک عمل جراحی است که در آن پزشک شکم را باز و معاینه می کند. لاپاراتومی در مواقعی استفاده می شود که روش های دیگر علت و محل خون ریزی را تشخیص ندهند.

پزشک همچنین در صورت وجود مدفوع خونی ممکن است آزمایش خون را سفارش می دهد تا مشکلات احتمالی مانند کم خونی و وجود عفونت H. پیلوری را بررسی کند.

در صورت ابتلا فرد به مدفوع خونی، احتمال دارد فرد بی اطلاع بوده و یا هیچ علایمی بروز نکند. از طرف دیگر، بسته به علت، محل و شدت خون ریزی ممکن است علائم زیر را تجربه کنید.

  • ضعف
  • اسهال
  • استفراغ
  • تپش قلب
  • غش و ضعف
  • دردهای شکمی
  • مشکل در تنفس

درمان مدفوع خونی

هماتوژزی و ملنا معمولاً دلایل مختلفی دارند، اما درمان آن ها بسیار مشابه است. درمان مدفوع خونی در مرحله اول بیشتر بر توقف خون ریزی تمرکز دارد.

بسته به منبع خون ریزی پزشک ممکن است از یک یا چند درمان زیر استفاده کند:

کاوشگر حرارتی آندوسکوپی

کاوشگر حرارتی آندوسکوپی، شامل سوزاندن رگ خونی یا بافتی است که باعث ایجاد خون ریزی می شود.

گیره های آندوسکوپی

گیره های آندوسکوپی می تواند رگ خونی یا منبع خون ریزی در بافت دستگاه گوارش را ببندد.

تزریق آندوسکوپی

در روش تزریق آندوسکوپی، پزشک مایعی را در نزدیکی منبع خون ریزی تزریق می کند تا جریان خون متوقف شود.

آمبولیزاسیون آنژیوگرافی

این روش ذرات خاصی را به رگ خونی آسیب دیده تزریق می کند.

تزریق سیانواكریلات داخل وریدی آندوسكوپی

یک تزریق در نزدیکی ناحیه آسیب دیده انجام می شود که حاوی یک چسب مخصوص است.

تزریق سیانواكریلات داخل وریدی آندوسكوپی برای جلوگیری از خون ریزی در رگ های بزرگ شده معده انجام می گیرد.

بستن باند

بستن باند شامل قرار دادن باند های کوچک لاستیکی در اطراف بواسیر یا رگه ای متورم (واریس مری) برای قطع خون ریزی است که باعث خشک شدن و ریزش آن ها می شود.

استفاده از آندوسکوپی

برای توقف خون ریزی دستگاه گوارش، غالباً از آندوسکوپی برای موارد زیر استفاده می شود:

  • تزریق مواد شیمیایی به محل خون ریزی
  • درمان محل خونریزی با جریان الکتریکی یا لیزر
  • استفاده از باند برای بستن رگ

 اگر آندوسکوپی خون ریزی را کنترل نکند، پزشک ممکن است از آنژیوگرافی برای تزریق دارو به رگ های خونی استفاده کند.

در صورت لزوم ممکن است برای جلوگیری از بازگشت بیماری، درمان به منظور از بین بردن علت اصلی خون ریزی انجام گیرد.

در این صورت بسته به علت، درمان های مختلفی صورت می گیرند. پزشک می تواند داروهایی مانند آنتی بیوتیک ها را برای درمان هلیکوباکتر پیلوری، سرکوب اسید در معده یا داروهای ضد التهابی برای درمان کولیت تجویز کند.

علاوه بر آن، احتمال دارد برای برداشتن پولیپ یا قسمت هایی از روده بزرگ آسیب دیده، دیورتیکولیت یا بیماری التهابی روده نیاز به عمل جراحی داشته باشید.

درمان خانگی مدفوع خونی

مدفوع خونی | پزشکت

در کنار روش های درمانی می توانید راهکارهای ساده را انجام دهید.

خوردن یک رژیم غذایی پر فیبر برای رفع یبوست می تواند از تشکیل بواسیر و تشدید آن و شکاف های مقعد جلوگیری کند.

حتی نشستن در حمام های گرم می تواند باعث تسکین شقاق شود.

صرف نظر از علائم، بهتر است در صورت مشاهده هرگونه علائم مدفوع خونی خود با پزشک مشورت کنید.

منابع:

https://www.healthdirect.gov.au/blood-in-stool

https://www.webmd.com/digestive-disorders/blood-in-stool#1

https://www.healthline.com/health/hematochezia-vs-melena#takeaway


دسته بندی ها : عمومی و داخلی