داروهای بدون نسخه

داروهای بدون نسخه (OTC) به نسخه و تجویز پزشک احتیاجی ندارند. داروهای بدون نسخه برای معالجه علائم بیماری های زیادی استفاده می شوند، مانند:

  • تب
  • اسهال
  • گلو درد
  • آلرژی
  • دردهای جزئی

خطرات داروهای بدون نسخه

داروهای بدون نسخه | پزشکت

داروهای بدون نسخه، گاهی می توانند عوارض جانبی زیادی ایجاد کند. برخی از این داروها می توانند با داروهای تجویز شده تداخل ایجاد کرده و منجر به آسیب جدی شوند.

مصرف وارفارین یا کومدین، رقیق کننده خون همزمان با ایبوپروفن می تواند باعث خون ریزی در محل زخم ها شود.

حتی مصرف بیش از حد برخی داروهای بدون نسخه می تواند باعث آسیب اعضای بدن شوند.

  • مصرف بیش از حد، استامینوفن می تواند منجر به نارسایی کبد شود.
  • مصرف زیاد آسپرین به ریه و کلیه آسیب می زند.

قبل از مصرف هرگونه داروهای بدون نسخه یا مکمل های غذایی، برچسب دارو را حتما بخوانید.

برای شفاف سازی در مورد استفاده از هر نوع داروهای بدون نسخه یا مکمل رژیم غذایی با پزشک تماس بگیرید.

داروهای بدون نسخه برای درد و تب

داروهای بدون نسخه | پزشکت

برای مقابله با درد و تب سه دسته عمده دارویی وجود دارد، که عبارتند از:

استامینوفن

استامینوفن، رایج ترین داروی بدون نسخه برای تب و درد است.

این دارو به هنگام بروز درد های جزئی برای افرادی که تحمل داروهای ضدالتهابی را ندارند، به خوبی عمل می کند.

  • خواندن برچسب ها با توجه به دوز توصیه شده برای جلوگیری از مصرف بیش از حد آن حائز اهمیت است.
  • برای مصرف استامینوفن برای کودکان، دوز مصرفی به وزن آن ها بستگی دارد.
  • رعایت دوز استامینوفن در کودکان می تواند از عوارض آسیب کبدی جلوگیری کند.

بسیاری از داروهای سرماخوردگی حاوی استامینوفن هستند. بهتر است برای جلوگیری از مصرف بیش از حد آن، برچسب آن ها را با دقت بخوانید.

هشدار

در بیماران مبتلا به بیماری های کبدی مانند هپاتیت به دلیل احتمال مسمومیت کبدی، از مصرف استامینوفن باید خودداری شود.

چندین نام تجاری و عمومی برای استامینوفن وجود دارد. نام های تجاری رایج استامینوفن شامل:

  • Tylenol
  • Panadol
  • Tempra

داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs)

داروهای بدون نسخه | پزشکت

بسیاری از داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs)  که برای درمان التهاب، تب و درد استفاده می شوند، بدون نسخه هستند.

ایبوپروفن
  • ایبوپروفن اغلب توسط پزشکان برای کاهش درد و التهاب ناشی از صدمات جزئی ارتوپدی توصیه می شود.
  • همچنین می تواند برای درمان سنگ کلیه و سنگ کیسه صفرا، که در آن التهاب همراه با درد وجود دارد، استفاده شود.
  • ایبو پروفن، نیز به طور مکرر برای درمان تب در همه گروه های سنی پیشنهاد می شود.
ناپروکسن
  • ناپروکسن (ناپروسین، آناپروکس و آلو) یکی دیگر از NSAID های بدون نسخه است.
  • فواید ناپروکسن این است که دوام بیشتری نسبت به ایبوپروفن دارد.
  • فقط به جای هر 4 ساعت در روز باید هر 8 ساعت مصرف شود.

هشدار

NSAID نباید توسط افراد مبتلا به بیماری کلیوی، یا افرادی که سابقه خون ریزی معده و روده دارند مصرف شود. زیرا NSAIDS توسط کلیه ها از بدن دفع می شود و ممکن است خطر خون ریزی در معده یا روده را افزایش دهد.

NSAIDS در افرادی که رقیق کننده خون مصرف می کنند نسبتاً منع مصرف دارند. زیرا NSAIDS  ممکن است احتمال خون ریزی را افزایش دهند.

داروهای رقیق کننده خون، شامل مانند وارفارین (کوادامین)، کلوپیدوگرل (پلاویکس)، و پراگلر (موثر) هستند.

 اسید سالیسیلیک یا آسپرین

اسید سالیسیلیک یا آسپیرین یک داروی شناخته شده است که به عنوان تسکین دهنده درد و درمان التهاب و تب توصیه شده است. همچنین به دلیل داشتن خواص ضد لخته شدن خون در جلوگیری از حمله قلبی و سکته مغزی کاربرد دارد.

به دلیل بسیاری از عوارض جانبی مرتبط با آسپیرین، ممکن است مصرف داروهای دیگری مانند استامینوفن یا ایبوپروفن به جای آسپرین توصیه شود.

آسپرین می تواند باعث بروز سندرم ری در نوزادان و کودکان شود و منجر به التهاب مغز گردد. بنابراین، آسپرین نباید توسط كودكان كمتر از 14 سال مورد استفاده قرار گیرد.

برخی از افراد برای مدیریت درد ناشی از آرتروز نیاز به مصرف بیش از حد آسپیرین دارند. اما دوز بالای آسپیرین می تواند باعث عوارض عمده ای از جمله زنگ زدن در گوش، ادم ریوی (ایجاد مایعات در ریه ها) و نارسایی کلیه شود. علاوه بر آن، آسپرین می تواند باعث تحریک معده یا زخم و خون ریزی شود.

افرادی که سابقه زخم یا سایر مشکلات معده دارند نباید از آسپرین مصرف کنند.

نام های تجاری رایج آسپرین شامل بایر آسپرین، آسپیرین سنت جوزف و آناسین است.

داروهای بدون نسخه برای سرفه

داروهای بدون نسخه | پزشکت

به گفته آکادمی اطفال آمریکا، مصرف داروهای سرماخوردگی کودکان زیر 2 سال توصیه نمی شود و برای کودکان زیر 6 سال مؤثر نیستند.

داروهای بدون نسخه برای سرفه همیشه برای بزرگسالان توصیه نمی شود و حتی امکان دارد تاثیر مثبتی نداشته باشند و به خوبی کار نکند. با این حال، بسیاری از مردم معتقدند داروهای بدون نسخه برای درمان سرفه می تواند مفید باشد.

منتول ماده مؤثر استفاده شده در بسیاری از قطره های سرفه است اما تأثیر موقتی برای درمان سرفه دارد.

دکسترومتورفان

دکسترومتورفان (دلیسم، پدیکاره، روبیتوسین، اسکاتلند-توسین، سنت جوزف، ترافلو، تریامینیک و ویکس 44) محصولی بدون نسخه است که برای کنترل سرفه استفاده می شود.

دکسترومتورفان معمولاً به عنوان یکی از ترکیبات موجود در شربت های سرفه و داروهای سرماخوردگی یافت می شود.

دکسترومتورفان نباید توسط افرادی که داروهای ضد افسردگی و داروهای موثر بر سیستم اعصاب مرکزی یا CNS، مواد افیونی و سایر داروهای روانگردان مصرف می کنند، مصرف گردد. همچنین دکسترومتورفان برای کودکان زیر 4 منع مصرف دارد.

گوايفنسين

گوایفنسین، يك رقیق کننده خلط در برونش ها يا لوله هاي بزرگ تنفسي است که در ابتدا باعث سرفه های شدیدتر و بیشتر شود اما در صورت ادامه مصرف آن، شدت و دفعات سرفه كاهش می یابد.

خوردن آب کافی همزمان با مصرف دارو باعث افزایش اثر گوافنسین می شود.

داروهای بدون نسخه برای احتقان سینوس

داروهای ضد احتقان خوراکی به صورت قرص یا شربت وجود دارند و روی رگ های خونی سوراخ بینی و سینوس تاثیر می گذارند.

داروهای ضد احتقان غالباً حاوی ماده مؤثری مانند pseudoephedrine (Sudafed) هستند که یک داروی مانند آدرنالین است. برای همین داروهای ضد احتقان نباید توسط افرادی که فشار خون بالا دارند یا دچار تپش قلب یا ضربان قلب سریع هستند مصرف شود.

داروهای ضد احتقان دارای برچسب هشدار دهنده ای هستند که در مورد عوارض جانبی آن ها توضیحاتی داده شده است.

داروهای ضد احتقان بینی مشابه دهان شویه ها عمل می کنند، اما این مزیت را دارند که فقط روی ناحیه مورد استفاده تاثیر می گذارند.

رایج ترین ماده فعال اسپری های بینی، اکسی متازولین است.

در صورتی که بیش از 3 روز استفاده شود با قطع آن، اسپری های بینی می توانند باعث “بازگشت مجدد” بیماری شوند.

خواندن و پیروی از دستورالعمل های برچسب مهم است.

هشدار

افراد مبتلا به بیماری قلبی، فشار خون بالا، دیابت یا بیماری ادراری به دلیل احتمال بزرگ شدن پروستات نباید از این داروها استفاده کنند.

داروهای بدون نسخه برای گلودرد، سردرد، درد گوش و درد بدن

بسیاری از گلودردها در اثر ویروس ایجاد می شوند اما برخی دیگر احتمال دارد در صورت ابتلا به استرپت یا عفونت باکتریایی بوجود آیند. علائم گلودرد باید بعد از چند روز درمان شوند، اما اگر علائم از بین نروند، ممکن است برای درمان به مصرف آنتی بیوتیک های بیشتری لازم باشد.

استامینوفن و ایبوپروفن در درمان درد همراه با سرماخوردگی و آنفولانزا مفید هستند.

بنزوکائین

  • بنزوکائین(Cepacol) ، در قطرات سرفه و اسپری برای کنترل علائم گلو درد مصرف می شود.
  • بنزوکائین به عنوان ضد درد گوش(Oticaine) برای تسکین موقتی درد گوش کابرد دارد.
  • نوعAnbesol  آن به عنوان یک تسکین دهنده درد برای زخم های دهان و دندان درد استفاده می شود.

داروهای بدون نسخه برای عطسه و آبریزش بینی

دیفن هیدرامین

دیفن هیدرامین (Benadryl) یک آنتی هیستامین است که برای درمان علائم عطسه، آبریزش بینی و سوزش چشم استفاده می شود.

مهمترین عارضه جانبی آن خواب آلودگی است. سایر آنتی هیستامین ها برای کنترل علائم عطسه و آبریزش بینی عبارتند از:

  • لوراتادین (کلاریتین)
  • ستیریزین (Zyrtec)
  • فکسوفنادین (Allegra)

داروهای بدون نسخه برای ناراحتی معده

سوزش سر دل به عنوان سوزش در قسمت بالای شکم احساس می شود که ممکن است به سینه کشیده شود و با احساس طعم بد در قسمت پشت گلو همراه باشد.

اما باید توجه کنید که بسیاری از این علائم با حمله قلبی یا آنژین همراه هستند. برای همین در صورت بروز درد قفسه سینه فورا باید به اورژانس پزشکی مراجعه کنید و از مصرف خودسرانه داروهای بدون نسخه خودداری کنید.

سوسمالیسیل بیسموت

  • سوسمالیسیل بیسموت (Pepto-Bismol)، یک داروی مایع بدون نسخه است که توسط بسیاری از افراد برای درمان سوء هاضمه، تهوع و اسهال مصرف می شود.
  • بیسموت اغلب باعث ایجاد مدفوع سفت می شود و معمولاً جای نگرانی ندارد.
  • سوسمالیسیل بیسموت دارای خواص ضد ترشحی، ضد باکتریایی و ضد اسیدی است. 
  • نباید در شیرخواران، کودکان خردسال یا زنانی که شیر می دهند، استفاده شود تا از احتمال ایجاد سندرم ری جلوگیری شود.

قرص های بی کربنات، برای تسکین سوزش قلب و سوء هاضمه مصرف می شوند زیرا باعث کاهش اسیدیته معده می شوند.

Phazyme  و Simethicone Gas-X  یک داروهای بدون نسخه است که برای کاهش، تسکین گاز و احساس نفخ معده استفاده می شود.

درامامین

  • درامامین Dimenhydrinate، ممکن است برای کنترل تهوع و استفراغ و سرگیجه مصرف شود.
  • درامامین نباید همراه با داروهای آرام بخش استفاده شود زیرا ممکن است خواب آلودگی را افزایش دهد.

امترول

  • یک داروهای بدون نسخه است که حالت تهوع و استفراغ را تسکین می دهد .
  • برای کودکان و زنان باردار نیز (با تأیید پزشک) نسبتاً بی خطر است.
  • افراد مبتلا به دیابت به دلیل داشتن قند زیاد نباید از داروی امترول استفاده کنند.
  • در صورت مصرف امترول و تداوم حالت تهوع و استفراغ ممکن است منجر به کم آبی بدن شود و این علائم نشان دهنده بیماری جدی تر باشد.
  • در صورت تداوم علائم، بهتر است که با پزشک تماس بگیرید.

در حال حاضر انواع داروهای بدون نسخه برای کمک به درمان سوء هاضمه موجود است. این داروها به کنترل ترشح اسید معده کمک می کند.

داروهایی مانند (ascimetidine) Tagamet  و ranitidine (Zantac)  مهارکننده های پمپ پروتون (PPI) هستند و تولید اسید معده را کاهش می دهد.

کربنات کلسیم، هیدروکسید آلومینیوم و هیدروکسید منیزیم آنتی اسیدهایی هستند که برای تسکین اسید سوء هاضمه و سوزش سر دل کاربرد دارند.

داروهای کنترل ترشح معده به دو شکل قرص جویدنی و مایع موجود هستند.

آنتی اسیدهای مبتنی بر آلومینیوم ممکن است باعث ایجاد یبوست و محصولات منیزیم منجر به اسهال شوند. Maalox ترکیبی از دو نوع آنتی اسید است.

داروهای بدون نسخه برای یبوست

افراد معمولاً بیش از یک بار در روز یا فقط هر چند روز یکبار در روز دفع مدفوع را انجام می دهند.

یبوست می تواند برای یک شخص نگران کننده و برای شخص دیگری طبیعی باشد.

یبوست را می توان مدفوع سخت تعریف کرد که دفع مدفوع را دشوار می کند و با علائمی مانند درد و گرفتگی شکم همراه می باشد.

مصرف آب کافی و استفاده از غذاهای پرفیبر در رژیم غذایی (سبزیجات برگ، فیبر، غلات کامل، سبوس) اصلی ترین راه جلوگیری و اولین درمان برای یبوست می باشد.

داروهای بدون نسخه برای رفع یبوست شامل شیاف های گلیسیرین و داروهایی روان کننده مدفوع هستند.

  • بیساکودیل (کورکتول، دولکلاکس)، کلسیم سولفات (کولاژ، سورفاک) رایج ترین دارو برای درمان یبوست در دسترس هستند.
  • استفاده از این داروها که به ملین معروف هستند ممکن است باعث وابستگی و اعتیاد به این داروها شود.

یبوست به خصوص اگر با درد مزمن شکم، نفخ، تب یا خون ریزی از روده همراه باشد احتمال دارد نشان دهنده یک بیماری جدی تر باشد.

داروهای بدون نسخه برای اسهال

Attapulgite

یک داروی بدون نسخه است که به کنترل اسهال کمک می کند اما نباید بیش از 2 روز مورد استفاده قرار گیرد مگر اینکه پزشک آن را توصیه کند.

لوپرامید

  • (Imodium A-D) اغلب به عنوان داروی بدون نسخه برای درمان اسهال توصیه می شود.
  • اما اگر عوارضی مانند یبوست، ایلئوس (یبوست، نفخ شکم، حالت تهوع و استفراغ)، تب یا نفخ بروز کند، باید مصرف دارو را متوقف کنید.

سابسمسیلات بیسموت

(Pepto-Bismol) یک درمان مناسب برای مشکلات روده و اسهال خفیف است. همچنین برای تسکین حالت تهوع و سوء هاضمه کاربرد دارد.

بیسموت مدفوع را به رنگ سیاه تبدیل می کند و به دلیل بروز احتمالی سندرم ری، نباید در نوزادان یا کودکان استفاده شود.

داروهای بدون نسخه برای خواب

داروهای بدون نسخه | پزشکت

  • دیفن هیدرامین یک آنتی هیستامین آرام بخش است.
  • در درجه اول برای درمان واکنش های آلرژیک توصیه می شود.
  • خواب آلودگی یکی از عوارض جانبی دیفن هیدرامین است و برای همین به عنوان خواب آور هم استفاده می شود.

ملاتونین ممکن است در بعضی از افراد برای درمان بی خوابی مؤثر باشد.

مطالعات در مورد مزایای آن بی نتیجه بوده است. با این حال، ملاتونین عوارض جانبی کمی دارد.

داروهای بدون نسخه برای آلرژی و خارش

واکنش های آلرژیک محدود به پوست از جمله خارش و کهیر معمولاً خطرناک نیستند. با این وجود، مشکلات تنفسی، خس خس سینه، خستگی و خشکی پوستی یا مشکل در بلع ممکن است نشانه ای از یک واکنش آلرژیک خطرناک بنام شوک آنافیلاکتیک باشد.

  • دیفن هیدرامین (بنادریل) یک آنتی هیستامین است که واکنش های آلرژیک و خارش را درمان می کند و در خواب آلودگی مؤثر است.
  • اما افرادی که دیفن هیدرامین مصرف کرده اند، باید از رانندگی و مصرف الکل خودداری کنند.
  • کرومولین سدیم (Nasalcrom) یک اسپری بینی است که برای درمان آلرژی بینی استفاده می شود.

آنتی هیستامین های غیر آرامبخش شامل:

  • لوراتادین (کلاریتین)
  • ستیریزین(Zyrtec)
  • فکسوفنادین(Allegra)

منبع:

https://www.emedicinehealth.com/home_pharmacy/article_em.htm