بیماری های گوارشی

هپاتیت خودایمنی چیست؟

هپاتیت خودایمنی ، التهاب کبد است که وقتی سیستم ایمنی بدن شما در برابر سلول های کبدی قرار بگیرد، رخ می دهد. علت دقیق هپاتیت خودایمنی نامشخص است، اما به نظر می‌رسد عوامل ژنتیکی و محیطی در طول زمان در شروع این بیماری اثر متقابل دارند. هپاتیت خودایمنی درمان نشده می تواند منجر به زخم شدن کبد (سیروز) و در نهایت نارسایی کبد شود. با این حال، هنگامی که هپاتیت خودایمنی به موقع تشخیص داده شود، اغلب می توان آن را با داروهایی که سیستم ایمنی را سرکوب می کنند، کنترل کرد.

زمانی که هپاتیت خودایمنی به درمان های دارویی یا در موارد بیماری پیشرفته کبدی پاسخ نمی دهد، پیوند کبد ممکن است گزینه دیگری برای آن باشد.

چه چیزی باعث هپاتیت خودایمنی می شود؟

هپاتیت خودایمنی زمانی رخ می دهد که سیستم ایمنی بدن که معمولاً به ویروس ها، باکتری ها و سایر عوامل بیماری زا حمله می کند، در عوض کبد را هدف قرار می دهد. این حمله به کبد شما می تواند منجر به التهاب مزمن و آسیب جدی به سلول های کبدی شود. اینکه چرا بدن بر علیه خودش حمله می کند، مشخص نیست. اما محققان فکر می کنند هپاتیت خودایمنی می تواند ناشی از تعامل ژن های کنترل کننده عملکرد سیستم ایمنی و قرار گرفتن در معرض ویروس ها یا داروهای خاص باشد.

انواع هپاتیت خود ایمنی

پزشکان دو شکل اصلی هپاتیت خود ایمنی را شناسایی کرده اند که عبارتند از:

  • هپاتیت خودایمنی نوع 1. این شایع ترین نوع بیماری است. ممکن است در هر سنی رخ دهد. حدود نیمی از افراد مبتلا به هپاتیت خودایمنی نوع 1 دارای سایر اختلالات خود ایمنی مانند بیماری سلیاک، آرتریت روماتوئید یا کولیت اولسراتیو هستند.
  • هپاتیت خود ایمنی نوع 2. اگرچه بزرگسالان می توانند به هپاتیت خودایمنی نوع 2 مبتلا شوند، اما در کودکان و جوانان شایع تر است. سایر بیماری های خودایمنی ممکن است با این نوع هپاتیت خودایمنی همراه باشد.

علائم هپاتیت خودایمنی کدامند؟

هپاتیت خودایمنی چیست؟ | پزشکت

علائم و نشانه های هپاتیت خودایمنی از فردی به فرد دیگر متفاوت است و ممکن است به طور ناگهانی بروز کند. برخی از افراد در مراحل اولیه بیماری، مشکلات شناخته شده کمی دارند، در صورتی که برخی دیگر علائم و نشانه هایی را تجربه می کنند که ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • خستگی
  • درد مفاصل
  • بثورات پوستی
  • ناراحتی شکمی
  • بزرگ شدن کبد
  • از دست دادن دوره های قاعدگی
  • زردی پوست و سفیدی چشم (یرقان)
  • عروق خونی غیر طبیعی روی پوست (آنژیوم عنکبوتی)

چه عواملی خطر هپاتیت خود ایمنی را افزایش می دهد؟

هپاتیت خودایمنی چیست؟ | پزشکت

عواملی که ممکن است خطر ابتلا به هپاتیت خود ایمنی را افزایش دهند، عبارتند از:

  • جنسیت. اگرچه هم مردان و هم زنان می توانند به هپاتیت خود ایمنی مبتلا شوند، اما این بیماری در زنان شایع تر است.
  • سابقه عفونت های خاص. هپاتیت خود ایمنی ممکن است پس از آلوده شدن شما به سرخک، هرپس سیمپلکس یا ویروس اپشتین بار ایجاد شود. این بیماری همچنین با عفونت هپاتیت A، B یا C مرتبط است.
  • وراثت. شواهد نشان می دهد که استعداد ابتلا به هپاتیت خودایمنی ممکن است در خانواده ها تا حدودی جنبه ارثی داشته باشد.
  • سابقه ابتلا به یک بیماری خود ایمنی. افرادی که قبلاً یک بیماری خودایمنی مانند بیماری سلیاک، آرتریت روماتوئید یا پرکاری تیروئید (بیماری گریوز یا تیروئیدیت هاشیموتو) دارند، ممکن است بیشتر در معرض ابتلا به هپاتیت خود ایمنی باشند.

هپاتیت خودایمنی چه عوارضی دارد؟

هپاتیت خودایمنی که درمان نشود می تواند باعث ایجاد اسکار دائمی در بافت کبد (سیروز) شود. عوارض سیروز عبارتند از:

  • وریدهای بزرگ شده در مری شما (واریس مری). هنگامی که گردش خون از طریق ورید باب مسدود می شود، خون ممکن است به رگ های خونی دیگر (به طور عمده آنهایی که در معده و مری شما هستند) بازگردد. رگ‌های خونی دیواره‌ای نازک دارند و از آنجایی که با خون بیشتری نسبت به آنچه که قرار است حمل کنند پر شده‌اند، احتمالاً خونریزی می‌کنند. خونریزی شدید در مری یا معده از این عروق خونی یک وضعیت خطرناکی است که نیاز به مراقبت های پزشکی فوری دارد.
  • تجمع مایع در شکم (آسیت). بیماری کبد می تواند باعث تجمع مقادیر زیادی مایع در شکم شما شود. آسیت می تواند ناراحت کننده باشد و ممکن است در تنفس اختلال ایجاد کند و معمولاً نشانه سیروز پیشرفته است.
  • نارسایی کبد. این وضعیت زمانی در شرایطی که آسیب گسترده به سلول‌های کبد، عملکرد کافی کبد را مختل کند رخ می دهد. در این مرحله پیوند کبد مورد نیاز است.
  • سرطان کبد. افراد مبتلا به سیروز در معرض خطر ابتلا به سرطان کبد هستند.

راه تشخیص هپاتیت خودایمنی چیست؟

هپاتیت خودایمنی چیست؟ | پزشکت

آزمایش ها و روش های مورد استفاده برای تشخیص هپاتیت خودایمنی، عبارتند از:

  • آزمایشات خون. آزمایش نمونه خون شما برای آنتی بادی ها می تواند هپاتیت خودایمنی را از هپاتیت ویروسی و سایر شرایط با علائم مشابه تشخیص دهد. آزمایشات آنتی بادی همچنین به تعیین دقیق نوع هپاتیت خودایمنی شما کمک می کند.
  • بیوپسی کبد. پزشکان برای تایید تشخیص و تعیین درجه و نوع آسیب کبد، بیوپسی کبد را انجام می دهند. در طول این روش، مقدار کمی از بافت کبد با استفاده از یک سوزن نازک که از طریق یک برش کوچک در پوست به کبد شما منتقل می‌شود، برداشته می‌شود. سپس نمونه برای تجزیه و تحلیل به آزمایشگاه فرستاده می شود.

همچنین ممکن است تست های تصویربرداری مانند موارد زیر  برای تشخیص تجویز و انجام شود:

  • سی تی اسکناین جزئیات بیشتر از اشعه ایکس استاندارد است. این می تواند تصاویر دقیقی از هر قسمت از بدن، از جمله استخوان ها، ماهیچه ها، چربی ها و اندام ها را نشان دهد. هم از اشعه ایکس و هم از فناوری کامپیوتری برای ایجاد تصاویر افقی (اغلب برش هایی) از بدن استفاده می کند.
  • ام آر آیاین آزمایش تصاویر دقیقی از اندام ها و ساختارهای داخل بدن شما می سازد. از میدان مغناطیسی و پالس های انرژی امواج رادیویی استفاده می کند. ممکن است یک رنگ به رگ شما تزریق شود یا تزریق شود. این رنگ به کبد و سایر اندام های شکم کمک می کند تا در اسکن واضح تر دیده شوند.
  • سونوگرافیاین از امواج صوتی با فرکانس بالا برای ایجاد تصویری از اندام ها استفاده می کند. همچنین می تواند جریان خون در رگ های خونی را بررسی کند.
  • بیوپسی کبد نمونه‌های بافت کوچک با سوزن از کبد شما گرفته می‌شود. این نمونه ها زیر میکروسکوپ بررسی می شوند تا نوع بیماری کبدی شما مشخص شود.

هپاتیت خودایمنی چگونه درمان می شود؟

هپاتیت خودایمنی چیست؟ | پزشکت

صرف نظر از نوع هپاتیت خودایمنی، هدف از درمان، کند کردن یا توقف حمله سیستم ایمنی بدن به کبد است. این گزینه های درمانی ممکن است از پیشرفت بیماری پیشگیری کند. برای رسیدن به این هدف، به داروهایی نیاز دارید که فعالیت سیستم ایمنی را کاهش دهند. درمان اولیه معمولا پردنیزون است. داروی دوم، آزاتیوپرین ممکن است علاوه بر پردنیزون توصیه شود.

پردنیزون، به ویژه زمانی که طولانی مدت مصرف شود، می تواند باعث طیف گسترده ای از عوارض جانبی جدی مانند دیابت، نازک شدن استخوان ها (پوکی استخوان)، شکستگی استخوان ها (استئونکروز)، فشار خون بالا، آب مروارید، گلوکوم و افزایش وزن شود.

پزشکان معمولاً پردنیزون را با دوز بالا برای حدود ماه اول درمان تجویز می کنند. سپس برای کاهش خطر عوارض جانبی، طی چند ماه آینده به تدریج دوز را کاهش می دهند تا به کمترین دوز ممکن که بیماری را کنترل می کند، برسند. افزودن آزاتیوپرین همچنین به شما کمک می کند تا از عوارض جانبی پردنیزون جلوگیری کنید.

اگرچه ممکن است چند سال پس از شروع درمان بهبودی را تجربه کنید، اما در صورت قطع دارو، بیماری اغلب عود می کند. بسته به شرایط شما، ممکن است نیاز به درمان مادام العمر داشته باشید.

پس از شروع درمان، ممکن است 6 ماه تا چند سال طول بکشد تا بیماری بهبود یابد. برخی از افراد می توانند مصرف دارو را قطع کنند، اما اغلب بیماری عود می کند. ممکن است هرازگاهی تا آخر عمر نیاز به درمان داشته باشید. برخی از افراد اگر بارها عود کرده اند یا بیماریشان شدید است، باید تحت درمان باقی بمانند.

در برخی موارد، هپاتیت خودایمنی ممکن است بدون مصرف هیچ دارویی از بین برود. اما برای بیشتر افراد، هپاتیت خود ایمنی یک بیماری مزمن است.

پیوند کبد

هنگامی که داروها پیشرفت بیماری را متوقف نمی کنند یا در صورت ابتلا به زخم غیرقابل برگشت (سیروز) یا نارسایی کبدی گزینه بعدی درمان پیوند کبد است.

در طی پیوند کبد، کبد شما برداشته می‌شود و با یک کبد سالم از اهداکننده جایگزین می‌شود. پیوند کبد اغلب از کبد اهداکنندگان عضو فوت شده استفاده می شود. در برخی موارد می توان از پیوند کبد اهدا کننده زنده استفاده کرد. در طول پیوند کبد از اهداکننده زنده، تنها بخشی از کبد سالم را از یک اهداکننده زنده دریافت می‌کنید. هر دو کبد تقریباً بلافاصله شروع به بازسازی سلول های جدید می کنند.

سخن آخر

هپاتیت خودایمنی زمانی است که سیستم مبارزه با عفونت بدن (سیستم ایمنی) به سلول های کبد شما حمله می کند. این یک بیماری مزمن کبدی طولانی مدتی است که باعث التهاب و آسیب کبدی می شود. کارشناسان نمی‌دانند چه چیزی باعث آن می‌شود، اما احتمال بروز آن در افرادی که با سایر بیماری‌های خودایمنی زندگی می‌کنند بیشتر است. برخی از داروها همچنین می توانند هپاتیت خود ایمنی را تحریک کنند.  زنان را بیشتر از مردان تحت تأثیر قرار می دهد.

اغلب برای کنترل بیماری از داروها استفاده می شود. حتی می تواند منجر به زخم شدن کبد (سیروز) و نارسایی کبد شود.

منبع
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/autoimmune-hepatitis/symptoms-causes/syc-20352153

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
 
دی دی کرم صمیم