بیماری های گوارشی

فشار خون پورتال

فشار خون پورتال، افزایش فشار در ورید پورتال است که خون را از اندام های گوارشی به کبد می رساند. فشار خون پورتال افزایش فشار در سیستم ورید پورتال است. افزایش فشار در ورید پورتال باعث ایجاد سیاهرگ‌های بزرگ (واریس) در سراسر مری و معده می شود. شایع ترین علت فشار خون پورتال سیروز کبدی است، اما ترومبوز (لخته شدن) نیز ممکن است علت دیگر آن باشد.

علائم و علل فشار خون پورتال چیست؟

شروع پرفشاری خون پورتال، ممکن است همیشه با علائم خاصی همراه نباشد که مشخص کند چه اتفاقی در کبد می افتد. اما اگر بیماری کبدی دارید که منجر به سیروز می شود، احتمال ابتلا شما به فشار خون پورتال زیاد است. شایع ترین علت فشار خون پورتال سیروز یا زخم کبد است. سیروز ناشی از بهبود آسیب کبدی ناشی از هپاتیت، سوء مصرف الکل یا سایر علل آسیب کبدی است. در سیروز، بافت اسکار جریان خون را از طریق کبد مسدود می کند و عملکردهای آن را کند می کند. فشار خون پورتال همچنین ممکن است به دلیل ترومبوز یا لخته خونی که در ورید پورتال ایجاد می شود، رخ دهد.

علائم و عوارض اصلی فشار خون پورتال، عبارتند از:

  • ادم، (ورم) پاها
  • یرقان، زرد شدن پوست و سفیدی چشم
  • ژنیکوماستی، مدوزه کاپوت، فتق ناف و التهاب پاها
  • کاهش سطح پلاکت ها یا کاهش تعداد گلبول های سفید خون
  • کاپو مدوزا، یک شبکه قابل مشاهده از وریدهای گشاد شده اطراف ناف شما
  • خونریزی گوارشی (مدفوع سیاه و قیری رنگ یا خون در مدفوع. یا استفراغ خون به دلیل پارگی خود به خود و خونریزی از واریس).

آسیت

مایع اضافی در حفره شکم شما است. بیماران مبتلا به بیماری مزمن کبدی اغلب به آسیت مبتلا می شوند، اگرچه ممکن است توسط عوامل دیگری ایجاد شود. علائم آسیت عبارتند از:

  • افزایش اندازه شکم
  • احساس سیری اولیه
  • احساس تنگی نفس (اگر مایع شروع به فشار دادن به ریه های شما کند).
  • مکانیسم آسیت در پرفشاری خون پورتال، نشان دهنده نشت در اطراف معده، روده بزرگ و روده است.

شما باید از یک رژیم کم سدیم پیروی کنید، زیرا سدیم باعث احتباس مایعات در بدن شما می شود. در موارد شدید، ممکن است لازم باشد مصرف آب خود را محدود کنید. یک دیورتیک تجویزی ممکن است به کاهش احتباس سدیم در کلیه ها کمک کند. گاهی اوقات اگر کنترل آسیت دشوار باشد، ممکن است پاراسنتز با حجم زیاد لازم باشد. در طول پاراسنتز، پزشک سوزنی را وارد شکم شما می کند تا مایع را خارج کند.

آنسفالوپاتی

انسفالوپاتی کبدی اختلال در عملکرد عصبی روانی مرتبط با فشار خون پورتال است. علائم مثل تغییرات ظریف در رفتار، تغییر در الگوی خواب، سردرگمی خفیف یا گفتار نامفهوم معمولاً خفیف هستند. با این حال، می تواند به علائم جدی تر، از جمله بی حالی شدید و کما تبدیل شود. اگرچه درک روشنی از انسفالوپاتی نداریم، اما ارتباطی با افزایش غلظت آمونیاک در بدن وجود دارد.

انسفالوپاتی کبدی توسط پزشك در کلینیک تشخیص داده می شود. معمولاً با داروهایی مانند لاکتولوز درمان می شود که می تواند جذب آمونیاک را در دستگاه گوارش کاهش دهد. همچنین اين بيماري با آنتی بیوتیک هایی مانند ریفاکسیمین و نئومایسین درمان می شود.

واریس

واریس ها، رگ های واریسی هستند که با فشار خون پورتال همراه هستند. پزشک شما می تواند آنها را در طول آندوسکوپی (مشاهده داخلی دستگاه گوارش) یا سایر مطالعات تصویربرداری مشاهده کند. واریس اغلب در مری یا معده در نتیجه فشار خون پورتال ایجاد می شود. این اغلب به این دلیل است که بافت کبد زخمی است و خون نمی تواند به طور طبیعی در آن جریان یابد. با تغییر مسیر خون پورتال به دلیل افزایش مقاومت، واریس ایجاد می شود. در بیماران مبتلا به سیروز، اغلب خونریزی مربوط به واریس مری است که وریدهای بزرگ شده در مری شما هستند. خونریزی حاد واریس در بیماران مبتلا به پرفشاری خون پورتال نیازمند درمان فوری به منظور کنترل خونریزی و جلوگیری از عود آن است.

چگونه فشار خون پورتال تشخیص داده می شود؟

فشار خون پورتال چیست؟ || پزشکت

روش های مختلفی برای تشخیص پرفشاری خون پورتال وجود دارد. برای بیماران مبتلا به بیماری کبدی در مرحله نهایی که با آسیت و واریس مراجعه می کنند، ممکن است پزشک نیازی به انجام آزمایش های تشخیصی نداشته باشد و می تواند تشخیص را بر اساس علائم تأیید کند. اقدامات تشخیصی که ممکن است پزشک شما تجویز کند عبارتند از:

مطالعات تصویربرداری

مطالعه تصویربرداری به تشخیص سیروز و فشار خون پورتال کمک می کند. آنها غیر تهاجمی هستند و می توانند تصویر دقیقی از سیستم ورید پورتال به پزشک ارائه دهند. سونوگرافی داپلر دوبلکس معمولاً اولین آزمایش تصویربرداری است. همچنین سونوگرافی داپلر از امواج صوتی برای مشاهده چگونگی جریان خون در ورید باب استفاده می کند. سونوگرافی به پزشک شما تصویری از رگ خونی و اندام های اطراف آن و همچنین سرعت و جهت جریان خون از طریق سیاهرگ باب می دهد.

مطالعات اندازه گیری فشار

رادیولوژیست ممکن است یک مطالعه اندازه گیری فشار را برای ارزیابی سطح فشار در ورید کبدی انجام دهد. این را می توان به صورت سرپایی انجام داد، جایی که رادیولوژیست به یکی از وریدهای شما، معمولاً از طریق ورید ژوگولار داخلی دسترسی پیدا می کند.

آندوسکوپی

به طور کلی آندوسکوپی روش دیگری برای تشخیص واریس (عروق بزرگی که با فشار خون پورتال همراه هستند) است. آندوسکوپی می تواند تشخیص قطعی واریس را ارائه دهد و به پزشک شما اجازه دهد تا خطر خونریزی یا خونریزی فعال را درمان و کاهش دهد. در طی آندوسکوپی دستگاه گوارش، پزشک می تواند پوشش مخاطی دستگاه گوارش فوقانی شامل مری، معده و دوازدهه (اول قسمت روده کوچک) را ببیند.

در طول آندوسکوپی فوقانی شما یک داروی بیهوشی دریافت می کنید تا به رفلکس تهوع کمک کند. همچنین داروی مسکن و آرامبخش دریافت خواهید کرد. شما به پهلوی چپ خود دراز می کشید که به آن حالت جانبی چپ می گویند. پزشک شما آندوسکوپ (لوله نازک، منعطف و روشن با دوربین) را از طریق دهان و حلق شما وارد مری می‌کند. پزشک شما می تواند مری، معده و دوازدهه را با آندوسکوپ تجسم کند.

گزینه های درمانی برای پرفشاری خون پورتال چیست؟

فشار خون پورتال چیست؟ || پزشکت

اثرات فشار خون پورتال را می توان از طریق رژیم غذایی، داروها، درمان آندوسکوپی، جراحی یا رادیولوژی کنترل کرد. هنگامی که دوره خونریزی تثبیت شد، گزینه های درمانی بر اساس شدت علائم و عملکرد کبد شما تجویز می شود.

هنگامی که برای اولین بار خونریزی واریس تشخیص داده شد، ممکن است با درمان آندوسکوپی یا داروها درمان شوید. تغییر رژیم غذایی و سبک زندگی نیز مهم است. درمان آندوسکوپی شامل اسکلروتراپی یا باندینگ است. اسکلروتراپی روشی است که توسط متخصص گوارش انجام می شود و در آن محلولی به واریس های خونریزی دهنده تزریق می شود تا خطر خونریزی را متوقف یا کنترل کند. باندینگ روشی است که در آن متخصص گوارش از نوارهای لاستیکی برای مسدود کردن خون رسانی به هر واریس (ورید بزرگ شده) استفاده می کند.

داروهایی مانند مسدودکننده‌های بتا یا نیترات‌ها ممکن است به تنهایی یا همراه با درمان آندوسکوپی برای کاهش فشار در واریس و کاهش بیشتر خطر خونریزی مکرر تجویز شوند. داروهایی مانند پروپرانولول و ایزوسورباید ممکن است برای کاهش فشار در ورید پورتال و کاهش خطر خونریزی مکرر تجویز شوند. داروی لاکتولوز می تواند به درمان گیجی و سایر تغییرات ذهنی مرتبط با آنسفالوپاتی کمک کند. این دارو این توانایی را دارد که میزان دفع مدفوع شما در روز را افزایش دهد.

تغییر رژیم غذایی و سبک زندگی

حفظ عادات غذایی خوب و حفظ یک سبک زندگی مناسب به عملکرد صحیح کبد شما کمک می کند. برخی از کارهایی که می توانید برای بهبود عملکرد کبد خود انجام دهید عبارتند از:

  • از الکل یا مواد مخدر استفاده نکنید.
  • بدون مشورت با پزشک یا پرستار خود از مصرف هرگونه داروی بدون نسخه یا نسخه ای خودداری کنید. برخی از داروها ممکن است بیماری کبد را بدتر کنند و ممکن است با اثرات مثبت سایر داروهای تجویزی شما تداخل داشته باشند.
  • دستورالعمل های غذایی که توسط پزشک یا پرستار به شما داده شده است را دنبال کنید. از یک رژیم کم سدیم (نمک) پیروی کنید. احتمالاً نیاز به مصرف بیش از 2 گرم سدیم در روز ندارید. کاهش مصرف پروتئین تنها در صورتی لازم است که گیجی یک علامت باشد. متخصص تغذیه به شما کمک می کند تا یک برنامه غذایی تهیه کنید که به شما کمک می کند این دستورالعمل های غذایی را دنبال کنید.

سطح دوم درمان

فشار خون پورتال چیست؟ || پزشکت

اگر سطح اول درمان با موفقیت خونریزی واریس شما را کنترل نکرد، ممکن است به یکی از روش‌های رفع فشار زیر برای کاهش فشار در این وریدها نیاز داشته باشید.

شانت پورتوسیستمیک داخل کبدی ترانس ژوگولار (TIPS)

یک روش رادیولوژیکی است که در آن یک استنت (یک دستگاه لوله‌ای) در وسط کبد قرار می‌گیرد. در طی روش TIPS، رادیولوژیست با سوزن فضايي را در کبد ایجاد می‌کند و ورید باب (وریدی که خون را از اندام‌های گوارشی به کبد می‌برد) را به یکی از سیاهرگ‌های کبدی (ورید که خون را از کبد حمل می‌کنند) وصل می‌کند. روش TIPS جریان خون را در کبد تغییر می دهد و فشار را در تمام وریدهای غیر طبیعی، نه تنها در معده و مری، بلکه در روده و کبد کاهش می دهد. روش TIPS یک روش جراحی نیست.

رادیولوژیست این روش را در داخل عروق تحت هدایت اشعه ایکس انجام می دهد. این روش 1 تا 3 ساعت طول می کشد. باید انتظار داشته باشید که 1 تا 2 روز پس از عمل در بیمارستان بمانید. روش TIPS خونریزی را بلافاصله در بیش از 90٪ بیماران کنترل می کند. با این حال، در حدود 30٪ از بیماران، شانت ممکن است باریک شود و باعث خونریزی مجدد واریس در زمان بعدی شود.

عوارض احتمالی روش TIPS چیست؟

باریک شدن شانت ممکن است در هر زمان پس از عمل و اغلب در سال اول رخ دهد. معاینات سونوگرافی بعدی اغلب پس از روش TIPS برای تشخیص این عوارض انجام می شود. علائم انسداد شامل افزایش آسیت یا خونریزی مکرر است. این عارضه را می‌توان توسط رادیولوژیست که شنت را با بالون باز می‌کند یا این روش را برای قرار دادن استنت جدید تکرار می‌کند، درمان کرد.

انسفالوپاتی یا تغییرات ذهنی ناشی از عملکرد غیرطبیعی مغز که با بیماری شدید کبدی رخ می دهد، یکی دیگر از عوارض بالقوه است. انسفالوپاتی زمانی می تواند بدتر شود که جریان خون به کبد توسط TIPS کاهش یابد، که ممکن است منجر به رسیدن مواد سمی به مغز شود بدون اینکه ابتدا توسط کبد متابولیزه شود. این عارضه را می توان با دارو، رژیم غذایی یا با جایگزینی شانت درمان کرد.

شانت دیستال اسپلنورنال (DSRS)

یک روش جراحی است. در طی جراحی، سیاهرگ طحال (که ورید طحال نامیده می شود) از ورید باب جدا شده و به سیاهرگ کلیه چپ (کلیه) متصل می شود. این جراحی به طور انتخابی فشار را در واریس شما کاهش می دهد و خونریزی را کنترل می کند. قبل از جراحی یک بیهوشی عمومی به شما داده می شود. عمل جراحی حدود 4 ساعت طول می کشد. باید انتظار داشته باشید که از 7 تا 10 روز در بیمارستان بمانید.

DSRS خونریزی را در بیش از 90 درصد بیماران کنترل می کند. بیشترین خطر خونریزی مکرر در ماه اول است. با این حال، روش DSRS کنترل طولانی مدت خوبی از خونریزی را فراهم می کند. یک عارضه بالقوه جراحی DSRS آسیت (تجمع مایع در شکم) است. این را می توان با دیورتیک ها و مصرف محدود سدیم درمان کرد.

قبل از مراحل TIPS و DSRS چه آزمایشاتی لازم است؟

تست سرولوپلاسمین || پزشکت

قبل از انجام هر یک از این روش‌ها، آزمایش‌های زیر را برای تعیین میزان و شدت فشار خون پورتال خود انجام خواهید داد:

  • آنژیوگرافی
  • سونوگرافی
  • آندوسکوپی
  • معاینه فیزیکی
  • آزمایشات خون
  • ارزیابی سابقه پزشکی شما

قبل از انجام هر دو روش TIPS یا DSRS، پزشک ممکن است از شما بخواهد آزمایش‌های ديگري قبل از عمل انجام دهید، که ممکن است شامل الکتروکاردیوگرام (که EKG نیز نامیده می‌شود)، اشعه ایکس قفسه سینه ، یا آزمایش‌های خون باشد. اگر پزشک شما فکر می‌کند که به فرآورده‌های خونی اضافی (مانند پلاسما) نیاز دارید، در این زمان تجويز می‌شود.

مراقبت های بعدی روش های TIPS یا DSRS چیست؟

مراقبت های پزشکی پیگیری ممکن است از بیمارستانی به بیمارستان دیگر متفاوت باشد. در زیر برخی از دستورالعمل های کلی برای برنامه ریزی مراقبت های بعدی آورده شده است:

  • ده روز پس از تاریخ ترخیص از بیمارستان، شما با جراح یا متخصص کبد خود ملاقات خواهید کرد تا پیشرفت خود را ارزیابی کنید. کارهای آزمایشگاهی در این زمان انجام خواهد شد.
  • شش هفته پس از عمل TIPS و مجدداً 3 ماه پس از عمل، شما یک سونوگرافی خواهید داشت تا پزشک شما بتواند عملکرد صحیح شانت را بررسی کند. تنها در صورتی آنژیوگرافی انجام خواهید داد که سونوگرافی نشان دهد که مشکلی وجود دارد.
  • شش هفته پس از عمل DSRS و دوباره 3 ماه پس از عمل، شما با جراح برای ارزیابی پیشرفت خود ملاقات خواهید کرد.
  • شش ماه پس از انجام هر دو روش TIPS یا DSRS، شما یک سونوگرافی خواهید داشت تا مطمئن شوید که شانت به درستی کار می کند. همچنین برای ارزیابی پیشرفت خود به جراح یا متخصص کبد مراجعه خواهید کرد. آزمایش عملکرد کبدی گالاکتوز نیز در این زمان انجام خواهد شد.

دوازده ماه پس از هر دو روش، یک سونوگرافی دیگر از شانت خواهید داشت. شما همچنین یک آنژیوگرافی خواهید داشت تا پزشک شما بتواند فشار داخل وریدهای شما را در سراسر شانت بررسی کند. شما با جراح یا متخصص کبد ملاقات خواهید کرد. کار آزمایشگاهی و آزمایش عملکرد کبدی گالاکتوز در این زمان انجام خواهد شد. اگر شانت خوب کار کند، هر 6 ماه بعد از اولین سال قرار ملاقات، شما یک سونوگرافی و کار آزمایشگاهی خواهید داشت و با پزشک خود ویزیت خواهید کرد. بسته به شرایط شما، ممکن است بازدیدهای بعدی مکرر لازم باشد. در تمام قرارهای بعدی طبق برنامه شرکت کنید تا مطمئن شوید که شانت به درستی کار می کند. مطمئن شوید که توصیه های غذایی که پزشك به شما می دهند را دنبال کنید.

پیوند کبد

پیوند کبد در موارد مرحله نهایی بیماری کبد انجام می شود. دواسکولاریزاسیون یک روش جراحی است که واریس های مسئول خونریزی را از بین می برد. این روش زمانی انجام می شود که TIPS یا شانت جراحی امکان پذیر نباشد یا در کنترل خونریزی ناموفق باشد. تجمع مایع در شکم (به نام آسیت) گاهی اوقات نیاز به برداشتن مستقیم دارد. این روش پاراسنتز نامیده می شود.

منبع
https://my.clevelandclinic.orghttps://www.hopkinsmedicine.org

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا