سیستوسکوپی

سیستوسکوپی روشی است که با استفاده از یک دوربین کوچک به نام سیستوسکوپ انجام می گیرد. یک سیستوسکوپ به داخل مجرای ادراری وارد شده و به مثانه منتقل می شود تا پزشک بتوانند داخل مثانه را مشاهده کند. در صورت لزوم حتی ابزارهای جراحی کوچک هم می توانند از طریق سیستوسکوپ وارد مثانه شوند تا پزشک همزمان بتواند برخی از مشکلات مثانه را درمان کنند.

انواع سیستوسکوپی

دو نوع سیستوسکوپی وجود دارد:

سیستوسکوپی انعطاف پذیر

در سیستوسکوپی انعطاف پذیر از سیستوسکوپ نازک (حدود عرض یک مداد) و خمیده استفاده می شود، و در حین انجام آن نیازی به بیهوشی ندارد.

سیستوسکوپی سفت و سخت

در سیستوسکوپی سفت و سخت از سیستوسکوپ کمی پهن تر که خمیده نمی شود، استفاده می گردد، و تحت بی حسی موضعی یا بیهوشی انجام می شود. اگر هدف از انجام سیستوسکوپی معاینه و بررسی مثانه باشد، ممکن است سیستوسکوپی انعطاف پذیر انجام شود اما اگر هدف درمان و بررسی مشکلات مثانه باشد سیستوسکوپی سفت و سخت انجام می شود.

هم اکنون با مشاوران پزشکت مشاوره آنلاین بگیرید

هر دو نوع سیستوسکوپی در زنان و مردان استفاده می شود.

کاربرد سیستوسکوپی

سیستوسکوپی | پزشکت

برای جست و جوی و درمان مشکلات در مثانه یا مجرای ادرار می توان از سیستوسکوپی استفاده کرد.

موارد کاربرد سیستوسکوپی عبارتند از:

  • بررسی مشکلاتی مانند خون در دستگاه تناسلی و ادراری، عفونت های مکرر دستگاه ادراری (UTI)، مشکلات سوزش و درد طولانی مدت لگن
  • تهیه نمونه ای بافتی یا بیوپسی برای بررسی مورادی مانند سرطان مثانه
  • اقدامات درمانی مانند از بین بردن سنگ مثانه، قرار دادن یاخارج کردن استنت (یک لوله کوچک برای درمان انسداد) و تزریق دارو به مثانه

این روش می تواند کمی ناراحت کننده باشد، اما معمولاً دردناک نیست.

برای یک سیستوسکوپی انعطاف پذیر، از ژل بی حسی موضعی در قسمت مجرای ادرار استفاده می شود. بی حسی هر گونه ناراحتی را هنگام وارد شدن سیستوسکوپ کاهش می دهد. سیستوسکوپی سفت و سخت تحت بیهوشی عمومی یا یک بی حسی نخاعی (که نیمه بدن شما را بی حس می کند) انجام می شود، بنابراین در حین انجام آن هیچ دردی نخواهید داشت. طبیعی است که بعد از سیستوسکوپی کمی خارش داشته باشید، اما باید طی چند روز برطرف شود.

موارد دیگر کاربرد سیستوسکوپی شامل موارد زیر است:

  • گرفتن نمونه ادرار برای بررسی تومور یا عفونت
  • قرار دادن یک لوله کوچک برای کمک به جریان ادرار
  • تزریق رنگ، بنابراین مشکلات کلیوی را می توان در اشعه ایکس تشخیص داد.

پزشک ممکن است همزمان با سیستوسکوپی شما یک روش دیگر به نام ureteroscopy یا اسکپی مجرای ادرار انجام دهد. این روش از مکان کمتری برای بررسی مجرای ادرار شما استفاده می کند.

بهبودی از سیستوسکوپی

بعد از سیستوسکوپی باید بتوانید خیلی سریع به حالت عادی برگردید. شما معمولاً می توانید همان روز از بیمارستان مرخص شوید و به محض احساس توانایی، می توانید به فعالیت های عادی خود و رابطه جنسی بازگردید.

طبیعی است که هنگام ادرار کردن، کمی خون در یک تا دو روز داشته و احساس ناراحتی بکنید.

اگر در چند روز ناراحتی هنگام ادرار کردن بهبود نیافت و یا اگر تب دارید، به پزشک مراجعه کنید.

عوارض سیستوسکوپی

سیستوسکوپی | پزشکت

سیستوسکوپی معمولاً یک روش بسیار ایمن است و عوارض جدی نادر است.

خطرات اصلی عبارتند از:

عدم امکان ادرار

امکان دارد بعد از سیستوسکوپی سوندی به طور موقت در مثانه شما قرار گیرد تا بتوانید مثانه خود را خالی کنید.ندرتا این خطر وجود دارد که مثانه شما توسط سیستوسکوپ آسیب ببیند.

عفونت

به ندرت، سیستوسکوپی می تواند میکروب ها را در دستگاه ادراری شما وارد کرده و باعث عفونت شود. عفونت ادراری (UTI) یکی از شایعترین عوارض یک سیستوسکوپی است. که می تواند شامل عفونت های مثانه، کلیه ها یا لوله های کوچک متصل به آنها باشد. برای جلوگیری از عفونت، پزشک گاهی آنتی بیوتیک هایی را که قبل و بعد از سیستوسکوپی، تجویز کند. عوامل خطر ایجاد عفونت ادراری بعد از این آزمایش شامل سن زیاد، سیگار کشیدن و آناتومی غیرطبیعی در مجاری ادراری است.

اقدامات بعد از سیستوسکپی

به طور معمول از شما خواسته می شود قبل از ترخیص از بیمارستان مثانه خود را خالی کنید تا مطمئن شوید که قادر به ادرار کردن هستید، اما گاهی اوقات امکان دارد بعد از رفتن به خانه، ادرار کردن برای شما دشوار شود. و می تواند نشانه آن باشد که مجرای ادرار یا پروستات متورم است. اگر نمی توانید مثانه خود را بعد از سیستوسکوپی خالی کنید، برای مشاوره با پزشک تماس بگیرید. ممکن است یک لوله نازک به نام کاتتر احتیاج داشته باشد که به طور موقت در مثانه قرار بگیرد تا به ادرار کردن شما کمک کند.

خون ریزی و آسیب به مثانه

طبیعی است که بعد از ورود سیستوسکوپ به مثانه، چند روز در ادرار خود مقداری خون ببینید. اما در موارد نادر می تواند نشانه آسیب دیدن مثانه شما باشد. برای ترمیم هرگونه آسیب به مثانه ممکن است نیاز به سوند یا جراحی موقت داشته باشید.

درد

ممکن است هنگام ادرار کردن، درد شکم و احساس سوزش را تجربه کنید. درد به طور کلی خفیف است و بعد از عمل به تدریج کاهش می یابد.

سوزش

طبیعی است که هنگام ادرار کردن، دو تا سه روز بعد از عمل احساس سوزش کنید. ممکن است لازم باشد بیشتر از حد معمول ادرار کنید. سعی نکنید آن را نگه دارید، زیرا خون موجود در مثانه شما می تواند لخته شود و انسداد ایجاد کند.
خون در ادرار بعد از عمل نیز شایع است، به خصوص اگر بیوپسی داشته باشید. نوشیدن مقدار زیادی آب به کاهش سوزش و خون ریزی کمک می کند.

تورم مجرای ادرار

تورم مجرای ادرار، شایع ترین عارضه است. ادرار کردن را دشوار می کند. اگر بعد از عمل بیش از هشت ساعت نمی توانید ادرار کنید، با پزشک تماس بگیرید.

آماده سازی سیستوسکوپی انعطاف پذیر

سیستوسکوپی | پزشکت

قبل از انجام سیستوسکوپی انعطاف پذیر، دستورالعمل هایی به شما داده می شود که شامل مشاوره در مورد خوردن، نوشیدن و داروهای که مصرف می کنید می باشد.

  • آنتی بیوتیک مصرف کنید: پزشک ممکن است آنتی بیوتیک ها را قبل و بعد از cystoscopy تجویز کند، به خصوص اگر در مبارزه با عفونت ها مشکل دارید.
  • صبر کنید تا مثانه شما خالی شود: پزشک می تواند آزمایش ادرار را قبل از cystoscopy تجویز کند.
  • معمولاً قبل از این آزمایش، نیازی به ناشتا بودن نیست.
  • قبل از شروع عمل، از شما خواسته می شود از کمر به پایین خم شده و لباس بیمارستانی را بپوشید.
  • ممکن است از شما خواسته شود به یک ظرف بچسبید تا پزشک بتواند عفونت را بررسی کند.

اقدامات حین cystoscopy انعطاف پذیر

  • شما روی یک تخت خوابیدید و دستگاه تناسلی شما با یک ماده ضد عفونی کننده تمیز می شود و یک ورق در اطراف آن قرار می گیرد.
  • ژل بی حسی موضعی روی مجرای ادرار زده می شود تا آن را بی حس کرده و به سیستوسکوپ کمک کند تا راحت تر در طول مجاری ادراری حرکت کند. سیستوسکوپ در مجرای ادرار شما وارد شده و به آرامی به سمت مثانه حرکت می کند.
  • ممکن است آب به درون مثانه شما پمپ شود تا پزشک بتوانند واضح تر داخل آن را بررسی کند. شما می توانید تصاویری را که توسط یک دوربین در یک سیستوسکوپ به مانیتور ارسال می شود را ببینید.
  • سیستوسکوپ معمولاً بعد از چند دقیقه برداشته می شود.

غالباً مردم می ترسند که cystoscopy دردناک باشد، اما معمولاً آسیبی ندارد اما می تواند کمی ناراحت کننده باشد اما این تنها چند دقیقه طول می کشد.

اقدامات پس از cystoscopy انعطاف پذیر

پس از برداشتن سیستوسکوپ، ممکن است لازم باشد مستقیماً به توالت بروید تا مثانه خود را خالی کنید.

پزشک احتمال دارد بعد از سیستوسکوپی در مورد نتیجه تست نظر بدهد. اما اگر یک نمونه بافت کوچک برای آزمایش (بیوپسی) برداشته شد، ممکن است تا2 یا 3 هفته طول بکشد نتیجه شما آماده شود. معمولاً می توانید کمی پس از یک سیستوسکوپی انعطاف پذیر به خانه بروید.

آماده سازی cystoscopy سفت و سخت

اقدامات اولیه

قبل از انجام سیستوسکوپی سفت ، دستورالعمل هایی به شما داده می شود که شامل مشاوره در مورد خوردن، نوشیدن و داروهای که مصرف می کنید می باشد.

  • آنتی بیوتیک مصرف کنید: پزشک ممکن است آنتی بیوتیک ها را قبل و بعد از سیستوسکوپی تجویز کند، به خصوص اگر در مبارزه با عفونت ها مشکل دارید.
  • صبر کنید تا مثانه شما خالی شود: پزشک می تواند آزمایش ادرار را قبل از سیستوسکوپی تجویز کند.
  • معمولاً باید قبل از آزمایش چند ساعت از خوردن و نوشیدن خودداری کنید و حتی باید شخصی همراه شما باشد، زیرا شما 24 ساعت قادر نیستید رانندگی کنید.
  • قبل از شروع عمل، از شما خواسته می شود از کمر به پایین خم شده و لباس بیمارستانی را بپوشید.
  • ممکن است از شما خواسته شود به یک طرف بچسبید تا پزشک بتواند عفونت را بررسی کند.

اقدامات حین cystoscopy سخت

  • شما روی تختخواب مخصوصی با پاهای خود در تکیه گاه دراز می کشید.
  • دستگاه تناسلی شما با یک ماده ضد عفونی کننده تمیز می شود.
  • cystoscopy سفت تحت بیهوشی عمومی یا بی حسی نخاعی انجام می شود.
  • cystoscopy در مجرای ادرار وارد شده و به آرامی داخل مثانه  می شود.
  • شاید آب داخل مثانه شما پمپ شود تا پزشک بتوانند واضح تر داخل آن را ببینند.

این روش می تواند تا 15-30 دقیقه ادامه یابد.

ممکن است در اثر تزریق بی حسی درد کمر و درد شکمی داشته باشید، اما در طی عمل درد و ناراحتی ندارید.

اقدامات پس از سیستوسکوپی سخت

پس از اتمام عمل، برای بهبودی از بی حسی به اتاق ریکاوری یا بخش منتقل می شوید.

گاهی لازم است یک سوند در مثانه باشد تا ادرار تخلیه شود.

پزشک گاهی بعد از cystoscopy در مورد نتیجه آزمایش نظر می دهد.

اگر بیوپسی برداشته شود، 2 یا 3 هفته طول می کشد تا نتیجه آماده شود.

خیلی سریع بعد از cystoscopy سفت به حالت عادی برمی گردید.

اگر cystoscopy سفت دارید، باید چند ساعت در بیمارستان بمانید تا اثر بیهوشی از بین برود.

بعد از cystoscopy سخت یک یا دو روز در خانه استراحت کنید.

پس از آن می توانید به فعالیت های عادی خود، از جمله کار، ورزش و رابطه جنسی بازگردید.

عوارض cystoscopy

این عوارض عبارتند از:

  • احساس سوزش یا احساس خارش در هنگام ادرار کردن
  • کبودی
  • نیاز به ادرار کردن بیشتر از حد
  • معمولا این عوارض بعد از یک یا دو روز برطرف می شوند.
  • نوشیدن مقدار زیادی آب به برطرف شدن عوارض کمک می کند.

مراجعه به پزشک

سیستوسکوپی | پزشکت

در صورت مشاهده علائم زیر سریعا به پزشک مراجعه کنید:

  • درد یا خون ریزی بیش از چند روز
  • لخته خون در پوست
  • عدم توانایی در تخلیه مثانه
  • بوی بد ادرار
  • تب بالا
  • احساس مریضی یا استفراغ
  • درد در ناحیه تحتانی کمر یا شکم

درمان خانگی سیستوسکپی

شما می توانید برخی از ناراحتی ها ناشی از cystoscopy را در خانه تسکین دهید:

  • یک دستمال مرطوب را روی مجرای ادرار نگه داشته تا درد تسکین یابد. این کار را چند بار تکرار کنید.
  • آب بنوشید.تخلیه مثانه باعث کاهش تحریک می شود.
  • بعد از سیستوسکوپی هر روز 16 لیوان آب بنوشید.

منابع:

https://www.nhs.uk/conditions/cystoscopy/risks/

https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/cystoscopy/about/pac-20393694

https://www.healthline.com/health/cystoscopy#recovery


دسته بندی ها : پاراکلینیک , عمومی و داخلی