سوزش و خارش واژن

خارش و سوزش واژن شایع هستند و معمولاً دلیلی برای نگرانی نیست. خارش و سوزش مداوم واژن ممکن است نشانه عفونت یا بیماری زمینه ای دیگری باشد. سوزش و خارش واژن می تواند به طور ناگهانی شروع و یا با گذشت زمان شدیدتر شود.

سوزش و خارش واژن ممکن است مداوم باشد، یا در حین ادرار کردن یا مقاربت جنسی بدتر شود.

علت غیر مستقیم سوزش و خارش واژن

سیستم ایمنی بدن در بعضی از زنان می تواند نسبت به مواد خاص حساس شود. این مواد می توانند هنگام تماس با واژن باعث تحریک پوستی گردند. این شرایط به درماتیت تماسی معروف می باشد. علاوه بر آن، مواد شیمیایی موجود در محصولات می توانند پوست حساس واژن را تحریک کرده و باعث سوزش و خارش شوند.

محرک های پوست واژن

سوزش و خارش واژن | پزشکت

هم اکنون با مشاوران پزشکت مشاوره آنلاین بگیرید

برخی مواردی که می توانند باعث تحریک پوست واژن شوند شامل موارد زیر می باشند:

  • صابون
  • مایع منی
  • محصولات حمام
  • پودر لباس شویی
  • صابون های معطر
  • دستمال توالت معطر
  • داروهای موضعی و خوراکی
  • برخی از اسپری های بهداشتی زنانه
  • لاتکس به کار برده شده در کاندوم ها
  • ژله های KY و روان کننده های مشابه
  • اشیاء حاوی نیکل روی سطوح مانند زیپ
  • لاستیک به کار برده شده در دیافراگم های لاستیک ضد بارداری

تحریک واژن همچنین می تواند ناشی از پوشاک خاص، از جمله جنس شلوار نامناسب، ساپورت یا جوراب شلواری تنگ و لباس زیر تنگ باشد. اگر تحریک واژن ناشی از لباس باشد، سوزش و سایر علائم ممکن است تا زمانی که زن از آن لباس استفاده می کند به تدریج افزایش یابد.

سوزش و خارش واژن ناشی از محرک های خارجی به محض شروع استفاده از یک محصول شیمیایی جدید بروز پیدا می کند. در این صورت، زنان بهتر است از مصرف هرگونه محصولات معطر یا عطر روی دستگاه تناسلی خودداری کرده و اگر علائم بعد از مصرف یک محصول جدید رخ داد، بهتر است تا تشخیص علت اصلی از محصول استفاده نکنند.

زنان بهتر است بعد از استخر یا وان داغ حتماً استحمام کنند تا باکتری ها و مواد شیمیایی که باعث تحریک بافت چربی اطراف مهبل آن ها شده اند از بین بروند.

زنان می توانند در صورتی که کاندوم منبع تحریک آن هاست، در مورد گزینه های دیگر و جایگزینی روش های بهتر با پزشک خود مشورت کنند. برخی از کاندوم ها برای افرادی که پوست حساس دارند، مناسب تر می باشند.

علت مستقیم سوزش و خارش واژن

سوزش و خارش واژن | پزشکت

واژینوز باکتریایی

واژینوز باکتریایی(BV)، شایع ترین عفونت واژن در زنان سالمند است که احتمال دارد وقتی بیش از حد یک باکتری خاص در مهبل رشد کند، ایجاد شود. علاوه بر سوزش، ممکن است بیمار علائم زیر را تجربه کند:

  • خارش خارج مهبلی
  • ترشحات شفاف سفید یا خاکستری
  • بوی شبیه ماهی به خصوص بعد از رابطه جنسی

در بعضی موارد، واژینوز باکتریایی بدون درمان برطرف می شود. با این حال، در برخی مواقع ممکن است لازم باشد برای درمان و تجویز آنتی بیوتیک ها به پزشک مراجعه گردد. بیماران باید داروی تجویز شده را مصرف کرده تا از بازگشت عفونت پیشگیری کنند.

عفونت مخمر

طبق اعلام انستیتوی ملی بهداشت کودک و توسعه انسانی، تقریبا 75 درصد از زنان حداقل یکبار عفونت مخمر را در طول زندگی خود تجربه می کنند. عفونت مخمر هنگامی رخ می دهند که مخمر در مهبل بیش از حد رشد کند.

اصطلاح پزشکی برای این بیماری کاندیدیازیس است و به آن برفک نیز معروف است.

علاوه بر سوزش در عفونت مخمر ممکن است بیمار علائم زیر را تجربه کند:

  • خارش و التهاب مهبل
  • خارش، قرمزی و تورم واژن
  • درد هنگام ادرار یا مقاربت دردناک
  • ترشحات ضخیم و سفید شبیه پنیر
  • بثورات قرمز در قسمت خارجی واژن

اما برخی از زنان با شرایط زیر در معرض خطر ابتلا بیشتری هستند:

  • بارداری
  • مبتلایان به دیابت
  • داشتن سیستم ایمنی ضعیف
  • استفاده از هورمون درمانی برای پیشگیری از بارداری

عفونت های مکرر مخمر معمولاً با داروهای خانگی یا داروهای ضد قارچ بدون نسخه قابل درمان هستند. داروها به طور معمول شامل لوسیون، پماد یا شیاف خواهند بود که داخل واژن وارد می شوند. زنان در صورتی که مشکوک به عفونت مخمر باشند و اولین باری که علائم آن را تجربه می کنند، بهتر است به پزشک مراجعه کنند. بسیاری از شرایط دیگر علائم شبیه عفونت مخمر دارند و فقط تشخیص پزشک تنها روش تأیید آن است.

عفونت ادراری (UTI)

سوزش و خارش واژن | پزشکت

عفونت دستگاه ادراری (UTI) هنگامی رخ می دهد که باکتری ها در داخل دستگاه ادراری یا مثانه رشد کنند. در این صورت ادرار کردن باعث ایجاد سوزش و احساس درد می شود. عفونت دستگاه ادراری احتمال دارد همراه با علائم زیر بروز کنند:

  • تب و لرز
  • تکرر ادرار
  • ادرار ابری
  • سوزش ادرار
  • خون در ادرار
  • بوی تند ادرار
  • درد هنگام شروع ادرار
  • کاهش میزان ترشح ادرار
  • درد معده، کمر یا درد لگن
  • تغییر رنگ ادرار به قرمز، صورتی روشن یا ادرار به رنگ نوشابه

اگر زنان به UTI مشکوک هستند، باید به پزشک مراجعه کنند. آن ها دوره ای از آنتی بیوتیک ها را برای درمان عفونت تجویز می کنند. حتی اگر علائم بیمار فروکش کرده باشد برای پیشگیری از بازگشت عفونت، دارو ها را کامل مصرف کرده و در این مدت مایعات زیادی بنوشند. به طور کلی، حدود 5 روز پس از شروع مصرف آنتی بیوتیک ها، عفونت برطرف می شود.

تریکومونیازیس

تريكومونيازيس، يكي از شايع ترين بيماري هاي مقاربتی (STD) است که در زنان بیشتر از مردان شیوع دارد. تریکومونیازیس توسط انگل ایجاد می شود و در طی مقاربت از فرد به شخص دیگری منتقل می شود.

 علائم تريكومونيازيس،  شامل موارد زیر می شوند:

  • درد شکم
  • بوی بسیار ناخوشایند
  • ناراحتی در هنگام مقاربت و ادرار
  • تحریک و خارش در ناحیه تناسلی
  • ترشحات شفاف سفید، زرد یا سبز رنگ

این بیماری با تجویز آنتی بیوتیک درمان می شود و بیمار قبل از برقراری مجدد مقاربت نیاز به معالجه دارد. در صورت عدم درمان، تريكومونيازيس می تواند خطر ابتلا به سایر بیماری های مقاربتی را افزایش داده و منجر به عوارض طولانی مدت شود.

سوزاک

سوزاک بیماری مقاربتی است که به ویژه در بزرگسالان، رایج می باشد. سوزاک عفونتی است که به وسیله باکتری هایی به نام Neisseria gonorrheae، غشاهای مخاطی  گردن رحم، رحم و لوله های فالوپ را آلوده می کنند. سوزاک به طور معمول از طریق تماس جنسی با شخصی که عفونت دارد منتقل می شود. مانند بسیاری از بیماری های مقاربتی، سوزاک به ندرت علائم ایجاد می کند. در بیشتر موارد، آزمایش STD تنها روشی است که می تواند سوزاک را تشخیص دهد.

علائم همراه سوزش واژن در سوزاک عبارتند از:

  • سوزش خفیف و تحریک در واژن
  • سوزش دردناک هنگام ادرار کردن
  • خونریزی یا لکه بینی بین دوره ها

سوزاک به راحتی با یک آنتی بیوتیک درمان می شود و در صورت عدم درمان، می تواند منجر به عوارض جدی مانند بیماری التهابی لگن (PID) و ناباروری شود.

کلامیدیا

سوزش و خارش واژن | پزشکت

کلامیدیا بیماری مقاربتی رایج دیگری است که ممکن است علائمی نداشته باشد. در صورت بروز علائم، ممکن است بیمار احساس سوزش در هنگام ادرار کردن و ترشحات غیر طبیعی داشته باشد. تحقیقات نشان می دهد که حداقل 70% افراد مبتلا به کلامیدیا علائمی را تجربه نمی کنند، به همین دلیل است که این بیماری گاهی به عنوان یک عفونت “خاموش” شناخته می شود.

کلامیدیا با آنتی بیوتیک های نسخه ای درمان می شود. اما در صورت عدم درمان، می تواند باعث آسیب دائمی به سیستم تولید مثل زن شود. تکرار عفونت با کلامیدیا شایع است. هر عفونتی خطر ابتلا به مشکلات باروری را افزایش می دهد.

زگیل تناسلی

سوزش و خارش واژن | پزشکت

زگیل تناسلی یکی دیگر از بیماری های مزمن STD است. در صورت بروز علائم، آن ها اغلب خفیف هستند و ممکن است نادیده گرفته شوند. زخم های ناشی از تب خال دستگاه تناسلی اغلب شبیه موهای زائد به نظر می رسند. درمان قطعی برای تب خال دستگاه تناسلی وجود ندارد چون علت آن، نوعی ویروس است که در بدن زن باقی می ماند. داروهای تجویزی می توانند خطر شیوع را کاهش داده و مدت زمان بهبودی را کوتاه تر کنند. یادآوری این نکته حائز اهمیت است که اگرچه دارو علائم را کاهش می دهد، اما مانع از انتشار STD به شریک زندگی بیمار نمی شود.

تبخال دستگاه تناسلی در اثر تماس پوست به پوست با فرد مبتلا به ویروس تبخال ایجاد می شود. تخمین زده می شود که حدود 1 از 6 نفر در ایالات متحده از 14 تا 49 سال به تبخال دستگاه تناسلی مبتلا هستند و در زنان بیشتر از مردان شیوع دارد.

زگیل تناسلی ناشی از HPV

زگیل های تناسلی در اثر ویروس ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) ایجاد می شوند. HPV، شایع ترین بیماری مقاربتی در ایالات متحده است. این زگیل ها ممکن است در قسمت های مختلف بدن ظاهر شوند، از جمله:

  • برجستگی های سفید روی پوست
  • برجستگی روی ولووا، واژن، دهانه رحم یا مقعد
  • برجستگی به عنوان یک یا دو برجستگی یا خوشه ای

درمانی برای زگیل تناسلی وجود ندارد و حتی ممکن است به تنهایی بدون درمان از بین بروند. از بین بردن زگیل خطر ابتلا به عفونت در شریک زندگی بیمار را کاهش می دهد.

 لیکن اسکلروز

لیکن اسکلروز یک بیماری نادر پوستی است که باعث ایجاد لکه های نازک و سفید بر روی پوست مهبل می شود. این لکه ها به خصوص در اطراف فرج وجود دارند و می توانند باعث زخم دائمی شوند. زنان یائسه بیشتر در معرض ابتلا به اسکلروز هستند، اما این بیماری در هر سنی ممکن است ایجاد شود. اگر زنان، به ابتلا اسکلروز گلسنگ شک دارند، به پزشک مراجعه کنند. احتمالا پزشک پماد استروئیدی قوی را برای کمک به کاهش علائم بیمار تجویز می کنند. اما آن ها باید مراقب عوارض دائمی استروئید ها مانند نازک شدن پوست و زخم ها باشند.

 یائسگی

با نزدیک شدن به یائسگی، کاهش استروژن می تواند علائم زیادی ایجاد کند. سوزش واژن یکی از عوارض یائسگی است. مقاربت ممکن است سوزش را بدتر کند.

علاوه بر سوزش و خارش واژن در یائسگی ممکن است بیمار علائم زیر را تجربه کند:

  • خستگی
  • بی خوابی
  • گرگرفتگی
  • عرق شبانه
  • تحریک پذیری
  • کاهش میل جنسی

زنانی که علائم یائسگی را تجربه می کنند، بهتر است به پزشک مراجعه کنند. آن ها ممکن است مکمل های استروژن یا سایر روش های هورمون درمانی را برای کمک به تسکین علائم بیمار تجویز کنند. برخی از دلایل سوزش واژن به خودی خود بهتر می شوند. با این حال، زنان در صورتی که سوزش آن ها ادامه داشته باشد و همزمان علائم دیگری را دارند، باید به پزشک مراجعه کنند. در بسیاری از موارد، پزشک برای درمان بیماری زمینه ای دارو تجویز خواهد کرد.

عوارض سوزش و خارش واژن

سوزش و خارش واژن | پزشکت

برخی از دلایل سوزش واژن مانند BV (عفونت باکتریایی وازن) یا STD (عفونت های مقاربتی) در صورت عدم درمان ممکن است عوارض جدی داشته باشند. عفونت های مقاربتی به ویژه برای زنانی که باردار هستند، خطرناک می باشد، زیرا می تواند بر روی کودک یا بارداری آن ها تأثیر بگذارد. بعضی از این عفونت ها هنگام تولد می توانند به کودک منتقل شوند. کلامیدیا، تبخال دستگاه تناسلی و تریکومونیازیس همه با زایمان زودرس مرتبط هستند.

BV، کلامیدیا، سوزاک و تریکومونیازیس می تواند در صورت تماس جنسی از شخصی به شخص دیگر منتقل شود.

پیش آگهی سوزش و خارش واژن

سوزش و خارش واژن | پزشکت

برخی موارد سوزش واژن خود به خود از بین می رود. هنگامی که علت اصلی درمان شود، علائم تسکین می یابند. با این وجود، در برخی موارد بسته به علت سوزش احتمال بروز عوارض طولانی مدت و دائمی وجود دارد. برای هر علت سوزش در واژن، یک برنامه درمانی وجود دارد که می تواند این علائم را تسکین دهد.

زنان بهتر است در صورت بروز هر یک از علائم به دنبال راهکار و درمان باشند.

سبک زندگی و درمان خانگی سوزش و خارش واژن

بسیاری از علت های سوزش واژن نیاز به معالجه پزشکی دارد. با این وجود، استفاده از یک بسته یخ یا کمپرس سرد در منطقه آسیب دیده می تواند به کاهش حساسیت کمک کند. پوشیدن لباس زیر پنبه ای و عدم استفاده از لباس های غیر نخی و تنگ می تواند به کاهش سوزش در ناحیه واژن کمک کند.

اجتناب از محصولاتی که می توانند باعث تحریک بیشتر منطقه شوند حائز اهمیت است.

منابع:

https://www.medicalnewstoday.com/articles/321104.php

https://www.healthline.com/health/womens-health/vaginal-burning