روش های ضد بارداری هورمونی

زنانی که در سن باروری خود رابطه جنسی دارد، از نظر جسمی قادر به باردار شدن هستند. اما اگر آن ها نمی خواهد باردار شوند، باید از روش های پیشگیری از بارداری استفاده کنند تا احتمال بارداری در آن ها کاهش یابد. با این وجود، هیچ کدام از روش های ضد بارداری هورمونی به طورکامل زنان را در برابر عفونت های مقاربتی محافظت نمی کنند. به زبان ساده، تمام روش های ضد بارداری هورمونی یا مانع رسیدن اسپرم مرد به تخمک زن (لقاح) می شوند و یا از کاشت تخم لقاح یافته در رحم زن جلوگیری می کنند.

متأسفانه هیچ روش های ضد بارداری هورمونی، به جز پرهیز از برقراری رابطه جنسی، صد در صد مؤثر نیستند.

انواع روش های ضد بارداری هورمونی

چندین روش های ضد بارداری هورمونی وجود دارند که انواع آن ها به نوع هورمون، مقدار هورمون و نحوه ورود هورمون به بدن زن بستگی دارد.

این هورمون ها از جنس استروژن و یا پروژسترون یا ترکیباتی از این دو هورمون هستند.

هم اکنون با مشاوران پزشکت مشاوره آنلاین بگیرید

روش های استفاده از این هورمون ها عبارتند از:

  • خوراکی
  • قرار گیری در واژن
  • تزریق زیر پوستی
  • جذب روی پوست بدن
  • کاشت در داخل بافت بدن

مزایا و مضرات روش های ضد بارداری هورمونی

همه روش های ضد بارداری هورمونی موثر هستند و اثرات آن ها قابل برگشت است. آن ها تاثیری روی میل جنسی زنان ندارند.

معایب روش های ضد بارداری هورمونی شامل موارد زیر است:

  • هزینه داروها
  • ضرورت مصرف مداوم داروها
  • مصرف دارو دقیقاً مطابق تجویز پزشک
  • ویزیت پزشک و تجویز پزشک برای تهیه دارو
  • برای مؤثر بودن آن ها، باید از داروهای ضد بارداری هورمونی استفاده شود.
  • آماده سازی هورمونی برای دریافت این روش ها با عوارض جانبی ناخوشایند یا افزایش خطرات سلامتی همراه است.
  • روش های ضد بارداری هورمونی از زنان در برابر بیماری های انتقالی جنسی یا بیماری های مقاربتی محافظت نمی کنند.

هورمون های خوراکی: قرص

روش های ضد بارداری هورمونی | پزشکت

قرص ترکیبی، حاوی هورمون های استروژن و پروژستین است.

هنگامی که زنان از قرص ترکیبی استفاده می کنند، تخمک های موجود در تخمدان های آن ها بالغ نمی شوند و تخمک گذاری صورت نمی گیرد. در این صورت زنان حامله نمی شوند زیرا هیچ تخمکی در دسترس نیست که توسط اسپرم بارور شود. قرص ترکیبی سنتی در بسته های 21 روزه یا بسته های 28 روزه عرضه می شوند. بسته های قرص 21 روزه دارای قرص های 21 روزه برای هر روز است و هیچ قرص ای برای هفت روز قاعدگی ندارد. بسته های 28 روزه دارای قرص های فعال برای 21 روز اول و هفت قرص غیرفعال (دارونما) برای هفت روز قاعدگی هستند.

مینی پیل

مینی پیل فقط شامل هورمون پروژستین است. پروژستین مخاط دهانه رحم را ضخیم تر کرده و عبور اسپرم از دهانه رحم را مشکل تر می کند. همچنین باعث می شود که پذیرش لایه رحم نسبت به استقرار تخم لقاح کمتر شود. مینی پیل بعضی اوقات برای زنانی که دلایل پزشکی یا بیماری خاصی دارند که باید از مصرف هورمون های استروژن خودداری کنند، توصیه می شود. این بیماری می تواند شامل بیماری کبد، انواع خاصی از لخته شدن خون در رگ ها، سرطان پستان و سرطان رحم باشد. علاوه بر این، مینی پیل هیچ گونه عوارض جانبی در میزان شیر مادر ندارد، و اغلب برای زنان شیرده توصیه می شود.

عوارض قرص های ضد بارداری

  • برخی از زنان علائم موقتی لکه بینی یا خون ریزی کم واژن، حساسیت و درد سینه و حالت تهوع را در طی یک تا سه ماه اول از مصرف قرص تجربه می کنند.
  • در حالی که بعضی اوقات زنان از افزایش وزن با داروهای ضد بارداری خوراکی می ترسند، تحقیقات نشان داده که هیچ افزایش وزن قابل توجهی در مصرف پیشگیری از بارداری خوراکی وجود ندارد.
  • تغییرات خلقی منفی، مانند افسردگی، و لکه های رنگی پوست روی صورت (ملاسما) ممکن است با استفاده از قرص های ضد بارداری خوراکی ایجاد شود.
  • از آنجا که پروژسترون در خانم ها می تواند باعث نازک شدن لایه رحم شود، برخی از آن ها ممکن است قطع قاعدگی (آمنوره) را تجربه کنند. آمنوره ناشی از پیشگیری از بارداری در تقریباً 1٪ از خانم ها در سال اول مصرف رخ می دهد.
  • بیشتر عوارض جانبی قرص ترکیبی یا مینی پیل بعد از دو تا سه ماه استفاده کاهش می یابد برای همین، زنان باید از تعویض قرص خودداری کنند.
  • در نوزادان متولد شده از مادرانی که قرص مصرف کرده اند، خطر ابتلا به نقص هنگام تولد وجود ندارد، اما در صورت بارداری زنان نباید از هر نوع قرصی استفاده کند.
  • زنانی که در حال شیردهی هستند نباید از قرص ترکیبی استفاده کند زیرا قرص ترکیبی می تواند میزان شیر مادر و غلظت پروتئین و چربی موجود در شیر مادر را کاهش دهد. اما مینی پیل به طور معمول در زنان شیرده استفاده می شود.
  • زنانی که قرص مصرف می کنند در معرض خطر ابتلا به بیماری های قلبی و سکته مغزی قرار دارند.
  • تشکیل لخته های خون در پاها و جاهای دیگر بدن با داروهای ضد بارداری خوراکی با دوز کم، تا حدودی شایع است، اما خطر بسیار کم دارد.

موارد منع مصرف قرص های ضد بارداری

روش های ضد بارداری هورمونی | پزشکت

داروهای ضد بارداری برای موارد زیر توصیه نمی شود:

  • سکته مغزی
  • خون ریزی واژن
  • سرطان پستان
  • افراد سیگاری بالای 35 سال
  • مبتلایان به توده های پستانی
  • مبتلایات به اختلالات مزمن کبدی
  • مبتلایان به بیماری عروق کرونر قلب
  • زنانی که خون آن ها لخته می شود. (مانند سندرم آنتی بادی ضد فسفولیپید، فاکتور لیدن 5).

زنان در صورت بروز عوارض جانبی زیر فوراً باید با پزشک تماس بگیرند:

  • درد شکم
  • تغییر دید
  • گرفتگی پا
  • تنگی نفس
  • سرفه خونی
  • سردرد شدید
  • تورم پا یا درد
  • درد قفسه سینه

نحوه مصرف قرص های ضد بارداری

روش های ضد بارداری هورمونی | پزشکت

مهم نیست که از کدام نوع قرص برای پیشگیری از بارداری استفاده می شود، اما آن ها باید هر روز طبق زمان خاص خودشان مصرف شوند. اما در مورد مصرف قرص به خصوص قرص پروژستین (مینی پیل) نباید دوز مصرف را فراموش گردند. فراموشی برای مصرف مینی پیل یا استفاده از آن در ساعات مختلف روز می تواند اثر بخشی آن را مختل کند.

مدت زمان لازم برای اثر بخشی قرص ضد بارداری

  • اگر زن استفراغ کند یا به هر دلیلی اسهال داشته باشد، ممکن است این قرص تا حدی اثر خودش را از دست بدهد.
  • برخی از داروها، از جمله داروهای آرام بخش و برخی آنتی بیوتیک ها مانند پنی سیلین و تتراسایکلین، ممکن است اثر قرص را کاهش دهند.
  • در زمان شروع مصرف قرص، ممکن است تا 10 روز متوالی، قرص ها در پیشگیری از بارداری نقشی نداشته باشند. اگر زن پس از شروع استفاده از قرص، مصرف آن را فراموش کند، ممکن است در معرض خطر بارداری قرار گیرد.
  • اگر او فقط یک روز مصرف قرص را از دست داد، باید به محض یادآوری، قرص باید مصرف شود.
  • اگر او دو روز مصرف قرص را فراموش کرد، باید به محض یادآوری هردوی آن ها و حتی قرص همان روز را بخورد.
  • اگر زن سه قرص خود را در سه روز متوالی نخورده باشد، باید 4 روز دیگر از قرص استفاده کند تا یک هفته کامل شود و سپس مصرف یک بسته جدید از قرص های ضد بارداری را شروع کند، خواه دوره قاعدگی داشته باشد یا نداشته باشد. او باید طی هفته ای که مصرف قرص های خود را متوقف می کند از یک روش دیگر ضد بارداری هم استفاده کرده و یا از فعالیت جنسی خودداری کند.
  • اگر یک زن به طور مداوم قرص های خود را فراموش می کند، بهتر است او روش دیگری را برای پیشگیری از بارداری در نظر بگیرد.

فواید مصرف قرص ضدبارداری

مصرف قرص چند مزیت دارد. هر دو قرص ترکیبی و مینی پیل می توانند چرخه قاعدگی یک زن را منظم کرده و جریان قاعدگی و گرفتگی قاعدگی را کاهش دهند. شواهدی وجود دارد که نشان می دهد این قرص زنان را در برابر سرطان تخمدان و رحم و همچنین بیماری التهابی لگن (PID) و کم خونی فقر آهن محافظت می کند.

قرص ترکیبی می تواند بیماری های زیر را کاهش دهد:

  • آکنه
  • کیست تخمدان
  • خطر حاملگی خارج رحمی
  • کیست پستان غیر سرطانی

مصرف داروهای ضد بارداری خوراکی در کاهش قاعدگی های شدید و شدت گرفتگی قاعدگی تاثیر به سزایی دارند.

دوره قاعدگی بعد از ترک قرص ضدبارداری

  • دوره قاعدگی یک زن تقریبا باید 3 ماه بعد از قطع قرص ضد بارداری خوراکی شروع می شود. با این وجود، این مدت زمان در زنان مختلف، متفاوت است.
  • استفاده از قرص های ضد بارداری 97٪ در جلوگیری از بارداری مؤثر است. اما این قرص ها از ابتلا به عفونت های مقاربتی جلوگیری نمی کند.

تزریق: مخزن مدروکسی پروژسترون استات (DMPA)

روش های ضد بارداری هورمونی | پزشکت

مدروکسی پروژسترون استات (Depot DMPA) یک فرم مصنوعی از هورمون پروژسترون است. DMPA شبیه به مینی پیل حاوی استروژن نیست. اثر آن در پیشگیری از بارداری نزدیک به 100٪ است. DMPA باید هر سه ماه (12 هفته) توسط یک متخصص بهداشت تزریق شود. DMPA به صورت تزریق عضلانی انجام می شود. تزریق باید در پنج روز اول قاعدگی زن انجام شود. سپس در طی 24 ساعت بعد از زمان تزریق از بارداری جلوگیری می کند.

زنان ممکن است بعد از استفاده از DMPA به مدت یک سال، دوره های قاعدگی او به طور کامل متوقف شود. 70٪ خانم ها پس از دو سال استفاده از DMPA خونریزی قاعدگی نخواهند داشت زیرا DMPA باعث می شود تخمدان ها به حالت “استراحت” درآیند.

دوره قاعدگی یک زن باید بعد از قطع تزریق مجدداً ظرف شش تا 18 ماه دوباره شروع شود. حتی بعد ازآن یک زن می تواند باردار شود. زنان بعد از زایمان اگر شیر ندهد، می تواند بلافاصله پس از زایمان تزریق DMPA را شروع کنند و در زنانی که در حال شیردهی هستند می توانند شش هفته پس از زایمان تزریق را شروع کنند. تزریقات باعث کاهش جریان شیر مادر نمی شود و هیچ اثر مضری بر روی کودک ایجاد نمی کند.

شایع ترین عوارض تزریق DMPA، چرخه قاعدگی نامنظم، قطع دوره قاعدگی و افزایش وزن می باشند. سایر عوارض جانبی ممکن است شامل عصبی بودن، سرگیجه، ناراحتی معده، سردرد، خستگی یا حساسیت به پستان باشد. عوارض جانبی احتمالی مصرف DMPA خنثی نمی شود و یا از بین نمی رود و زن مجبور است این عوارض جانبی را تا زمان مصرف دارو و یا سه ماه تحمل کند.

DMPA به ویژه در طولانی مدت روی استخوان سازی زن تاثیر منفی دارد. اما این مورد معمولاً هنگام قطع دارو، درمان می شود.

موارد عدم مصرف DMPA

زنان در صورت بروز علائمی مانند گرفتگی شدید قاعدگی، درد شدید شکم، سردرد یا افسردگی باید با پزشک تماس بگیرد.

تزریق DMPA در صورت مصرف صحیح، بیش از 99٪ مؤثر است. زنی که از داروهای ضد بارداری تزریق استفاده می کند، در صورت تمایل می تواند با قطع مصرف DMPA باردار شود. DMPA خطر ابتلا به سرطان از جمله سرطان پستان را افزایش نمی دهد و خطر ابتلا به سرطان رحم را تا حد زیادی کاهش می دهد. علاوه بر آن، داروهای ضد بارداری هورمونی تزریقی از عفونت های مقاربتی محافظت نمی کنند.

چسب ضد بارداری

روش های ضد بارداری هورمونی | پزشکت

  • چسب، نوعی چسب است که از طریق پوست می تواند از بارداری پیشگیری کند.
  • چسب را می توان روی بازو، شکم یا باسن پوشند.

یک زن برای یک هفته آن را می چسباند و سپس آن را با یک چسب جدید جایگزین می کند. این چسب ها Ortho-Evra نامیده می شوند و شبیه قرص های ضد بارداری هستند زیرا استروژن و پروژسترون را با هم دارند. در این روش زن به جای این که مجبور باشد هر روز قرص بخورد، هفته ای یکبار چسب را عوض خواهد کرد.

با این حال، برخی از مطالعات نشان داده اند که چسب ضد بارداری ممکن است با خطر بروز عوارض منفی مانند مشکلات لخته شدن خون همراه باشد. در هنگام استفاده از آن، باید مطمئن شد که چسب با پوست به خوبی و درست تماس برقرار می کند. این روش ممکن است برای زنانی که شنا می کنند، مناسب نباشد زیرا رطوبت می تواند در تماس چسب با پوست مشکل ایجاد کند و در بعضی از زنان احتمال دارد باعث سوزش شود.

چسب از بروز عفونت های مقاربتی محافظت نمی کند.

ایمپلنت های ضد بارداری

روش های ضد بارداری هورمونی | پزشکت

  • ایمپلانت یک میله نازک است که تحت بی حسی موضعی وارد می شود.
  • محافظت در برابر حاملگی در طی 24 ساعت بعد از قرار گرفتن میله شروع می شود.
  • یکی از مزایای میله ایمپلانت این است که باروری پس از برداشتن میله به سرعت بر می گردد.
  • ایمپلنت ضد بارداری با رها کردن تدریجی پروژسترون اتونوژسترل در طی مدت سه سال، از بارداری پیشگیری می کنند.

یک ایمپلنت دو میله ای حاوی پروژسترون لوونورژسترل (Jadelle) به مدت 5 سال توسط سازمان غذا و دارود تأیید شده است. به طور مشابه، ایمپلنت پیشگیری از بارداری Sino-Implant II مشابه Jadelle است، اما به گونه ای طراحی شده است که می تواند به مدت 4 سال در محل خود باقی بماند. مطالعات اولیه این محصولات نشان داده که آن ها در جلوگیری از بارداری بسیار مؤثر هستند. اما خون ریزی نامنظم یک عارضه جانبی احتمالی این محصولات است.

ایمپلنت مانند سایر روش های هورمونی ضد بارداری، از ابتلا زن به عفونت های مقاربتی محافظت نمی کند.

حلقه واژینال

روش های ضد بارداری هورمونی | پزشکت

حلقه واژینال، یک وسیله حلقه ای شکل حاوی هورمون های استرادیول و اتونوژسترل (پروژستین) است که در مهبل قرار می گیرد. حلقه واژینال به مدت سه هفته به طور مداوم در محل خود باقی می ماند، سپس به مدت یک هفته برداشته می شود تا یک دوره قاعدگی رخ دهد. حلقه واژینال تقریباً 99٪ در جلوگیری از بارداری مؤثر است و کارایی و عوارض جانبی شبیه به سایر روش های هورمونی ضد بارداری را دارد. ترشحات واژن گاهی اوقات می تواند به عنوان یک اثر جانبی در حلقه واژینال اتفاق بیفتد و این روش از عفونت های مقاربتی محافظت نمی کند.

پیش آگهی روش های ضد بارداری هورمونی

  • روش های ضد بارداری هورمونی برخی از مؤثرترین راه های ضد بارداری در دسترس هستند.
  • با استفاده از قرص های ضد بارداری، اثر بخشی آن ها حدود 95٪ تخمین زده می شود.
  • در صورت استفاده صحیح، اثر بخشی آن ها در جلوگیری از بارداری می تواند نزدیک به 99٪ -100٪ باشد.
  • در هر روش پیشگیری از بارداری هورمونی، باید طبق دستورالعمل های لازم از آن ها استفاده کرد تا اثر بخشی آن افزایش یابد.

منبع:

https://www.medicinenet.com/hormonal_methods_of_birth_control/article.htm#injection_depot_medroxyprogesterone_acetate_dmpa


دسته بندی ها : سلامت زنان و مامایی