بیماری التهابی لگن

بیماری التهابی لگن (PID)، عفونت اندام تولید مثل زنان است و معمولاً هنگامی رخ می دهد که باکتری های مقاربتی از واژن زن به رحم، لوله های فالوپی یا تخمدان ها منتقل می شوند. بیماری التهابی لگن غالباً هیچ علامت خاصی ایجاد نمی کند و حتی ممکن است زنان متوجه بیماری خودشان نشوند. اما این بیماری نیاز به درمان دارد و بیشتر در مواقع بروز مشکلات نازایی  یا دردهای مزمن لگن تشخیص داده می شود. براساس اعلام وزارت بهداشت، درمان و خدمات انسانی ایالات متحده، این وضعیت در حدود 5 درصد از زنان در ایالات متحده دیده می شود.

علائم بیماری التهابی لگن

علائم بیماری التهابی لگن شامل موارد زیر است:

  • ادرار دردناک
  • تب، گاه با لرز
  • درد در پایین شکم و لگن
  • درد یا خونریزی در طول مقاربت
  • ترشحات بیش از حد واژن با بوی نامطبوع
  • خونریزی غیر طبیعی رحم، به ویژه در طی یا بعد از مقاربت، یا بین چرخه قاعدگی

PID ممکن است در موارد خفیف هیچ علامتی را بروز ندهد و در صورت شدیدتر شدن باعث تب، لرز، درد شدید شکمی یا لگن و ناراحتی در هنگام دفع شود. زنانی که در طولانی مدت علائم خفیف این بیماری را دارند بهتر است سریعا به پزشک مراجعه کنند. ترشح بدبو واژن، ادرار دردناک یا خونریزی بین چرخه قاعدگی می تواند با یک عفونت مقاربتی (STI) همراه باشد. درمان سریع یک عفونت مقاربتی می تواند به جلوگیری از بیماری های التهابی لگن کمک کند.

هم اکنون با مشاوران پزشکت مشاوره آنلاین بگیرید

علت بیماری التهابی لگن

بیماری التهابی لگن | پزشکت

بیماری التهابی لگن (PID) در اثر عفونت در دستگاه تناسلی فوقانی زنان ایجاد می شود. بسیاری از انواع باکتری ها می توانند باعث PID شوند، اما عفونت سوزاک یا کلامیدیا شایع ترین آن ها است. این باکتری ها معمولاً در طول رابطه جنسی محافظت نشده به وجود می آیند. این باکتری ها ابتدا وارد واژن شده و در انجا  باعث عفونت می شوند. با گذشت زمان، این عفونت می تواند در اندام های لگن حرکت کند و به دستگاه تولید مثل زنان منتقل شود. PID غالباً توسط بیش از یک نوع باکتری ایجاد می شود و گاهی تشخیص را برای پزشکان دشوار می کنند برای همین درمان بیشتر با مصرف ترکیبی از آنتی بیوتیک ها انجام می گیرد.

عوامل خطر بیماری التهابی لگن

تعدادی از عوامل ممکن است خطر ابتلا به بیماری التهابی لگن را در زنان افزایش دهند، از جمله:

  • داشتن چند شریک جنسی
  • رابطه جنسی بدون کاندوم
  • داشتن سابقه بیماری التهابی لگن یا عفونت مقاربتی
  • فعالیت جنسی و برقراری رابطه جنسی در زنان کمتر از 25 سال
  • برقراری رابطه جنسی با شخصی که بیش از یک شریک جنسی داشته باشد

اكثر كارشناسان معتقدند كه قرار دادن دستگاه داخل رحمی (IUD) خطر ابتلا به بیماری التهابی لگن را افزایش نمی دهد.

عوارض بیماری التهابی لگن

بیماری التهابی لگن درمان نشده ممکن است باعث ایجاد زخم، تجمع مایع آلوده (آبسه) در لوله های فالوپ و آسیب رسانی به دستگاه تولید مثل زنان شود.

سایر عوارض این بیماری می تواند شامل موارد زیر باشد:

بیماری های التهابی لگن مکرر

بیماری التهاب لگن در برخی خانم ها ممکن است دوباره عود کرده و برگردد و زنان مجبور شوند قسمت های مکرر از PID را تجربه می کنند. این بیماری به عنوان التهاب مکرر لگن شناخته شده ی شود. این شرایط در صورت درمان نامناسب و یا عدم درمان شریک جنسی بیمار اتفاق میفتد. علاوه بر این آسیب دیدگی رحم یا لوله های فالوپ در بیماری التهابی لگن اولیه می تواند احتمال ابتلا زنان را به PID های مکرر را افزایش دهد. قسمت های مکرر از PID با خطر ناباروری همراه می باشند.

آبسه ها

PID  گاهی اوقات می تواند باعث ایجاد مجموعه ای از مایع آلوده به نام آبسه شود که بیشتر در لوله های فالوپی و تخمدان ها دیده می شود. درمان آبسه ها بیشتر با آنتی بیوتیک انجام می شود اما ممکن است گاهی اوقات جراحی لاپاروسکوپی (جراحی سوراخ کلید) برای تخلیه مایعات صورت گیرد.

درد لگن طولانی مدت

بیماری التهابی لگن می تواند باعث درد لگن شود که ممکن است ماه ها یا سال ها طول بکشد. زخم شدن لوله های فالوپ و سایر اندام های لگن زنان می تواند باعث درد هنگام مقاربت و تخمک گذاری شود. برخی از زنان مبتلا به PID دردهای طولانی مدت (مزمن) در اطراف لگن و پایین شکم خود را تجربه می کنند که این دردها می توانند منجر به مشکلات بعدی مانند افسردگی و اختلالات خواب (بی خوابی) شوند. در صورت بروز درد مزمن لگن، پزشک برای تسکین علائم بیمار، مسکن را تجویز می کند.

حاملگی خارج رحمی

PID یکی از دلایل اصلی بارداری توبولار (خارج رحمی) است. در یک حاملگی خارج رحمی، بافت زخم ناشی از بیماری التهابی لگن مانع از تولید تخم لقاح شده می شود. حاملگی خارج رحمی می تواند باعث خونریزی زیاد شده و خطرناک است و نیاز به درمان فوری دارد.

ناباروری

بیماری التهابی لگن می تواند به دستگاه تولید مثل زنان آسیب رساند و باعث نازایی شود. هرچه تعداد مراتب ابتلا زنان به بیماری التهابی لگن بیشتر باشد، خطر ناباروری زنان بیشتر می شود. تأخیر در درمان PID همچنین خطر ناباروری زنان را به طرز چشمگیری افزایش می دهد. تخمین زده می شود که از هر 10 زن مبتلا به PID در نتیجه 1 بیماری نابارور شود و بیشترین خطر برای زنانی که درمان را به تاخیر انداخته اند یا دارای قسمت های مکرر PID بودند. اما یک مطالعه طولانی مدت در ایالات متحده نشان داد که زنانی که با موفقیت در درمان PID تحت درمان قرار گرفتند، نرخ بارداری یکسانی با سایر افراد داشتند.

پیشگیری بیماری التهابی لگن

بیماری التهابی لگن | پزشکت

زنان می توانند برای کاهش خطر ابتلا به بیماری التهابی لگن راهکارهای زیر را در نظر بگیرند:

  • با استفاده از کاندوم در حین رابطه سعی کنند رابطه جنسی مطمئنی داشته باشند.
  • در مورد انتخاب بهترین راه های پیشگیری از بارداری با پزشک خود مشورت کنند. بسیاری از راه های پیشگیری از بارداری از ابتلا زنان به PID محافظت نمی کنند. زنان می توانند همزمان با مصرف قرص های ضدبارداری برای پیشگیری از عفونت های مقاربتی در حین رابطه از کاندوم استفاده کنند.
  • زنان اگر فکر می کنند در معرض خطر ابتلا به عفونت های مقاربتی مانند کلامیدیا قرار دارند باید به پزشک مراجعه کنند. درمان زودرس عفونت های مقاربتی، بهترین فرصت برای جلوگیری از PID می باشد.
  • مبتلایان به بیماری التهابی لگنی یا عفونت های مقاربتی بهتر است به همسران خودشان توصیه کنند که تحت آزمایش قرار بگیرند و در صورت لزوم درمان شوند. درمان و تشخیص زودهنگام هرعفونت در شریک زندگی می تواند از گسترش STI ها و عود مجدد PID جلوگیری کند.

تشخیص بیماری التهابی لگن

بیماری التهابی لگن | پزشکت

پزشکان بیماری التهابی لگن را براساس علائم و نشانه ها، معاینه لگن، تجزیه و تحلیل ترشحات واژن و بررسی دهانه رحم یا آزمایش ادرار تشخیص می دهند. در طول معاینه لگن، پزشک ابتدا ناحیه لگن زنان را برای علائم PID بررسی می کند. سپس پزشک ممکن است از سواب پنبه ای برای نمونه برداری از واژن و دهانه رحم استفاده کند. نمونه ها در آزمایشگاه برای تعیین تشخیص عفونت مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرند.

برای تأیید تشخیص یا تعیین میزان شیوع عفونت، پزشک می تواند آزمایشات دیگری را تجویز کند، مانند:

آزمایش خون و ادرار

این آزمایشات تعداد گلبول های سفید زنان که ممکن است نشان دهنده عفونت و علائم نشان دهنده التهاب باشند را اندازه گیری می کند. پزشک آزمایش هایی را برای تشخیص احتمالی HIV و عفونت های مقاربتی انجام دهد، که بعضی اوقات با PID همراه هستند.

سونوگرافی

در این آزمایش از امواج صوتی برای تهیه تصاویری از دستگاه تولید مثل زنان استفاده می شود.

لاپاروسکوپی

در طی این روش، پزشک یک وسیله نازک و نوری را از طریق برش کوچک به شکم بیمار وارد و اعضای لگن زنان را مشاهده می کند.

پیش آگهی بیماری التهابی لگن

بیماری التهابی لگن یک بیماری بسیار قابل درمان است و بیشتر خانم ها می توانند به طور کامل بهبود یابند. با این حال، حدود 1 زن از هر 8 بیمار با سابقه PID دچار نازایی ناشی از بیماری التهابی لگن می شود.

درمان بیماری التهابی لگن

بیماری التهابی لگن | پزشکت

درمان بیماری التهابی لگن شامل موارد زیر است:

دارو درمانی

PID معمولاً در اثر انواع باکتری های مختلف ایجاد می شود، برای همین بیماران باید چند نوع آنتی بیوتیک را برای نتیجه گیری بهتر مصرف کنند. مصرف برخی از آنتی بیوتیک ها در دوران بارداری می تواند مضر و خطرناک باشد برای همین زنانی که فکر می کنند باردار هستند قبل از شروع درمان با آنتی بیوتیک باید با پزشک خود مشورت کنند.  آنتی بیوتیک ها معمولا تا 14 روز باید مصرف شوند و گاهی بیمار به  آنتی بیوتیک تزریقی نیاز پیدا می کند.

پزشک ترکیبی از آنتی بیوتیک ها را برای شروع درمان فوری تجویز می کند. بعد از دریافت نتایج آزمایش های تجویز شده، پزشک نسخه بیمار را براساس علت اصلی بیماری تنظیم می کند. به احتمال زیاد بیمار باید بعد از سه روز برای پیگیری روند درمانی خود به پزشک مراجعه کند. زنان باید حتی بعد از احساس بهبودی، تمام داروهای خود را مصرف کنند. درمان آنتی بیوتیکی می تواند به جلوگیری از عوارض جدی کمک کند.

بیشتر زنان مبتلا به التهاب لگن فقط به درمان سرپایی احتیاج دارند. اما در موارد شدیدتر که بیماری به داروهای خوراکی پاسخ نداده و یا بیماری در دوران بارداری ممکن است بیماران نیاز به بستری شدن در بیمارستان داشته باشند. در این صورت پزشک می تواند آنتی بیوتیک داخل وریدی را همزمان با داروهای خوراکی تجویز کند.

در درمان بیماری التهابی لگن، جراحی به ندرت لازم است و در صورت تشکیل آبسه و خطر پارگی آن، پزشک می تواند آن را تخلیه کند. همچنین اگر بیمار به درمان آنتی بیوتیکی پاسخ ندهد ممکن است نیاز به عمل جراحی داشته باشد.

درمان شریک زندگی

برای جلوگیری از بازگشت و عود عفونت های مقاربتی، شریک جنسی بیمار هم باید معاینه و معالجه شود. اگر هر دو شریک در همان زمان تحت درمان قرار نگیرند، احتمال بازگشت بیماری بیشتر خواهد بود.

پرهیز موقت

بیماران بهتر است تا پایان روند درمانی خود از مقاربت جنسی خودداری کنند.

 پشتیبانی

بسیاری از خانم ها همزمان با تشخیص عفونت مقاربتی ممکن است به PID مبتلا باشند که در این صورت ممکن است باعث بروز عوارض جدی و خطرناکی شود و بیماران باید بلافاصله برای معالجه و جلوگیری از بازگشت بیماری فورا اقدام کنند چون زنانی که بیش از یک بار بیماری التهابی لگن را تجربه کرده اند، بیشتر در معرض ناباروری قرار دارند.

آمادگی برای مراجعه به پزشک

بیماران برای آمادگی بیشتر برای ملاقات با پزشک خود بهتر است علائمی که تجربه کرده اند، و لیستی از تمام دارو ها و ویتامین و یا مکمل های مصرفی خود را یادداشت کنند.

برخی از سؤالات اساسی که بیماران باید از پزشک خود بپرسند، عبارتند از:

  • به چه نوع تست هایی نیاز دارم؟
  • آیا بیماری من یک عفونت مقاربتی است؟
  • آیا لازم است که برای پیگیری دوباره، مراجعه کنم؟
  • آیا این مسئله بر توانایی بارداری من تأثیر خواهد گذاشت؟
  • آیا شریک زندگی من باید آزمایش شود یا تحت درمان قرار گیرد؟
  • چگونه می توان از بازگشت و عود بیماری التهابی لگن جلوگیری کنم؟
  • آیا دارویی جایگزین عمومی برای دارویی که تجویز می کنید وجود دارد؟
  • آیا می توانم در خانه تحت درمان قرار بگیرم؟ یا باید به بیمارستان بروم؟
  • آیا باید در طول درمان، جلوی رابطه جنسی خودم را بگیرم؟ چه مدت باید صبر کنم؟

احتمالاً پزشک از زنان سؤالات زیادی می پرسد، از جمله:

  • علائم شما چقدر شدید هستند؟
  • آیا دردهای لگنی را تجربه می کنید؟
  • آیا همیشه از کاندوم استفاده می کنید؟
  • از چه زمانی شروع به تجربه علائم کردید؟
  • آیا شریک جنسی جدید یا شرکای چندگانه ای دارید؟

منابع:

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/pelvic-inflammatory-disease/symptoms-causes/syc-20352594?page=0&citems=10

https://www.healthline.com/health/pelvic-inflammatory-disease-pid#outlook

https://www.nhs.uk/conditions/pelvic-inflammatory-disease-pid/