علت صدای شکم معمولاً مسئله خطرناکی نیست؛ اما اگر صداهای شکم مکرر و بلند باشند، ممکن است نشانهای از یک بیماری زمینهای در سیستم گوارشی باشد. بهطورکلی، صدای شکمی یا رودهای به صداهایی گفته میشود که به طور معمول در هنگام هضم غذا در رودههای کوچک و بزرگ ایجاد میشوند. این صداها توخالی هستند و میتوانند شبیه صدای آب در حال حرکت درون لولهها باشند. اگر میخواهید بدانید که صدای شکم نشانه چیست و آیا میتواند موضوع خطرناکی باشد یا خیر، همراه با ما باشید.
اگر صداهای داخل شکم مانند قار و قور برای شما عذابدهنده هستند، مقاله پیشگیری از قار و قور شکمی را از دست ندهید؛ چراکه نکات مؤثری را برای جلوگیری از ایجاد این صداها پیشنهاد داده است.
صدا دادن شکم نشانه چیست؟
صداهای شکم به تنهایی معمولاً جای نگرانی ندارند؛ با این حال، وجود سایر علائم همراه با صدا میتواند نشاندهنده وجود یک بیماری باشد. این علائم احتمال دارد شامل موارد زیر باشند:
- تب
- یبوست
- استفراغ
- گاز و نفخ
- حالت تهوع
- اسهال مکرر
- مدفوع خونی
- احساس سیری
- لاغری ناخواسته و ناگهانی
- سوزش معده که با داروهای بدون نسخه رفع نمیشود.
در صورت مشاهده هر یک از این علائم یا درد شکم با پزشک خود تماس بگیرید. مراقبتهای پزشکی سریع میتواند کمک کنند تا از عوارض جدی پیشگیری کنید. اگر موفق به دریافت نوبت فوری پزشک نشدید، برای کاهش سطح استرس خود میتوانید از طریق خدمات گفتگوی آنلاین با دکتر در کوتاهترین زمانی که تصور میکنید، با یک متخصص یا پزشک عمومی صحبت کنید و علائم خود را با وی در میان بگذارید تا مسیر درمان را برای شما مشخص کند.
علت صدای شکم چیست؟
صدای شکم نشانه چیست؟ اغلب اوقات، صدای شکم هنگام دراز کشیدن یا نشستن به احتمال زیاد به حرکت غذا، مایعات، آب گوارشی و هوا از طریق روده مربوط میشوند. تجزیه غذا در روده نیز اصلیترین علت صدای شکم است که تمام افراد آن را در زندگی تجربه میکنند.
فرایند پرستالیست
دیوارههای دستگاه گوارش بیشتر از عضله تشکیل شدهاند. هنگام غذا خوردن دیوارهها جمع میشوند و غذا را از طریق روده فشرده میکنند تا بهتر و راحتتر هضم شود. این فرایند پریستالتیس نامیده میشود. Peristalsis به طور کلی یک علت صدای شکم است که بعد از خوردن غذا میشنوید. این صدا میتواند چندین ساعت پس از غذا خوردن و حتی شب هنگامی که سعی در خوابیدن دارید نیز رخ دهد.
حتی اگر در ساعات گذشته هیچ غذایی مصرف نشده باشد، بدن به طور منظم فرایند پرستالیست را انجام میدهد. معده و روده نیز اسید و آنزیم آزاد میکنند تا برای خوردن غذا آماده شوند. قار و قور میتواند هر بار تا 20 دقیقه ادامه داشته باشد و احتمال دارد هر ساعت تکرار شود تا مواد غذایی مصرف شود.
گاهی اوقات قار و قور معده میتواند با یک مسئله پزشکی زمینهای مرتبط باشد؛ به خصوص اگر با علائم دیگری مانند درد، یبوست یا اسهال همراه باشد. در این مورد از علت صدای شکم بهتر است با یک متخصص داخلی صحبت کنید.
گرسنگی
گرسنگی رایجترین علت صدای شکم است. طبق مقاله منتشر شده توسط کلینیکهای غدد درون ریز و متابولیسم در آمریکای شمالی، هنگامی که گرسنه هستید، مواد هورمون مانند در مغز میل به غذا خوردن را فعال کرده و سپس سیگنالهایی را به روده و معده ارسال میکند. در نتیجه عضلات سیستم گوارش منقبض شده و باعث ایجاد این صداها میشوند.
موارد دیگری که میتوانند علت صدای شکم باشند، عبارتاند از:
- انسداد روده
- حساسیت غذایی
- عدم تحمل غذایی
- عفونتهای دستگاه گوارش
- سندرم روده تحریک پذیر
انواع صداهای شکم
اصوات شکمی به سه دسته طبیعی، کم تحرک یا بیش فعال طبقهبندی میشوند. صدای روده کم تحرک یا کاهشیافته، اغلب نشاندهنده کند شدن فعالیت روده است. از طرف دیگر، صداهای بیش فعال روده، صداهای بلندتری هستند که به افزایش فعالیت روده مربوط هستند و توسط دیگران شنیده شده و اغلب بعد از خوردن غذا یا اسهال ایجاد میشوند.
در حالی که صدای روده بیش فعال، گاه به گاه طبیعی است؛ اما در صورت تکرار و وجود علائم غیرطبیعی دیگر همراه با آن میتواند نشاندهنده یک مشکل پزشکی باشد.
علت صدای شکم که منشأ آنها در روده است، نشانه هضم طبیعی بوده؛ اما صداهای شکمی با علائم همراه احتمال دارد به دلیل بیماری زمینهای جدیتر یا استفاده از داروهای خاص باشد.
دلایل صدای روده
- فتق
- تومور
- ضربه
- انسداد روده
- استفاده از ملین
- عفونت در دستگاه گوارش
- لخته خون یا جریان کم خون
- سطح غیرطبیعی پتاسیم خون
- سطح غیرطبیعی کلسیم خون
- کاهش موقتی حرکت روده یا ایلئوس
علت صدای شکم بیش فعالی یا فقدان صدای روده
- آسیب تابش
- زخم سوراخ
- جراحی شکم
- بیهوشی عمومی
- آسیب به رودهها
- داروهای خاصی مانند کدئین
- انسداد جزئی یا کامل رودهها
- عفونت حفره شکم یا پریتونیت
علت صدای شکم چگونه تشخیص داده میشود؟
اگر صداهای غیرطبیعی شکم با علائم دیگری بروز کنند، پزشک معالج چندین آزمایش برای تشخیص علت اصلی انجام میدهد. پزشک احتمال دارد با بررسی سابقه پزشکی و پرسیدن چند سؤال در مورد فراوانی و شدت علائم، تشخیص علت صدای شکم را شروع کند.
برای شنیدن هرگونه صداهای غیرطبیعی روده از استوتوسکوپ استفاده میشود. این مرحله را سمع مینامند. انسداد روده معمولاً صداهای بسیار بلند و با شدت بالا تولید میکند. این صداها اغلب بدون استفاده از استتوسکوپ شنیده میشوند.
پزشک همچنین احتمال دارد برخی از آزمایشهای زیر را تجویز کند:
- از سی تی اسکن برای گرفتن عکسهای اشعه ایکس از ناحیه شکم استفاده میشود.
- از آزمایشات خون برای رد عفونت، التهاب یا آسیب به اعضای بدن استفاده میشود.
- آندوسکوپی یک تست است که از یک دوربین متصل به یک لوله کوچک انعطافپذیر برای ضبط تصاویر در معده یا روده استفاده میشود.
درمان صدای شکمی
درمان این عارضه به علت صدای شکم بستگی دارد. صداهای طبیعی روده به هیچ درمانی نیاز ندارند. شاید بهتر باشد مصرف غذاهایی که منجر به بروز نفخ و گاز شکمی میشوند را کاهش دهید.
غذاهایی که موجب ایجاد صدای شکم میشوند، شامل موارد زیر هستند:
- لوبیا
- میوهها
- نوشیدنیهای گازدار
- غلات
- شیرینکنندههای مصنوعی
- برخی از سبزیجات مانند کلم، کلم بروکسل و کلم بروکلی
- در صورتی که مشکل عدم تحمل لاکتوز دارید، از مصرف لبنیات خودداری کنید.
بلعیدن هوا با خوردن خیلی سریع، نوشیدن از طریق نی یا آدامس جویدن نیز یک علت صدای آب در شکم هستند و میتوانند منجر به هوای اضافی در دستگاه گوارش شوند. در واقع، شما این صدا را به گونهای احساس میکنید که انگار درون شکم خود، حجم زیادی آب وجود دارد.
پروبیوتیکها احتمال دارد در دفع صدای روده، فقط در افرادی که سندرم روده تحریک پذیر دارند، مفید باشند. به یاد داشته باشید که بیشتر این صداها فقط توسط شما شنیده میشوند. اکثر افراد دیگر از آنها بیاطلاع هستند یا به آن توجهی ندارند.
دلایل حاد صدای شکم
در موارد زیر علت صدای شکم طبیعی نیست و برای درمان آن باید اقدامات فوری پزشکی دریافت شود:
- انسداد روده
- خونریزی روده یا معده
- بیماریهای گوارشی
- انواع مختلفی از تومورها
- عفونت روده
اگر نشانههایی از علائم جدی مانند خونریزی، آسیب روده یا انسداد شدید دارید، باید برای معالجه در بیمارستان بستری شوید. علاوه بر آن، هر گونه پارگی در معده یا دیواره روده منجر به عفونت در حفره شکم میشود که میتواند کشنده باشد. در بیمارستان احتمالاً لولهای از طریق دهان یا بینی در معده یا روده قرار میگیرد تا مشکل حل شود. پس از آن معمولاً قادر به خوردن یا نوشیدن چیز دیگری نخواهید بود تا رودهها بتوانند استراحت کنند.
برای برخی از افراد، دریافت مایعات از طریق ورید و استراحت به سیستم روده برای درمان مشکل کافی است. افراد دیگر احتمال دارد نیاز به جراحی داشته باشند. به عنوان مثال، اگر در روده دچار عفونت یا صدمه جدی شده باشید و یا اینکه روده کاملاً مسدود شده باشد، احتمال دارد برای اصلاح مشکل و درمان هرگونه آسیب به عمل جراحی نیاز داشته باشید.
داروها برای برخی بیماریهای گوارشی مانند بیماری کرون یا کولیت اولسراتیو در دسترس هستند. اگر یکی از این موارد تشخیص داده شود، احتمال دارد پزشک دارو تجویز کند. سایر عارضهها و بیماریها مانند تومورها یا بیماری کرون احتمال دارد به درمان و نظارت طولانی مدت نیاز داشته باشند.
تشخیص و درمان فوری با پزشکت
این روزها که دریافت نوبت از پزشک بسیار کار سخت و طاقتفرسایی است، میتوانید تنها با چند کلیک ساده با بهترین متخصصان کشور ارتباط برقرار کنید و در سریعترین زمان ممکن مشاورههایی در خصوص راههای درمان مشکل خود را دریافت کنید. در واقع، با وجود خدمات مشاوره و درمان آنلاین پزشکت دیگر نیازی به انتظار در صف طولانی نوبت دکتر نیست! و چه چیزی بهتر از این برای افرادی که با محدودیت مکان یا زمان در زندگی خود مواجه هستند.