عوارض داروهای ضد جنون

داروهای ضد جنون، یا داروهای ضد روانپریشی یا آنتی سایکوتیک و یا نرولپتیک ها می توانند علائم روان پریشی مانند هذیان و توهم را کاهش یا تسکین دهند. آن ها قبلاً به عنوان آرام بخش های اصلی و نورولپتیک شناخته می شدند. داروهای ضد جنون، اصلی ترین دسته داروهایی هستند که برای درمان افراد مبتلا به اسکیزوفرنی استفاده می شوند. آن ها همچنین برای درمان مبتلایان به اختلالات دو قطبی، افسردگی، بیماری آلزایمر و کاهش اضطراب کاربرد دارند.

داروهای ضد جنون می توانند به آرامش و تسکین سردرگمی در فرد مبتلا به روان پریشی حاد طی چند ساعت یا چند روز کمک کنند. اما برای درمان کامل باید چهار یا شش هفته مصرف شوند. این داروها می توانند به کنترل علائم کمک کنند، اما همیشه بیماری های زمینه ای را درمان نخواهند کرد.

ضد جنون ها وقتی مدت طولانی مصرف شود، می تواند از بروز قسمت های بعدی روان پریشی جلوگیری کنند. در حالی که داروهای ضد جنون می توانند به بیشتر بیماران کمک کنند، این داروها می توانند عوارض جانبی جدی داشته باشند.

هدف از درمان دارویی، کاهش و کنترل علائم همراه با حداقل عوارض جانبی می باشد.

هم اکنون با مشاوران پزشکت مشاوره آنلاین بگیرید

در صورت مصرف داروهای ضد جنون، مراقبت از سلامتی جسمی بسیار مهم است. اسکیزوفرنی و داروهای مورد استفاده برای درمان آن می توانند خطر ابتلا به دیابت و سایر بیماری ها را افزایش دهند.

علائم روان پریشی، مانند توهم و هذیان، ممکن است به تدریج بروز کرده و با گذشت زمان ایجاد شوند، یا ممکن است شدیدتر شوند. روان پریشی (جنون)، می تواند خطرناک و ترسناک بوده و باعث انزوا شود و حتی ناتوان کننده باشد.

انواع داروهای ضد جنون

عوارض داروهای ضدجنون | پزشکت

داروهای ضد جنون به طور کلی به دو دسته تقسیم می شوند:

  • ضد جنون آتیپیک (نسل دوم)
  • ضد جنون معمولی (نسل اول)

تفاوت اصلی بین دو نوع ضد داروهای ضد جنون در این است که داروهای نسل اول دوپامین را مسدود می کنند.

داروهای نسل دوم، علاوه بر تاثیر بر دوپامین، بر میزان سروتونین تأثیر می گذارند.

شواهد نشان می دهد که برخی از داروهای نسل دوم عوارض جانبی خفیف تری نسبت به داروهای نسل اول دارند.

هر دو دسته از داروها به طور کلی به یک اندازه موثرند، اما تاثیر این داروها در افراد مختلف، متفاوت می باشد. بیشتر این داروها به صورت قرص، و برخی از آن ها مایعات و برخی دیگر به صورت تزریقی مصرف می شوند.

برای اکثر افرادی که طولانی مدت باید از داروهای ضد جنون مصرف  کنند، داروهای نسل دوم  تجویز خواهد شد.

ضد جنون غیر معمولی

آنتی سایکوتیک های نسل دوم معمولاً اولین انتخاب برای درمان اسکیزوفرنی هستند.

گاهی اوقات در معالجه اختلالات خلقی و اضطرابی مانند دوقطبی، استرس پس از سانحه و اختلالات وسواس فکری هم به کار می روند.

عوارض جانبی ضد جنون نسل دوم  عبارتند از:

  • سرگیجه
  • تاری دید
  • خشکی دهان
  • تشنج (به ندرت)
  • افزایش وزن، دیابت
  • آرام بخش (به عنوان مثال، خواب آلودگی و خستگی)
  • کاهش میل جنسی، تغییرات دوره قاعدگی و ترشحات پستان
  • اثرات حرکتی (به عنوان مثال، لرزش، سفتی (در اثر انقباض عضلانی)، تحریک پذیری

عوارض جانبی ضد جنون معمولی (نسل اول)

عوارض داروهای ضدجنون | پزشکت

عوارض جانبی داروهای ضد جنون معمولی بسته به دارو متفاوت است. ممکن است شامل موارد زیر شود:

  • یبوست
  • تاری دید
  • سرگیجه
  • خشکی دهان
  • بینی چرکی
  • افزایش وزن
  • خواب آلودگی
  • تحریک پذیری
  • سفتی عضلات
  • کاهش دوره های قاعدگی
  • حساسیت پستان و ترشح مایع از آن ها

مدت زمان مصرف داروهای ضد جنون

مدت زمانی که بیمار باید از آن ها مصرف کند بستگی به نوع و شدت بیماری دارد.

در بعضی مواقع، بیمار تا زمانی که علائم داروهای ضد جنون برطرف نشود، ممکن است نیاز به مصرف این دارو داشته باشد. در برخی شرایط، شاید فرد مجبور باشد تا از داروهای ضد جنون در طولانی مدت استفاده کند تا از بروز قسمت های بعدی بیماری جلوگیری شود. هنگام شروع استفاده از داروهای ضد جنون به عنوان یک درمان طولانی مدت، برای تصمیم گیری و انتخاب نوع آن باید حداقل یک ماه، آن دارو مصرف شود.

تداخلات دارویی داروهای ضد جنون

داروهای ضد جنون می توانند با سایر داروهای تجویز شده، داروهای گیاهی یا مکمل ها تداخل ایجاد کنند. برای همین بهتر است در مورد تمام داروهای مصرفی خود به پزشک اطلاع دهید. همیشه قبل از مصرف هرگونه دارو ز جمله قرص سرماخوردگی یا حساسیت یا شربت سرفه، از پزشک در مورد تداخلات احتمالی با این داروها سؤال کنید. آنتی اسیدها می توانند در جذب داروهای ضد جنون اختلال ایجاد کرده و اثر آن ها را کاهش دهند. اگر در حال مصرف آنتی اسیدها هستید، می توانید با مصرف حداقل دو ساعت قبل یا یک ساعت پس از مصرف دارو از بروز عوارض جلوگیری کنید.

تاثیرات داروهای ضد جنون

عوارض داروهای ضدجنون | پزشکت

اعتقاد بر این است که روان پریشی، حداقل تا حدی، ناشی از بیش فعالی بودن یک ماده شیمیایی مغز به نام دوپامین است. علاوه بر آن داروهای ضد جنون با مسدود کردن  اثر دوپامین کار می کند. مسدود نمودن دوپامین فرد کمک می کند تا علائم روانی وی کمتر  شوند، اما امکان دارد باعث درمان کامل نشوند.

عوارض جانبی داروهای ضد جنون

داروهای ضد جنون به خصوص وقتی علائم شدید باشد و یا از دوز بیشتری از داروها استفاده شود، می توانند عوارض جانبی نا خوشایندی ایجاد کنند. بیشتر عوارض جانبی هنگام قطع مصرف دارو از بین می روند. با این وجود، خطر ابتلا به بیماری معروف به دیسکینزیای tardive، که می تواند دائمی باشد، وجود دارد.

دیسکینزیای، باعث می شود افراد حرکات غیر ارادی را انجام دهند.

  • برخی از افراد عوارض جانبی را به عنوان معامله ای برای تسکین این داروها می پذیرند.
  • برخی دیگر عوارض جانبی را ناراحت کننده می دانند و ممکن است تصمیم بگیرند از داروها مصرف نکنند.

اطلاعاتی را که پزشک یا دارو ساز به شما داده اند را بررسی کنید تا از عوارض جانبی خاص دارویی که برای شما تجویز شده است مطلع شوید.

اگر از هر یک از این اثرات رنج می برید، بهتر است مصرف داروهای خود را طبق تجویز ادامه دهید و در اسرع وقت به پزشک اطلاع دهید.

پزشک می تواند:

  • دوز دارو را تنظیم کند.
  • دارو را با داروی دیگر جایگزین کند.
  • داروهای دیگری را برای کمک به کنترل عوارض جانبی تجویز کنید.

برخی عوارض جانبی ضد جنون ها، عبارتند از:

اثرات حرکتی

لرزش، سفتی عضلات و تیک می تواند از عوارض جانبی داروهای ضد جنون باشد. هرچه دوز مصرفی دارو بیشتر باشد، این اثرات شدیدتر خواهد بود ولی در مصرف داروهای نسل دوم کمتر می باشد.

سرگیجه

ممکن است بعد از بلند شدن احساس سرگیجه ایجاد کنید.

افزایش وزن

تصور می شود برخی از داروهای نسل دوم بر پرخوری تأثیر می گذارد و حتی می توانند آرام بخش باشند.

داروهای نسل اول منجر به افزایش وزن شده و می تواند خطر ابتلا به دیابت و بیماری های قلبی را در فرد افزایش دهد.

دیابت

اسکیزوفرنی یک عامل خطر برای دیابت است. داروهای ضد جنون می توانند این خطر را افزایش دهند.

اضطراب و تحریک

برخی از افراد احساس می کنند قادر به متوقف کردن حرکات خود هنگام مصرف داروهای ضد داروهای ضد جنون نیستند. این اثر ممکن است به جای عوارض جانبی دارو باعث بدتر شدن بیماری و احساس خستگی شوند.

دیسكینزیای تاخیری

به ازای هر سال كه فرد داروهای ضد روانپریشی مصرف می كند، پنج درصد احتمال ابتلا به دیسكینزیای تاخیری (TD) وجود دارد. TD، شرایطی است که باعث حرکات غیر ارادی مكرر می شود.

خطر TD با داروهای ضد روانپریشی نسل اول بیشتر است. اما ممکن است همراه با استفاده داروهای نسل دوم هم بروز کند.

TD هنگام قطع مصرف دارو می تواند بدتر شود.

سندروم بدخیم نورولپتیک

این عارضه به ندرت دیده می شود اما خطرناک و جدی است. معمولاً با استفاده از دوزهای زیاد داروهای ضد جنون معمولی در اوایل درمان همراه است.

علائم آن شامل تب، سفتی عضلات و دلهره می باشد.

داروهای اعتیاد آور احساس سرخوشی، میل شدید به ادامه استفاده از دارو و نیاز به افزایش مقدار دارو را ایجاد می کنند. داروهای ضد جنون این اثرات را ندارد، پس آن ها نمی توانند اعتیادآور باشند. با این حال ضد جنون ها با بعضی از داروهای اعتیاد آور یک نقطه مشترک دارند. آن ها می توانند هنگام قطع مصرف، به خصوص اگر به طور ناگهانی متوقف شوند باعث عوارض ترک شوند.

عوارض ترک شامل:

داروهای ضد داروهای ضد جنون باید به صورت تدریجی و تحت نظر پزشک ترک شوند. تغییر ناگهانی خطر بازگشت علائم روانی یا شدید تر شدن آن ها را افزایش می دهد.

در صورت موافقت پزشک برای قطع دارو، به شما توصیه می کند که دوز خود را به تدریج کاهش دهید. این روند ترک دارو چندین ماه طول خواهد کشید.

اگر با قطع دارو احساس ناخوشایندی داشتید، به پزشک اطلاع دهید. او می تواند تشخیص دهد که آیا علائم شما مربوط به عوارض ترک دارو است یا بازگشت علائم را نشان می دهد.

کنترل عوارض ضد جنون

می توانید با رعایت راهکار های زیر اثرات جانبی عوارض احتمالی داروها را کنترل کنید:

  • برای پیشگیری از سرگیجه به آرامی از حالت نشسته و دراز کشیدن بلند شوید.
  • استفاده از آب نبات یا آدامس بدون قند و مسواک زدن برای افزایش بزاق و پیشگیری از خشکی دهان
  • ورزش منظم و خوردن یک رژیم غذایی کم چرب، کم قند و پر فیبر برای کاهش خطر دیابت و کمک به جلوگیری از افزایش وزن و یبوست

مخدر ها و داروهای ضد جنون

عوارض داروهای ضدجنون | پزشکت

سیگار کشیدن می تواند باعث افزایش سرعت تجزیه بعضی از داروهای ضد جنون در بدن شود. افرادی که زیاد سیگار می کشند ممکن است به داروهای بیشتری نیاز داشته باشند.

نوشیدن قهوه اثر متضاد دارد و باعث کند شدن تجزیه ضد جنون می شود.

اگر سیگار می کشید و یا  قهوه صرف می کنید، به پزشک اطلاع دهید چون ممکن است نیاز باشد  دوز داروهای شما تنظیم  شوند.

داروهای ضد جنون ممکن است اثرات الکل را افزایش داده و خواب آلودگی، سرگیجه و سرخوشی را بیشتر کند.

مصرف سیگار  و مشروبات  الکلی در بین مبتلایان به اسکیزوفرنی به وفور دیده می شود. دلیل این امر نامشخص است.

اما سیگار کشیدن امید به زندگی را کاهش می دهد و الکل می تواند مدیریت علائم بیماری اسکیزوفرنی را به چالش بکشاند.

برخی از داروهای خیابانی مانند ماری جوانا، کوکائین و آمفتامین ممکن است اثراتی داشته باشند که در کوتاه مدت باعث ایجاد احساس خوبی شوند. اما می توانند باعث بازگشت یا بدتر شدن علائم گردند. استفاده از این داروها حتی در افرادی که مبتلا به اسکیزوفرنی یا اختلالات روانی دیگری نیستند، خطر بیماری را افزایش می دهد. داروهای خیابانی همچنین احتمال دارد با داروی شما تداخل کرده یا عوارض جانبی را بدتر کند.

داروهای ضد جنون می توانند آرام بخش باشند، بنابراین بهتر است تا زمانی که نمی دانید این داروها چگونه بر شما تأثیر می گذارد، رانندگی نکنید.

داروهای ضد جنون و میل جنسی

عوارض داروهای ضدجنون | پزشکت

افرادی که ضد داروهای ضد جنون مصرف می کنند می توانند دچار کاهش میل جنسی یا حتی مشکل در عملکرد جنسی خواهند. ممکن است مردان در نعوظ یا نگه داشتن نعوظ یا انزال دچار مشکل شوند. حتی زنان ممکن است نتوانند به ارگاسم  برسند. در صورت تجربه این عوارض جانبی به پزشک اطلاع دهید.

غالباً کم کردن دوز یا تغییر دارو می تواند کمک کند. این داروها همچنین می توانند باعث دوره های نامنظم قاعدگی و نتایج حاملگی مثبت کاذب در زنان شوند.

 بارداری و داروهای ضد جنون

عوارض داروهای ضدجنون | پزشکت

داروهای ضد جنون در دوران بارداری و هنگام شیردهی نسبتاً بی خطر هستند. در صورت استفاده از دوزهای زیاد نزدیک به زایمان، ممکن است کودک با مشکلات تنفسی موقت و یا علائم ترک به دنیا بیاید. داروهای ضد جنون به داخل شیر مادر منتقل می شود و بسته به دوز ممکن است باعث خواب آلودگی در کودک شود.

با این وجود روش هایی برای به حداقل رساندن و مدیریت علائم احتمال دارد وجود داشته باشد.

پزشک می تواند به شما در انتخاب بهترین نوع دارو برای دوران بارداری و شیردهی کمک کند. علاوه بر آن یک دوزی پیشنهاد دهند که حداکثر مزایا را با حداقل خطر ایجاد کند.

اگر تصمیم دارید که از مصرف داروها در دوران بارداری یا در هنگام شیردهی جلوگیری کنید، بهتر است به پزشک مراجعه کنید تا به شما در نظارت بر بازگشت علائم کمک کند.

داروهای ضد جنون و سن بیمار

عوارض داروهای ضدجنون | پزشکت

کارآیی و خطرات ناشی از داروهای ضد جنون بسته به سن بیمار می تواند متفاوت باشد. علاوه بر آن، از داروهای ضد جنون می توان درمان کودکان و نوجوانان با اختلالات روانی شدید استفاده کرد. بیشتر اوقات، روان درمانی نیز نقش مهمی دارد.

با افزایش سن به خصوص در 60 سالگی، افراد به داروها حساس تر می شوند. حتی ممکن است به دوز کمتری از دارو نیاز داشته باشند. چون سالمندان بیشتر عوارض جانبی را تجربه می کنند. آن ها حتمالا مشکلات پزشکی دیگری دارند و داروهای دیگری مصرف می کنند که می توانند با داروهای ضد جنون تداخل داشته باشند.

برای درمان سالمند با روان پریشی مربوط به زوال عقل گاهی اوقات از داروهای ضد جنون استفاده می شود که احتمال دارد با افزایش خطر سکته مغزی همراه باشد.

زنان دو برابر بیشتر از مردان دچار عوارض جانبی داروهای ضد جنون می شوند.

منبع:

https://www.camh.ca/en/health-info/mental-illness-and-addiction-index/antipsychotic-medication


دسته بندی ها : روانشناسی و روانپزشکی