دیابت نوع 2 در کودکان

دیابت نوع 2 در کودکان نوعی بیماری مزمن است که بر نحوه پردازش قند بدن کودک (گلوکز) تأثیر می گذارد و بدون درمان، این اختلال باعث ایجاد قند در خون می شود که می تواند عواقب جدی طولانی مدت را در پی داشته باشد. دیابت نوع 2 در کودکان رو به افزایش است، و از اپیدمی چاقی ناشی می شود. راهکارهای زیادی برای کمک به مدیریت یا جلوگیری از دیابت نوع 2 در کودکان وجود دارد. کودک خود را تشویق کنید که غذاهای سالم بخورد، فعالیت بدنی زیادی داشته باشد و وزن سالم خود را حفظ کند. اگر رژیم و ورزش برای کنترل دیابت نوع 2 در کودکان کافی نباشد، ممکن است کودک شما به داروی خوراکی یا درمان انسولین نیاز داشته باشد.

 علت دیابت نوع 2 در کودکان

علت دقیق دیابت نوع 2 مشخص نیست. اما به نظر می رسد که سابقه خانوادگی و ژنتیک نقش مهمی دارند. عدم فعالیت و چربی بیش از حد (به خصوص چربی اطراف شکم) نیز به نظر می رسد عوامل مهمی باشند. افراد مبتلا به دیابت نوع 2 نمی توانند به طور صحیح گلوکز را پردازش کنند. در نتیجه، شکر به جای انجام کار عادی خود در سوختن به سلول هایی که عضلات و سایر بافت ها را تشکیل می دهند، در خون جریان می یابد.

بیشتر قند موجود در بدن افراد از طریق غذایی است که آنها می خورند. هنگامی که غذا هضم می شود، قند وارد جریان خون می شود. انتقال قند از جریان خون به سلول های بدن نیاز به انسولین دارد. با گردش خون انسولین، مقدار قند موجود در جریان خون را کاهش می دهد. با کاهش سطح قند خون، ترشح انسولین از لوزالمعده نیز اتفاق می افتد. دیابت نوع 2 وقتی بدن به انسولین مقاوم می شود یا لوزالمعده به اندازه کافی انسولین تولید نمی کند، ایجاد می شود. نتیجه قند در جریان خون باعث ایجاد علائم قند خون بالا می شود.

عوامل خطر دیابت نوع 2 در کودکان

دیابت نوع 2 در کودکان | پزشکت

محققان کاملاً نمی دانند که چرا برخی از کودکان مبتلا به دیابت نوع 2 هستند و برخی دیگر حتی اگر دارای عوامل خطر مشابهی باشند، مبتلا نمی شوند. با این حال، مشخص است که برخی عوامل خطر دیابت نوع 2 در کودکان را افزایش می دهند، از جمله:

  • زایمان زودرس. نوزادان نارس متولد شده، قبل از حاملگی 39 تا 42 هفته، خطر بیشتری برای ابتلا به دیابت نوع 2 دارند.
  • سابقه خانوادگی. در صورت ابتلا به والدین یا خواهر و برادر با این بیماری، خطر ابتلا کودکان به دیابت نوع 2 افزایش می یابد.
  • سن و جنس. بسیاری از کودکان در سنین نوجوانی به دیابت نوع 2 مبتلا می شوند و این بیماری در دختران نوجوان بیشتر از پسران دیده می شود.
  • عدم فعالیت. کودک هرچه کم تحرک تر باشد، خطر ابتلا به دیابت نوع 2 نیز بیشتر است. فعالیت بدنی به کودک کمک می کند تا وزن خود را کنترل کند، از گلوکز به عنوان انرژی استفاده کند .
  • وزن هنگام تولد و دیابت حاملگی. وزن کم هنگام تولد و بدنیا آمدن از مادری که در دوران بارداری مبتلا به دیابت حاملگی است، هر دو با خطر بیشتری برای ابتلا به دیابت نوع 2 همراه هستند.
  • وزن. اضافه وزن یک عامل خطرناک برای دیابت نوع 2 در کودکان است. هرچه کودکان بافت چربی بیشتر مقاوم باشند، سلول های بدن آنها نسبت به انسولین مقاوم تر می شوند.

علائم دیابت نوع 2 در کودکان

دیابت نوع 2 در کودکان | پزشکت

دیابت نوع 2 در کودکان ممکن است به تدریج بروز کند و علائم قابل توجهی نداشته باشد. بعضی اوقات، این اختلال در هنگام معاینه معمولی بیمار تشخیص داده می شود.

کودکان دیگر ممکن است علائم زیر را تجربه کنند:

  • خستگی. کمبود قند در سلول های کودک ممکن است او را خسته کند.
  • تاری دید. اگر قند خون فرزند خیلی زیاد شود، می تواند مایعات از عدسی چشم فرزند شما خارج شود و او نتواند به وضوح ببیند.
  • مناطق تیره روی پوست. قبل از بروز دیابت نوع 2، مناطق خاصی از پوست شروع به تیرگی می کنند. این مناطق اغلب در اطراف گردن یا زیر بغل یافت می شوند.
  • افزایش تشنگی و تکرر ادرار. ایجاد قند اضافی در جریان خون کودک، مایعات را از بافت ها دفع می کند. در نتیجه کودک ممکن است بیشتر از حد معمول آب بنوشد و ادرار کند.
  • کاهش وزن. بدون انرژی مورد نیاز قند، بافت های عضلانی و ذخایر چربی به سادگی كاهش می یابند. اما، كاهش وزن در كودكان مبتلا به دیابت نوع 2 نسبت به كودكان مبتلا به دیابت نوع 1 كمتر است.

غربالگری دیابت برای کودکانی که اضافه وزن دارند یا چاق هستند و به بلوغ رسیده اند و یا حداقل 10 سال سن دارند و حداقل یک عامل خطر دیگر برای دیابت نوع 2 دارند، لازم و ضروری است. سایر عوامل خطرزا دیابت نوع 2 در کودکان، شامل داشتن سابقه خانوادگی دیابت، نژاد غیر سفید پوست یا داشتن علائم مقاومت به انسولین مانند تکه های تیره پوست روی گردن یا زیر بغل است.

عوارض دیابت نوع 2 در کودکان

دیابت نوع 2 در کودکان | پزشکت

دیابت نوع 2 می تواند تقریباً بر تمام اعضای اصلی بدن کودک، از جمله رگ های خونی، اعصاب، چشم و کلیه تأثیر بگذارد. عوارض طولانی مدت دیابت نوع 2 طی سال های متمادی به تدریج انتشار می یابد. سرانجام، عوارض دیابت ممکن است ناتوان کننده یا حتی خطرناک باشد.

عوارض دیابت نوع 2 شامل موارد زیر است:

نگه داشتن سطح قند خون فرزندتان در بیشتر مواقع نزدیک به حالت عادی می تواند خطر بروز این عوارض را بطور چشمگیری کاهش دهد.

پیشگیری دیابت نوع 2 در کودکان

دیابت نوع 2 در کودکان | پزشکت

انتخاب سبک زندگی سالم می تواند به جلوگیری از دیابت نوع 2 در کودکان کمک کند. اگر فرزند شما در حال حاضر مبتلا به دیابت نوع 2 است، تغییر در شیوه زندگی می تواند نیاز به داروها و خطر عوارض را کاهش دهد. فرزند خود را تشویق کنید:

  • فعالیت بدنی بیشتری داشته باشد. کودک خود را تشویق کنید که تحرک زیاد داشته باشد. فرزند خود را برای یک تیم ورزشی یا کلاس رقص ثبت نام کنید.
  • غذاهای سالم بخورد. غذاهای کودکی خود را به غذای کم چربی و کالری تغییر دهید. روی میوه ها، سبزیجات و غلات کامل تمرکز کنید. برای جلوگیری از بیماری، سعی در تنوع غذایی او داشته باشید.

با این حال بهتر است، این موارد را در خانواده رعایت کنید. همان انتخاب های سبک زندگی که می تواند به جلوگیری از دیابت نوع 2 در کودکان کمک کند، می تواند در بزرگسالان نیز همین کار را انجام دهد. بهترین رژیم غذایی برای کودک مبتلا به دیابت بهترین رژیم برای کل خانواده است.

تشخیص دیابت نوع 2 در کودکان

دیابت نوع 2 در کودکان | پزشکت

تشخیص دیابت نوع 2 در کودکان به طور کلی نیاز به نتایج غیر طبیعی از دو آزمایش انجام شده در روزهای مختلف دارد. چندین آزمایش خون برای دیابت وجود دارند، از جمله:

  • تست A1C. این آزمایش میزان متوسط قند خون کودک را در سه ماه گذشته نشان می دهد. سطح A1C 6.5٪ یا بالاتر در دو آزمایش جداگانه نشانگر دیابت نوع 2 است.
  • آزمایش قند خون تصادفی. نمونه خون در زمان تصادفی گرفته می شود. میزان قند خون تصادفی 200 میلی گرم در هر میلی لیتر یا 11.1 میلی لیتر در لیتر یا بالاتر نشان دهنده دیابت است.
  • آزمایش قند خون ناشتا. بعد از اینکه کودک حداقل هشت ساعت یا یک شب ناشتا مانند، نمونه خون گرفته می شود. قند خون ناشتا 126 میلی گرم در دسی لیتر (7.0 میلی گرم در لیتر یا میلی مول در لیتر) یا بالاتر نشان دهنده دیابت نوع 2 است.
  • تست تحمل گلوکز خوراکی. بعد از اینکه کودک شما حداقل هشت ساعت یا یک شب ناشتا ماند، نمونه خون گرفته می شود. سپس کودک یک محلول قندی می نوشد. طی چند ساعت آینده، سطح قند خون وی دوباره بررسی می شود. قند خون 200 میلی گرم در دسی لیتر (11.1 میلی مول در لیتر) یا بالاتر به طور کلی بدان معنی است که کودک به دیابت نوع 2 مبتلا است.
تست های جانبی

پزشک شما احتمالاً آزمایشات جانبی را برای تمایز بین دیابت نوع 1 و دیابت نوع 2 توصیه می کند، زیرا راهکارهای درمانی آن ها با هم فرق دارند.

بعد از تشخیص

فرزند شما برای بررسی سطح A1C خود و اطمینان از مدیریت خوب دیابت به جلسات منظم پیگیری نیاز دارد. پزشک همچنین به طور دوره ای کودک شما را معاینه می کند:

کودک شما نیز به معاینات سالانه چشم نیاز دارد.

درمان دیابت نوع 2 در کودکان

دیابت نوع 2 در کودکان | پزشکت

درمان دیابت نوع 2 مادام العمر است و شامل موارد زیر است:

  • تغذیه سالم
  • فعالیت بدنی منظم
  • نظارت بر قند خون
  • انسولین یا داروهای دیگر

همانطور که فرزند شما رشد و تغییر می کند، برنامه درمانی دیابت هم ممکن است تغییر کند.

نظارت بر قند خون

کودکانی که احتمالاً سه بار در روز یا بیشتر انسولین مصرف می کنند نیاز به آزمایش جانبی دارند. آزمایش تنها روش برای اطمینان از وجود قند خون فرزندتان در محدوده هدف است.

تغذیه سالم

متخصص تغذیه شما احتمالاً توصیه می کند که:

  • به بچه ها کمک کنید تا غذا درست کنند.
  • غذاهای کم کالری و چربی کمتری بخورید.
  • به جای جلوی تلویزیون، سر میز شام بخورید.
  • به جای غذا خوردن در رستوران ها بیشتر در خانه میل کنید.
  • یک میوه یا سبزی را برای غذای غنی از کربوهیدرات جایگزین کنید.
  • نوشیدنی های پر کالری مانند نوشابه یا آب میوه را با آب جایگزین کنید.
فعالیت بدنی

فعالیت بدنی قند خون را کاهش می دهد. کودک خود را تشویق کنید که حداقل یک ساعت در روز به طور منظم از فعالیت های هوازی هوازی برخوردار شود و بهتر است با کودک خود ورزش کنید. زمان فعالیت لازم نیست همه پشت سر هم باشد. می توانید آن را در بخش های زمانی کوچکتر تقسیم کنید.

انسولین

اگر میزان قند خون فرزند شما بسیار زیاد باشد، ممکن است نیاز به انسولین داشته باشد. انواع مختلف انسولین وجود دارد، اما یک انسولین طولانی مدت مانند انسولین گلارژین (لانتوس) اغلب برای کودکان مبتلا به دیابت نوع 2 استفاده می شود. انسولین معمولاً از طریق سرنگ یا قلم انسولین تحویل داده می شود.

 قند خون پایین (هیپوگلیسمی)

هیپوگلیسمی که بعضاً آن را “واکنش انسولین” می نامند، سطح قند خون زیر محدوده هدف است. قند خون می تواند به دلایل زیادی از جمله حذف وعده غذایی، فعالیت بدنی بیشتری نسبت به حالت عادی یا تزریق انسولین زیاد ایجاد شود. كودكان مبتلا به دیابت نوع 2 در مقایسه با كودكان مبتلا به دیابت نوع 1، كم در معرض ابتلا به هیپوگلیسمی قرار دارند.

علائم و نشانه های قند خون پایین، عبارتند از:

  • تعریق
  • گرسنگی
  • رنگ پریدگی
  • تحریک پذیری
  • عصبانیت یا اضطراب

اگر فرزند شما قند خون کم دارد:

  • به فرزندتان آب میوه، قرص گلوکز، آب نبات سخت، نوشابه معمولی یا یک منبع دیگر قند بدهید.
  • قند خون را در حدود 15 دقیقه دوباره امتحان کنید تا مطمئن شوید که در حد طبیعی قرار گرفته است.
  • اگر قند خون هنوز کم است، دوباره با قند بیشتری درمان کرده و در 15 دقیقه دیگر دوباره امتحان کنید.
قند خون بالا

هایپرگلیسمی سطح قند خون بالاتر از محدوده هدف است. قند خون به دلایل زیادی از جمله بیماری، زیاد خوردن غذا، خوردن انواع غذاهای محرک و عدم مصرف داروهای کافی دیابت یا انسولین می تواند افزایش یابد.

علائم و نشانه های قند خون بالا شامل موارد زیر است:

قند خون فرزندتان را بررسی کنید. ممکن است لازم باشد برنامه غذایی یا داروهای فرزندتان را تنظیم کنید. اگر قند خون فرزند شما به طور مداوم بالاتر از محدوده هدف قرار دارد، با پزشک فرزند خود تماس بگیرید.

کتواسیدوز دیابت

کمبود شدید انسولین باعث می شود بدن کودک مقداری اسید سمی (کتون) تولید کند. اگر کتون های اضافی ایجاد شوند، کودک ممکن است در معرض کتواسیدوز دیابتی (DKA) قرار بگیرد. DKA در كودكان مبتلا به دیابت نوع 1 شایع تر است، اما گاهی اوقات در كودكان مبتلا به دیابت نوع 2 نیز رخ می دهد.

علائم DKA عبارتند از:

  • گیجی
  • خستگی
  • افزایش ادرار
  • تشنگی یا خشکی زیاد دهان
  • حالت تهوع، استفراغ یا درد شکم
  • بوی شیرین و میوه ای روی نفس کودک

اگر به DKA مشکوک هستید، ادرار فرزندتان را برای کتون های اضافی با استفاده از نوارهای بدون نسخه کتون بررسی کنید. اگر سطح کتون زیاد است، با پزشک فرزند خود تماس بگیرید.

سبک زندگی و داروهای خانگی دیابت نوع 2 در کودکان

دیابت نوع 2 در کودکان | پزشکت

اما مدیریت دقیق دیابت نوع 2 می تواند خطر ابتلا به عوارض جدی فرزند شما را کاهش دهد. بر همین اساس به کودک خود کمک کنید تا:

  • اهمیت مراقبت از دیابت را در طول زندگی تأکید کنید.
  • ارتباط بین فرزندتان و تیم درمانی دیابت را تقویت کنید.
  • کودک خود را تشویق کنید که از نظر جسمی همچنان فعال باشد.
  • به کودک خود کمک کنید تا انتخاب های غذایی عاقلانه ای داشته باشد.
  • او را تشویق کنید تا به طور روز در مدیریت دیابت نقش فعالی داشته باشد.
  • به فرزند خود بیاموزید که چگونه قند خون خود را کنترل کرده و در صورت لزوم انسولین تزریق کند.

برای اطمینان از وجود علائم قند خون بالا و پایین، باید با معلمان کودک خود همکاری کنید.

طب جایگزین

اگرچه بسیاری از روش های درمانی جایگزین به عنوان راه های ممکن برای معالجه یا جلوگیری از دیابت نوع 2 مورد استفاده قرار گرفته اند، اما هیچ مدرک قطعی در مورد مؤثر بودن این روش های درمانی وجود ندارد. برخی از مکمل ها یا روش های درمانی جایگزین اگر همراه با داروهای خاصی از نسخه استفاده شوند ممکن است مضر باشند. با پزشک فرزند خود در مورد جوانب مثبت و منفی روش های درمانی جایگزین خاص که ممکن است در نظر بگیرید مشورت کنید.

توصیه هایی به والدین کودکان مبتلا به دیابت

زندگی با دیابت نوع 2 برای شما یا فرزندتان آسان نیست. مدیریت خوب دیابت به ویژه در آغاز نیاز به تغییرات زیادی دارد. اگر توجه کردید که کودک یا نوجوان شما بشدت ناراحت یا بدبین است یا تغییرات چشمگیری در عادت های خواب، دوستان یا عملکرد مدرسه او ایجاد شده است، فرزند خود را به دلیل افسردگی ارزیابی کنید.

آمادگی برای مراجعه به پزشک

دیابت نوع 2 در کودکان | پزشکت

پزشک خانواده یا متخصص کودکان احتمالاً تشخیص اولیه دیابت را انجام می دهد. با این وجود احتمالاً به پزشک متخصص در زمینه اختلالات متابولیک در کودکان (متخصص غدد درون ریز کودکان) مراجعه کنید.

برای آمادگی بیشتر هنگام مراجعه به پزشک بهتر است علائمی که کودک شما تجربه کرده است، بنویسید، از جمله مواردی که ممکن است به نظر بی ارتباط باشد.

برخی از سؤالات اساسی که باید از پزشک فرزند خود بپرسید عبارتند از:

  • کودک من هر روز چقدر باید ورزش کند؟
  • چند بار نیاز به نظارت بر قند خون فرزندم دارم؟
  • در رژیم غذایی خانواده چه تغییراتی باید ایجاد شود؟
  • چه علائم و نشانه هایی از عوارض را باید جستجو کنم؟
  • آیا فرزند من نیاز به مصرف دارو دارد؟ اگر چنین است، چه نوع و چقدر؟
  • میزان قند خون فرزند من در طول روز و قبل از خواب چه مقدار باید باشد؟
  • فرزند من بیماری دیگری دارد. چگونه می توانیم به بهترین نحو آنها را با هم مدیریت کنیم؟
  • آیا فرزند من نیاز به انسولین دارد؟ گزینه های تحویل انسولین چیست و چه پیشنهادی دارید؟

احتمالاً پزشک از شما سؤالاتی می پرسد از جمله:

  • رژیم غذایی معمولی او چیست؟
  • آیا از برنامه درمانی فرزند خود اطمینان دارید؟
  • آیا کودک شما ورزش می کند؟ اگر چنین است، چند بار؟
  • احساس می کنید فرزند شما با دیابت و درمان آن مقابله می کند؟
  • به طور متوسط، کودک شما هر روز چقدر از انسولین استفاده می کند؟

اگر قند خون فرزند شما به خوبی کنترل نشده است، یا اگر مطمئن نیستید که در یک وضعیت خاص چه کاری باید انجام دهید، با پزشک او تماس بگیرید.

منبع:

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/type-2-diabetes-in-children/symptoms-causes/syc-20355318