آیا داروی تاریخ گذشته خطرناک است؟

مصرف داروی تاریخ گذشته ممکن است باعث کاهش اثربخشی درمان یا بروز خطرهای احتمالی برای سلامتی شود؛ اما میزان خطر به نوع دارو، شرایط نگهداری و مدت زمان گذشته از تاریخ انقضا بستگی دارد. تاریخ انقضای دارو نشان می دهد که تا چه زمانی، در صورت نگهداری طبق دستورالعمل، کیفیت و اثربخشی آن تضمین شده است. بنابراین، حتی اگر ظاهر دارو تغییری نکرده باشد، نباید صرفا بر اساس ظاهر یا تجربه قبلی درباره ایمنی آن تصمیم گرفت. اگر داروی تاریخ گذشته مصرف کرده اید و درباره عوارض احتمالی آن نگران هستید، می توانید برای بررسی شرایط خود از مشاوره آنلاین پزشک عمومی استفاده کنید.

درگیرِ این مشکلی یا سؤالی داری؟

همین حالا، فوری و آنلاین، مشاورتو با پزشکان داروساز بگیر.

بیش از ۹۸ پزشک آنلاین و آماده پاسخگویی

دریافت مشاوره

آیا مصرف داروی تاریخ گذشته خطرناک است؟

مصرف داروی تاریخ گذشته توصیه نمی شود؛ زیرا پس از پایان تاریخ انقضا، نمی توان از حفظ کیفیت، اثربخشی و ایمنی آن اطمینان داشت. بعضی داروها ممکن است به مرور قدرت اثر خود را از دست بدهند و نتوانند بیماری را به خوبی کنترل کنند. در برخی شرایط نیز تغییرات شیمیایی یا آلودگی دارو می تواند خطر بروز عوارض را افزایش دهد.

تاریخ انقضا به این معنا نیست که دارو دقیقا از روز بعد سمی می شود؛ بلکه نشان می دهد ایمنی و اثربخشی آن پس از این تاریخ دیگر تضمین شده نیست. به همین دلیل، مصرف داروی تاریخ گذشته برای درمان بیماری، به ویژه بیماری های جدی، انتخاب مطمئنی نیست.

عوارض مصرف داروی تاریخ گذشته چیست؟

بیشتر بخوانید: آنفولانزای نوع b چه علائمی دارد؟

عوارض مصرف داروی تاریخ گذشته به نوع دارو و شرایط نگهداری آن بستگی دارد. یکی از نگرانی های اصلی، کاهش اثربخشی دارو است؛ زیرا ممکن است دارو دیگر اثر مورد انتظار را نداشته باشد و بیماری به خوبی کنترل نشود. برای مثال، مصرف آنتی بیوتیک تاریخ گذشته یا کم اثر می تواند روند درمان عفونت را با مشکل مواجه کند. همچنین، برخی داروها در اثر گذشت زمان یا نگهداری نامناسب، دچار تغییر در کیفیت یا ترکیب می شوند. در فرآورده های مایع و داروهایی که پس از باز شدن در معرض آلودگی قرار می گیرند، احتمال آلودگی نیز اهمیت دارد.

با این حال، مصرف اتفاقی یک دوز داروی تاریخ گذشته لزوما به معنای مسمومیت نیست. برای ارزیابی خطر باید نوع دارو، مقدار مصرف شده، شرایط نگهداری و وضعیت فرد در نظر گرفته شود؛ بنابراین، در صورت مصرف اتفاقی، بهتر است برای دریافت راهنمایی با پزشک یا داروساز مشورت کنید.

برای آشنایی با محصولات سلامت و مراقبت و دریافت راهنمایی، شماره‌تان را ثبت کنید تا با شما تماس بگیریم. برای اطلاعات بیشتر درباره چای سبز و سایر محصولات، روی لینک کلیک کنید.

ثبت شماره تماس

اگر داروی تاریخ گذشته مصرف کردیم چه کنیم؟

اگر به اشتباه داروی تاریخ گذشته مصرف کرده اید، ابتدا نام دارو، مقدار مصرف شده و زمان مصرف را مشخص کنید. از مصرف دوزهای بعدی داروی تاریخ گذشته خودداری کنید و برای بررسی خطر احتمالی با پزشک یا داروساز مشورت کنید؛ به ویژه اگر مقدار زیادی از دارو مصرف کرده اید یا دارو برای درمان بیماری جدی تجویز شده است. اگر دارو را برای کنترل یک بیماری مزمن مصرف می کنید، درباره تهیه جایگزین و زمان مصرف دوز بعدی از متخصص راهنمایی بگیرید و بدون توصیه پزشکی، استفراغ ایجاد نکنید یا از درمان های خانگی استفاده نکنید.

اگر پس از مصرف دارو علائمی مانند تنگی نفس، تشنج، کاهش سطح هوشیاری یا واکنش حساسیتی شدید ایجاد شد، فورا با اورژانس تماس بگیرید. در صورت مصرف اتفاقی دارو توسط کودک نیز باید بلافاصله راهنمایی پزشکی دریافت کنید، حتی اگر هنوز علائمی ظاهر نشده باشد.

آیا همه داروهای تاریخ گذشته به یک اندازه خطرناک هستند؟

خیر. نوع دارو، شکل دارویی، شرایط نگهداری و مدت زمان گذشته از تاریخ انقضا در میزان خطر نقش دارند. با این حال، نمی توان یک بازه زمانی مشخص برای مصرف ایمن همه داروها تعیین کرد.

• قرص و کپسول: ممکن است با گذشت زمان یا نگهداری در گرما و رطوبت، کیفیت و اثربخشی آنها کاهش پیدا کند.
• آنتی بیوتیک ها: مصرف داروی تاریخ گذشته یا کم اثر می تواند درمان عفونت را با مشکل مواجه کند. آنتی بیوتیک باقی مانده از درمان قبلی نیز نباید خودسرانه مصرف شود.
• شربت ها و داروهای مایع: پایداری آنها به ترکیبات، شرایط نگهداری و گاهی زمان سپری شده از باز شدن یا آماده سازی دارو بستگی دارد.
• قطره های چشمی: علاوه بر تاریخ انقضای درج شده روی بسته بندی، مدت مجاز مصرف پس از باز شدن نیز اهمیت دارد؛ زیرا احتمال آلودگی مطرح است.
• داروهای ضروری برای بیماری های جدی: کاهش اثربخشی داروهایی که برای کنترل شرایط حساس استفاده می شوند، ممکن است پیامدهای مهمی داشته باشد. در این موارد، جایگزینی دارو باید بدون تاخیر غیرضروری و با راهنمایی متخصص انجام شود.

بنابراین، برای تصمیم گیری درباره هر دارو باید برچسب آن و دستورالعمل مربوط به نگهداری و مصرف بررسی شود.

تاریخ انقضای دارو پس از باز شدن بسته بندی

تاریخ انقضای درج شده روی جعبه همیشه به معنای مجاز بودن مصرف دارو تا همان تاریخ پس از باز شدن نیست. بعضی داروها پس از باز شدن، مخلوط شدن با آب یا آماده سازی برای مصرف، مهلت استفاده کوتاه تری دارند.

برای مثال، برخی قطره های چشمی، شربت های آماده شده و فرآورده های مایع باید در مدت مشخصی پس از باز شدن یا آماده سازی مصرف شوند. این مدت برای همه محصولات یکسان نیست و باید از روی برچسب، بروشور دارو یا با پرسش از داروساز مشخص شود.

به همین دلیل، هنگام باز کردن داروهایی که محدودیت مصرف پس از باز شدن دارند، تاریخ باز شدن بسته را یادداشت کنید و از مصرف دارویی که مدت مجاز استفاده از آن مشخص نیست، خودداری کنید.

برای آشنایی با محصولات سلامت و مراقبت و دریافت راهنمایی، شماره‌تان را ثبت کنید تا با شما تماس بگیریم.

مشاهده‌ی محصولات

با داروهای تاریخ گذشته چه کنیم؟

داروهای تاریخ گذشته را از داروهای قابل مصرف جدا کنید و آنها را در دسترس کودکان یا حیوانات خانگی قرار ندهید. بهترین روش دفع، استفاده از برنامه های جمع آوری داروهای بلااستفاده یا تحویل آنها به مراکز و داروخانه هایی است که این خدمت را ارائه می کنند.

اگر چنین امکانی در دسترس نیست، دستورالعمل دفع درج شده روی بسته بندی یا راهنمای محلی دفع دارو را بررسی کنید. همه داروها را نباید در توالت یا سینک ریخت؛ این کار ممکن است به محیط زیست آسیب بزند. همچنین داروها را بدون بررسی دستورالعمل مربوط، در زباله معمولی رها نکنید.

چگونه داروها را به درستی نگهداری کنیم؟

نگهداری صحیح می تواند به حفظ کیفیت دارو تا پایان مهلت مصرف کمک کند. برای این کار:

• دارو را طبق دستور روی بسته بندی، در دمای مناسب نگهداری کنید.
• داروها را از گرما، نور مستقیم خورشید و رطوبت دور نگه دارید.
• دارو را در حمام یا کنار سینک و اجاق گاز قرار ندهید.
• داروهای نیازمند نگهداری در یخچال را طبق دستور محصول نگهداری کنید؛ همه داروها به یخچال نیاز ندارند.
• دارو را در بسته بندی اصلی نگه دارید تا نام، تاریخ انقضا و دستور مصرف آن مشخص باشد.
• به تغییر رنگ، بو، بافت یا ظاهر دارو توجه کنید. اگر دارو تغییر کرده است، حتی در صورت نگذشتن تاریخ انقضا، پیش از مصرف از داروساز راهنمایی بگیرید.

چه زمانی پس از مصرف داروی تاریخ گذشته به کمک پزشکی نیاز داریم؟

بیشتر بخوانید: علت و راهکار خستگی و بی حالی در پاییز چیست؟

اگر داروی تاریخ گذشته مصرف کرده اید و دارو از نوع پرخطر است، مقدار زیادی از آن مصرف شده یا فرد مصرف کننده کودک است، برای ارزیابی خطر منتظر بروز علائم نمانید و سریع راهنمایی پزشکی دریافت کنید.

در صورت بروز علائم شدید مانند تنگی نفس، تشنج، غش یا کاهش سطح هوشیاری، مراجعه فوری به خدمات اورژانسی ضروری است. اگر دارو برای بیماری مزمن یا جدی تجویز شده، حتی در نبود علائم نیز درباره ادامه درمان و تهیه جایگزین مناسب با پزشک یا داروساز مشورت کنید.

سخن آخر

داروی تاریخ گذشته ممکن است اثربخشی خود را از دست داده باشد یا در برخی شرایط خطرهایی برای سلامتی ایجاد کند. به همین دلیل، مصرف آن حتی در صورت طبیعی بودن ظاهر دارو توصیه نمی شود. تاریخ انقضا، شرایط نگهداری و محدودیت مصرف پس از باز شدن بسته بندی را بررسی کنید و در صورت مصرف اتفاقی، بر اساس نوع دارو و شرایط فرد از پزشک یا متخصص داروساز راهنمایی بگیرید.

منبع: clevelandclinic