انواع زوال عقل یا دمانس

انواع زوال عقل وجود دارد که آنها در بیشتر موارد ناشی از بیماری هستند و متاسفانه قابل برگشت نمی باشند. زوال عقل اصطلاحی است که برای توصیف تغییرات شدید در مغز که باعث از دست دادن حافظه می شود، کاربرد دارد. این تغییرات همچنین انجام کارهای اساسی روزمره را برای افراد دشوار می کند. در بیشتر افراد، زوال عقل باعث تغییر رفتار و شخصیت می شود.

زوال عقل سه ناحیه مغز را درگیر می کند:

  • زبان
  • حافظه
  • تصمیم گیری

بیشتر موارد زوال عقل ناشی از بیماری است و قابل برگشت نیست. سو مصرف الکل و مواد مخدر گاهی اوقات باعث زوال عقل می شود. در این موارد، می توان آسیب مغزی را معکوس کرد. برگشت در کمتر از 20 درصد افراد مبتلا به زوال عقل اتفاق میفتد.

هم اکنون با مشاوران پزشکت مشاوره آنلاین بگیرید

فراموشی پیشانی گیجگاهی (Frontotemporal )

زوال عقل فراموشی پیشانی گیجگاهی نامی است که برای توصیف انواع مختلفی از زوال عقل استفاده می شود، همه با یک چیز مشترک هستند. آنها قسمتهای جلویی و کناری مغز را تحت تأثیر قرار می دهند، که مناطقی هستند که زبان و رفتار را کنترل می کنند. این بیماری به عنوان بیماری پیک نیز شناخته می شود .

زوال عقل فراموشی پیشانی گیجگاهی (Frontotemporal ) افراد در سنین 45 سال را تحت تأثیر قرار می دهد. به گفته انجمن آلزایمر، اگرچه دانشمندان نمی دانند که چه چیزی باعث بروز آن می شود، اما در خانواده ها دیده می شود و افراد مبتلا به آن جهش هایی در ژن های خاص دارند.

زوال عقل فراموشی پیشانی گیجگاهی باعث از بین رفتن مهارها و انگیزه ها و رفتار اجباری می شود. همچنین باعث ایجاد مشکل در گفتار، از جمله فراموش کردن معنی کلمات رایج در افراد می باشد.

بیماری آلزایمر

انواع زوال عقل یا دمانس | پزشکت

خدمات بالینی و آزمایشی در منزل

بیماری آلزایمر رایج ترین نوع زوال عقل است. طبق گزارش انجمن آلزایمر، بین 60 تا 80 درصد موارد زوال عقل ناشی از این بیماری است. علائم اولیه بیماری آلزایمر شامل افسردگی، فراموش کردن نام ها و حوادث اخیر و روحیه افسرده است. با این حال، افسردگی بخشی از بیماری آلزایمر نیست. این یک اختلال جداگانه است که باید به طور خاص درمان شود. گاهی اوقات، افسردگی افراد سالمند با بیماری آلزایمر اشتباه تشخیص داده می شوند.

بیماری آلزایمر با مرگ سلول مغزی مشخص می شود. با پیشرفت بیماری، افراد دچار سردرگمی و تغییرات خلقی شده و در گفتار و راه رفتن نیز مشکل پیدا می کنند.

افراد مسن بیشتر به آلزایمر مبتلا می شوند. حدود 5 درصد موارد آلزایمر زودرس آلزایمری است که در افراد 40 تا 50 ساله رخ می دهد.

دمانس عروقی

دومین نوع شایع زوال عقل، زوال عقل عروقی است. علت آن کمبود جریان خون در مغز است. دمانس عروقی ممکن است با افزایش سن اتفاق بیفتد و می تواند مربوط به بیماری آترواسکلروتیک یا سکته مغزی باشد.

علائم زوال عقل عروقی بسته به علت ایجاد آن، می تواند به آرامی یا ناگهانی ظاهر شود. گیجی و گمراهی از علائم اولیه متداول است. بعداً افراد در اتمام کارها یا تمرکز طولانی مدت نیز دچار مشکل می شوند. زوال عقل عروقی می تواند باعث مشکلات بینایی و گاهی توهم نیز شود.

زوال عقل با اجسام لوئی

انواع زوال عقل یا دمانس | پزشکت

زوال عقل با اجسام لوئی که به آن زوال عقل بدن لوئی نیز گفته می شود، ناشی از رسوب پروتئین در سلول های عصبی است. این پیام های شیمیایی را در مغز قطع می کند و باعث از دست دادن حافظه و از بین بردن ذهن می شود.

افراد مبتلا به این نوع زوال عقل نیز توهم بینایی را تجربه می کنند و شب ها مشکل خوابیدن دارند و یا در روز به طور غیر منتظره ای به خواب می روند. همچنین ممکن است غش کنند یا گم شوند یا حالت سردرگمی داشته باشند.

زوال عقل با بدن لوئی علائم زیادی با بیماری های پارکینسون و آلزایمر دارد. به عنوان مثال، بسیاری از افراد در دست خود احساس لرزش و در راه رفتن مشکل دارند و احساس ضعف می کنند.

بیماری پارکینسون

بسیاری از افراد مبتلا به بیماری پارکینسون پیشرفته به زوال عقل مبتلا می شوند. علائم اولیه این نوع زوال عقل، مشکلات استدلال و قضاوت است. به عنوان مثال، یک فرد مبتلا به زوال عقل پارکینسون شاید در درک اطلاعات بینایی یا به خاطر سپردن نحوه انجام کارهای ساده روزانه مشکل داشته باشد. حتی ممکن است توهماتی گیج کننده یا ترسناک داشته باشند.

این نوع زوال عقل می تواند باعث تحریک پذیری فرد نیز شود. بسیاری از افراد با پیشرفت بیماری افسرده یا پارانوئید می شوند. بعضی افراد در صحبت کردن مشکل دارند و ممکن است در حین مکالمه کلمات را فراموش کنند یا گم شوند.

بیماری Creutzfeldt-Jakob

بیماری کروتزفلویاکوب یا جنون گاوی یکی از نادرترین اشکال زوال عقل است. طبق اطلاعات انجمن آلزایمر سالانه فقط یک نفر از 1 میلیون نفر مبتلا به این بیماری می شود. بیماری کروتزفلویاکوب خیلی سریع پیشرفت می کند و افراد اغلب در طی یک سال از تشخیص می میرند.

علائم بیماری کروتزفلویاکوب مشابه سایر اشکال زوال عقل است. بعضی از افراد تحریک را تجربه می کنند، در حالی که افراد دیگر از افسردگی رنج می برند. گیجی و از دست دادن حافظه نیز شایع است. بیماری کروتزفلویاکوب بر بدن نیز تأثیر می گذارد، باعث ایجاد کشیدگی و سفتی عضلات می شود.

سندرم ورنیکه-کورساکف

بیماری ورنیکه یا انسفالوپاتی ورنیک نوعی اختلال مغزی است که به علت کمبود ویتامین B-1 ایجاد شده و منجر به خونریزی در قسمت های تحتانی مغز می شود. بیماری ورنیکه می تواند علائم جسمی مانند دو دید و از بین رفتن هماهنگی عضلات را ایجاد کند. در یک مرحله خاص، علائم جسمی بیماری ورنیکه درمان نشده کاهش می یابد و علائم سندرم کورساکف شروع به نشان دادن می کند.

سندرم کورساکوف یک اختلال حافظه است که در اثر بیماری پیشرفته ورنیکه ایجاد می شود. افراد مبتلا به سندرم کورساکوف ممکن است دچار مشکل شوند:

  • یادآوری چیزها
  • پردازش اطلاعات
  • یادگیری مهارت های جدید

این دو بیماری بهم پیوسته اند و معمولاً به عنوان یک بیماری با هم دسته بندی می شوند، که به سندرم ورنیکه-کورساکف معروف است. از نظر فنی نوعی زوال عقل نیست. با این حال، علائم مشابه زوال عقل است، و اغلب با زوال عقل طبقه بندی می شود.

سندرم ورنیکه-کورساکف می تواند نتیجه سو تغذیه یا عفونت های مزمن باشد. با این حال، بیشترین علت کمبود این ویتامین، اعتیاد به الکل است.

بعضی اوقات افراد مبتلا به سندرم ورنیکه-کورساکف اطلاعاتی را برای پر کردن خلا خاطرات خود می سازند بدون اینکه بفهمند چه کاری انجام می دهند.

زوال عقل مختلط

انواع زوال عقل یا دمانس | پزشکت

زوال عقل مختلط به شرایطی گفته می شود که فرد بیش از یک نوع زوال عقل داشته باشد. زوال عقل مخلوط بسیار شایع است و رایج ترین ترکیب آن زوال عقل عروقی و آلزایمر است. براساس انجمن آلزایمر جرسی، تا 45 درصد از افراد مبتلا به زوال عقل به زوال عقل مختلفی مبتلا هستند اما آن را نمی دانند.

زوال عقل مخلوط می تواند علائم مختلفی را در افراد مختلف ایجاد کند. برخی از افراد ابتدا از دست دادن حافظه و گمراهی را تجربه می کنند، در حالی که افراد دیگر تغییر رفتار و خلق دارند. بیشتر افراد مبتلا به زوال عقل مختلط با پیشرفت بیماری در گفتار و راه رفتن مشکل دارند.

هیدروسفالی با فشار طبیعی

هیدروسفالی با فشار طبیعی (NPH) بیماری است که باعث می شود فرد مایعات اضافی را در بطن های مغز جمع کند. بطن ها فضاهای پر از مایعی هستند که برای بالشتک سازی مغز و نخاع فرد طراحی شده اند. آنها برای کارکرد درست به مقدار کافی مایعات اعتماد می کنند. وقتی مایعات بیش از حد جمع می شوند، فشار بیشتری را به مغز وارد می کنند. این می تواند صدمه ای ایجاد کند که منجر به علائم زوال عقل شود. طبق پزشکی جانز هاپکینز، تخمین زده می شود که 5 درصد موارد زوال عقل به هیدروسفالی با فشار طبیعی مربوط باشد.

برخی از علت های احتمالی هیدروسفالی با فشار طبیعی (NPH)عبارتند از:

  • جراحت
  • خون ریزی
  • عفونت
  • تومور مغزی
  • جراحی های قبلی مغز

با این حال، گاهی اوقات پزشکان علت هیدروسفالی با فشار طبیعی را نمی دانند. علائم شامل:

  • تعادل ضعیف
  • فراموشی
  • تغییر روحیه
  • افسردگی
  • سقوط مکرر
  • از دست دادن کنترل روده یا مثانه

جستجوی درمان در اسرع وقت می تواند به پزشک در مداخله قبل از آسیب مغزی اضافی کمک کند. هیدروسفالی با فشار طبیعی یکی از انواع زوال عقل است که گاهی با جراحی قابل درمان است.

بیماری هانتینگتون

انواع زوال عقل یا دمانس | پزشکت

بیماری هانتینگتون یک بیماری ژنتیکی است که باعث زوال عقل می شود. دو نوع وجود دارد: شروع نوجوانان و بزرگسالان. فرم نوجوانان نادرتر است و علائم آن در کودکی یا نوجوانی مشاهده می شود. فرم بزرگسالان معمولاً در سنین 30 یا 40 سالگی علائم را در فرد ایجاد می کند. این وضعیت باعث خرابی زودرس سلولهای عصبی مغز شده و می تواند منجر به زوال عقل و همچنین اختلال در حرکت شود.

علائم مرتبط با بیماری هانتینگتون شامل اختلال در حرکات مانند حرکت تند، اشکال در راه رفتن و بلع است. علائم زوال عقل عبارتند از:

  • مشکل در تمرکز بر وظایف
  • مشکلات کنترل تکانه
  • برای واضح صحبت کردن مشکل دارد
  • یادگیری چیزهای جدید دشوار است

سایر علت های زوال عقل

بسیاری از بیماری ها می توانند در مراحل بعدی باعث زوال عقل شوند. به عنوان مثال، افراد مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس می توانند به زوال عقل مبتلا شوند. برای مبتلایان به ایدز HIV نیز ممکن است دچار نقص شناختی و زوال عقل شوند، به خصوص افراد مبتلایی که از داروهای ضد ویروس استفاده نمی کنند.

منبع:

https://www.healthline.com/health/types-dementia#other-causes