کودکان

بلع جسم خارجی

طبیعت کنجکاو نوزادان و کودکان نوپا باعث می شود تا آن ها اشیاء اطراف خود را بررسی و گاهی در دهان خود قرار دهند. کودکان و بزرگسالان ممکن است برای جلب توجه یا در نتیجه ابتلا به بیماری روانی، موارد غیر قابل خوردنی را ببلعند. کودکان خردسال و حتی کودکان بزرگتر و بزرگسالان امکان دارد اسباب بازی ها، سکه ها، دکمه ها، استخوان ها، چوب، شیشه، آهن ربا، باتری یا سایر اشیاء خارجی را ببلعند. این اشیاء اغلب طی 24 تا 48 ساعت از طریق دستگاه گوارش دفع می شوند و هیچ آسیبی را به بدن وارد نمی کنند. اما در برخی موارد احتمال دارد اشیاء بلعیده شده در طولانی مدت در بدن گیر کنند و باعث بروز عوارض جانبی شوند.

عوارض جسم بلعیده شده می تواند شامل التهاب مری، حرکت جسم به سمت بافت مری و عفونت باشد. آهن ربا های کوچک بلعیده شده می توانند مشکلات شدیدتری را ایجاد کنند.

اشیاء بلعیده شده ممکن است در چندناحیه مری گیر کنند:

  • در مرکز قفسه سینه
  • در نزدیکی کف قفسه دنده
  • بخشی از مری قبلاً زخم شده
  • در سطح ترقوه ها (collarbones) که رایج ترین محل برای گیر افتادن اشیاء می باشد.

علائم بلع جسم خارجی

بلع جسم خارجی | پزشکت

اکثر اشیاء بلعیده شده به هیچ وجه علائمی ایجاد نمی کنند، اما برخی از اشیاء باعث خفگی و استفراغ فوری می شوند. شی بلعیده شده بسته به جنس آن می تواند باعث درد موضعی یا خون ریزی در قسمت پشت گلو ایجاد شود.

بلع جسم خارجی در مری می تواند باعث بروز برخی علائم زیر شود:

  • استفراغ
  • درد قفسه سینه یا درد گردن
  • عدم توانایی در بلع یا بلع دردناک

اگر جسم بلعیده شده، راه هوایی را مسدود کند، فوراً بیمار متوجه علائم آن خواهد شد.

شایع ترین علائم شامل موارد زیر است:

  • خفگی
  • سرفه
  • اختلال در تنفس
  • خس خس سینه

همچنین این احتمال وجود دارد اشیاء در روده گیر کرده و دیواره های روده را پاره کنند. در نتیجه می تواند منجر به عوارض زیر شود:

  • استفراغ
  • درد شکم
  • مدفوع تیره و خون
  • صداهای غیر طبیعی روده

تشخیص بلع جسم خارجی

بلع جسم خارجی | پزشکت

برای تشخیص، پزشک بعد از معاینه بیمار، درباره تاریخچه پزشکی اخیر بیمار سوالاتی را می پرسد. پزشک ممکن است برای تشخیص محل جسم، یک پرتونگاری را تجویز کند. معاینه بیشتر روی دهان، گلو و ریه صورت می گیرد.

پزشک می تواند یک یا چند آزمایش زیر را برای ارزیابی بهتر انجام دهد:

  • اشعه ایکس از گردن، قفسه سینه و شکم برای تشخیص محل قرار گیری جسم در بدن صورت می گیرد.
  • از پرتوهای X تقویت شده با باریم برای یافتن اشیاء گیر کرده که در اشعه X معمولی تشخیص داده نشده، استفاده می شود.
  • احتمال دارد پزشک با یک نور فیبری خاص یا معاینه غیرمستقیم با یک آینه دندان پزشکی، ناحیه بالای جعبه صوتی را معاینه کند.
  • برای مشاهده اشیاء در قسمت مری آندوسکوپی مورد نیاز است.
برونکوسکوپی

در حالی که بیمار با مشکلات تنفسی روبه رو شود و نتواند به راحتی نفس بکشد، پزشک ممکن است برای بررسی و ارزابی مجاری هوایی، برونکوسکوپی را تجویز کند. برونکوسکوپی از یک لوله نازک با دوربینی به نام برونکوسکوپ برای بررسی مسیرهای هوایی استفاده می کند. بیشتر اشیاء بلعیده شده که هیچ علائم خاصی را بروز نمی دهند، طی یک یا دو روز بدون اینکه آسیبی به بدن برسانند از دستگاه گوارش عبور کرده و دفع می شوند.

پیشگیری از بلع جسم

بلع جسم خارجی | پزشکت

برای پیشگیری از بلع اجسام خارجی توسط کودکان سعی کنید تمام اشیاء کوچک مانند سکه، آهن ربا، قطعات کوچک اسباب بازی و باتری را از دسترس آن ها دور نگه دارید.

اگر فرزند شما جسم خارجی را بلعیده است، برای مشاوره با پزشک تماس بگیرید.

علاوه بر آن، راهکار های زیر را در نظر بگیرید:

  • نترسید و کودک را وادار به استفراغ کردن نکنید.
  • سعی نکنید جسم را خارج کنید. این کار می تواند باعث صدمه بیشتر شود.
  • بیشتر اشیاء بلعیده شده بدون آسیب از دستگاه گوارش عبور می کنند، پس فکر نکنید کودک شما نیاز به جراحی دارد.

اگر شی بلعیده شده باعث خفگی شود، کمک های اولیه ضروری است. اگر کسی در حال خفگی است و می تواند صحبت کند، به شکم او فشار وارد نکنید.

پیش آگهی بلع جسم خارجی

  • در بیشتر موارد پیش آگهی بسیار عالی است.
  • جسم به خودی خود از بدن دفع می شود و یا بدون عارضه می توان آن را خارج کرد.

عوارض ناشی از جسم بلعیده شده می تواند شامل خون ریزی، مری یا عوارض ناشی از داروهای بی حسی باشد. عوارض تکنیک سوند بالون شامل استفراغ، انسداد کوتاه مدت راه تنفسی و آسیب به مری است. با اقدام به موقع و زود هنگام، اکثر افراد بعد از بلعیدن جسم خارجی، بهبود می یابند.

درمان بلع جسم خارجی

بلع جسم خارجی | پزشکت

روش های مختلفی برای خارج کردن یک شیء وجود دارد:

اگر جسم راه هوایی فرد را مسدود کرده و به سختی نفس می کشد، معمولاً خارج کردن جسم نیار به اقدامات درمانی دارد. با استفاده از ضربات پشتی، مانورهای هایملیچ یا CPR، ممکن است شیء از راه هوایی خارج شود. در صورتی که پزشک تشخیص دهد که شیء بلعیده شده فقط باعث صدمه جزئی به گلو یا مری می شود هیچ درمانی را انجام نمی دهد و از بیمار می خواهد چیزی بخورد یا مایعات فراوان بنوشد. اگر بیمار در این شرایط مشکل خاصی و درد زیادی نداشته باشد، احتمال دارد نیازی به درمان نداشته باشد.

اشیاء گیر افتاده در گلو

اگر در حین معاینه، پزشک تشخیص دهد که جسم در قسمت پشت گلو گیرافتاده، پزشک می تواند با استفاده از بی حسی موضعی جسم را خارج کند. پزشک به راحتی با استفاده از یک پنس جسم را گرفته و آن را بیرون می کشد. اگر جسم در اطراف جعبه صدا گسر کرده باشد،سریعا باید از بدن خارج شود. این روش به ندرت در بخش اورژانس انجام می شود. معمولاً، یک متخصص گوش، حلق و بینی (ENT) شیء را در اتاق عمل خارج می کند.

اشیاء گیر افتاده در مری

اشیاء، از جمله مواد غذایی، که در مری گیر کرده اند باید سریعا خارج شوند و ممکن است نیاز به دارو درمانی داشته باشد. برخی داروهای خوراکی می تواند باعث دفع مواد غذایی از معده شوند. برای این کار تزریق وریدی لازم است. اما میزان موفقیت در این روش بسیار ضعیف است.

اشیاء گیر افتاده در معده

اشیاء منتقل شده به معده معمولاً بدون مشکل از راه مدفوع دفع می شوند.

اما اشیاء مانند باتری های دکمه ای و اشیاء تیز مثل شیشه و استخوان ها نیاز به توجه ویژه ای دارند. اینها گاهی اوقات در جایی در دستگاه گوارش گیر می کنند. وسایل گیر افتاده در مدت زمان طولانی منجر به التهاب مری می شوند. در این صورت بیمار برای  از بین بردن جسم و درمان هرگونه آسیب احتمالی و جلوگیری از عفونت بیشتر به عمل جراحی نیاز دارد و بعد از درمان باید جلسات درمان خود را با پزشک پیگیری کند. برخی از اشیاء که در بدن باقی می مانند  باید تا زمان دفع از طریق مدفوع با اشعه ایکس کنترل شوند.

ازوفاگووسکوپ

ازوفاگووسکوپ، ابزاری مانند تلسکوپ برای بررسی و ارزیابی گلو و دستگاه گوارش فوقانی است که انواع مختلف سفت و سخت یا انعطاف پذیر دارد. استفاده از ازوفاگووسکوپ سفت و سخت برای بررسی مری راحت تر و کنترل آن توسط پزشک آسان تر است و میزان موفقیت بیشتری برای خارج کردن شی دارد. اما این روش نسبت به سایر روش های درمانی گران تر است و باید در اتاق عمل تحت بیهوشی عمومی انجام شود. تلسکوپ جسم را پیدا و خارج می کند و پزشک مجدداً با استفاده از تلسکوپ آسیب های احتمالی وارد شده به مری را بررسی می کند. ازوفاگووسکوپی انعطاف پذیر می تواند بدون لوله گذاری و همراه با آرام بخش به جای بی هوشی عمومی انجام شود. این روش برای از بین بردن اشیاء از قسمت های تحتانی مری، معده و قسمت بالای روده کوچک مفید است.

سوند بالون

در روش سوند بالون، یک لوله نازک از بینی یا دهان وارد قسمت پایین مری می شود و جسم را خارج می کند. این روش همچنین می تواند به جسم در معده فشار وارد کند تا جسم به خودی خود از دستگاه گوارش عبور کرده و خارج شود. روش سوند بالون محبوبیت بیشتری دارد. با این حال در این روش چون پزشک از اشعه ایکس برای مشاهده جسم استفاده می کند، ممکن است تشخیص آسیب به مری دشوارتر باشد. همچنین، چون بیمار در طول جراحی هوشیار و بیدار است، ممکن است بی قرار، آشفته یا مضطرب شود. این روش فقط در صورت اشیاء صاف مورد استفاده قرار می گیرد. علاوه بر آن روش سوند بالون در مواردی انجام می گیرد که بیش از 72 ساعت از بلع جسم نگذشته باشد.

انتظار 24 ساعته بلع جسم خارجی

بلع جسم خارجی | پزشکت

در صورتی که جسم صاف و در پایین ترین قسمت مری گیر کرده باشد، پزشک ممکن است به بیمار بگوید 24 ساعت منتظر بماند. بعد از 24 ساعت از محل جسم عکس اشعه ایکس گرفته می شود. امکان دارد جسم خود به خود از دستگاه گوارش عبور کرده و دفع شود.

مراجعه به پزشک

اگر کودک باتری بلعیده است، حتی اگر هیچ علائم خاصی نداشته باشد، سریعاً باید با پزشک تماس بگیرید. پزشک باید برای تشخیص محل باتری در بدن کودک، او را معاینه کند. اگر کودک چیزی تیز مانند یک تکه شیشه یا یک سنجاق قورت داده است، حتی اگر کودک بیمار هیچ علائمی نداشته باشد سریعا با پزشک تماس بگیرید. اشیاء تیز گاهی اوقات می توانند به مری، معده یا روده آسیب بزنند. اگر فرزند شما جسم صاف مانند سکه یا یک سنگ کوچک را بلعیده و هیچ علائمی ندارد، برای تصمیم گیری در مورد بهترین روش درمان با پزشک تماس بگیرید. اگر بیش از 24 تا 48 ساعت بعد از بلع،  جسم را در توالت یا پوشک کودک خود مشاهده نکردید، یا اگر کودک علائم خاصی را بروز داد، با پزشک تماس بگیرید.

منابع:

https://www.drugs.com/health-guide/swallowed-object.html

https://www.healthline.com/health/foreign-object-inhaled-or-swallowed

https://www.emedicinehealth.com/swallowed_object/article_em.htm#what_facts_should_i_know_if_my_child_swallows_something

36 دیدگاه

  1. سلام. کودک من یک تاس پلاستیکی قورت داده است. آیا این تاس هضم می شود یا نیاز است به پزشک مراجعه شود؟ و البته آیا می تواند باعث بروز اسهال در کودک شود؟ کدوک یک سال و نیم دارد

    1. سلام تاس پلاستیکی هضم نمی شود لازم است به پزشک مراجعه نمایید.

  2. سلام خسته نباشید دختر من چهار سالش هست به اندازه یک بند انگشت کیسه فریزر قورت داده ایا لازم هست ببرم دکتر یا دفع میشه

    1. سلام به احتمال قریب به یقین دفع می شود شما بیست و چهار ساعت مدفوع وی را چک کنید اگر احتمالا دفع نشد به پزشک مراجعه نمایید.

  3. سلام. ما در خانه سیخ چوبی داریم و امروز تکه های کوچک مرغ سیخ کردیم. این سیخ ها چون چوبی و قدیمی شده ریش ریش میشه احتمالا تیز نبوده ولی چند وقت قبل یک تیزش وسط مرغ پیدا کردیم . مطمئن نیستم ولی حس میکنم یک تکه از چوب در حدود شاید یک تا دو سانت (و عرض خیلی کم شاید یکی دو میل) ازش کنده شده و من قورت دادم و ممکنه داخل تکه مرغ احتمالا گیر کرده بوده که ندیدم و خوردمش. حالا مطالبی خوندم که ممکنه مثلا مری را پاره کنه یا آسیب بزنه یا از مری وارد شش و یا جاهای دیگه بشه زخم یا سوراخ کنه یا عفونت یا هر مشکلی . و ذهنم خیلی درگیره با اینکه صد درصد هم مطمئن نیستم بوده یا نه چون موقعی که از گلوم پایین رفت فک کنم حس کردم. از طرفی خوندم اغلب در معده حل و دفع میشه ولی نگرانم. چقدر باید نگران باشم و اگر تا دو سه روز علایمی نداشتم مطمئن بشم که مشکلی نیست؟ مطلبی خوندم که فردی مدت طولانی یک شی 6 سانتی تو بدنش گیر کرده و خیلی سختی کشید نگران شدم کمی. یکم وسواس ذهنی پیدا کردم همش حس می کنم یک چیزی تو یکجای بدنم گیر کرده. لطفا راهنماییم کنید آیا اسید معده میتونه چوب نسبتا کوچکو حل کنه؟ ممنون از لطف شما

    1. سلام من امروز کله پاچه میخوردم یکی از استخان هاش مثل خلال دندان بود من به دلیل اینکه ارتودنسی کردم نمیتونم خوب بجو ام وقتی غذا رو قورت دادم انگار همینجور زخم میشد میرفت پایین الانم معده درد دارم استخان خیلی تیز بود مشکلی داره یا توی اسید معده حل میشه؟!

      1. سلام در اسرع وقتبه پزشک جراح مراجعه نمایید.

        1. سلام و خسته نباشید یکی از بیماران دندانپزشکی مطب سه واحد روکش به بزرگی حدود ۳سانتی متر را قورت داده روکش سه واحد ایمپلنت جهت تسریع در دفع طبیعی باید چکار کنم

          1. سلام استفاده از روغن زیتون و کرچک به دفع سریعتر مواد خارجی کمک می کند.

      2. سلام
        پسره من يك سال ونيم هست كه داشت با چنگال پلاستيكي كيك ميخورد كه يه دفعه نوك چنگال شكست ولا كيك قورت داد آيا مشكلي ايجاد ميشه؟

        1. سلام به محض دل درد و یا استفراغ به پزش مراجعه نمایید.

  4. سلام. آیا ممکنه تکه چوبی که به اشتباه وارد بدن میشه وارد جریان خون بشه و به اندام مختلف و کلیه ها آسیب بزنه؟

      1. پسر دو ساله دارم که یه پیچ اسباب بازی پلاستیکی به اندازه دو سانت قورت داده. پیچ اصلا لبه تیز و نوک تیز نداره.
        دیروز ساعت ۴ عصر قورت داده و شام هم مفصل خورده.
        صبحانه هم خورد و یه لیوان هم شیر خورده.
        اما ناهار نخورد و شکمش از دیشب کار نکرده.
        باید سونوگرافی بشه؟
        یا تا ۴۸ ساعت صبر کنم؟

        1. سلام در اسرع وقت ایشان را به نزدیکترین مرکز درمانی ببرید.

  5. سلام ببخشید اگه یه کسی کیسه پلاستیکی با قطعات موبایل و چیزای ریز اسباب بازی قورت بده و….که هضم نمی شوند ایا باید فورا عمل جراحی کند

    1. سلام باید به نزدیکترین مرکز بهداشتی درمانی مراجعه تا با انجام معاینه و گرافی بتوان تشخیص نهایی و اقدامات لازم را به عمل بیاورند

      1. سلام من ب اشتباه یک تیع کاتر داخل لیوان ابم بود قورت دادم کل گلوم میسوزه و درد داره رفتم اسکن گلو گرفتم داخل گلوم نبود ، الان معدم میسوزه یکم لطفا بگید چیکار کنم چقد ممکنه خودش دفع شه؟؟؟،

        1. سلام در اسرع وقتبه پزشک جراح مراجعه نمایید.

  6. سلام ببخشید پسر ۶ سالم باتری نیم قلمی قورت داده،بردیم رادیولوژی باتری از گوارش عبور کرده الان تو رودس دفع میشه بنظرتون

    1. سلام قاعدتا دفع می گردد اگر تا 24 ساعت دفع نشد و یا دل درد داشت به پزشک مراجعه نمایید.

  7. سلام.. پدر من سه تا دندان مصنوعی گورت داده که به هم وصل بودند .اندازه طولی ۴ سانت میشه.دندان مصنوعی بایک اهن که پوشیده شده شبیه به لثه است به هم وصل هستند الان هم فکر کنم داخل معده اش است . ایا لازمه به پزشک مراجعه کرد یانه .؟
    یک ساعت بعد از تحویل سال نوع۱۴۰۱ اتفاق افتاد . و الان ۶ روزه میگزره
    پدرم میگه لبام خشک و شوره . وقتی غذا میخوره بوی دندانش میاد .

    1. سلام هر چند در اغلب مواقع چیز هایی که بلع می شوند دفع هم می شوند ولی با توجه اندازه دندان ها لازم است به پزشک مراجعه نمایید.

    2. سلام پسر من ۷ سالش است و همینتوری یک گوی اهنی که داشت باهاش بازی میکرد رو قورت داد لازم است به پزشک مراجعه کنم؟ممنون میشم جواب بدید.وزن گوی هم ۱۰۰ تا ۱۵۰ گرم است

  8. سلام وقت بخیر من حدود ۳هفته پیش داخل قوطی رانی که دخترم بازکرده بود دربازکن انگشتی رانی افتاده بودداخل رانی من نمیدونستم خوردم متوجه شدم یه جسم رفت داخل گلوم بعدفهمیدم هیچ کاری نمیتونستم انجام بدم شکمم کارمیکنه فقط معدم گاهی وقتا دردمیگیره آیا به نظرشما هضم شده خیلی نگرانم

    1. سلام بسیار بعید است که هضم شده باشد به فوق تخصص گوارش مراجعه فرمایید.

  9. سلام من ۶ سالم بود میخ بزرگی که تیز نبود قورت دادم. به کسی هم چیزی نگفتم .ولی بعد از اون سالی یکبار مریضی سختی میگرفتم در حد تنگی نفس. خلط پشت گلوم جمع میشد. حتی یکبار هم نفسم بند اومد.تشخیص دکترها خروسک بود. بعد ۱۳_۱۴ سالگی اون حالت نمیشم. ولی از سن ۲۰ سالگی حالت تهوع گرفتم و خلط در گلوم جمع میشه.و تشخیص دکترها رفلاکسه. تنگی گلو هم دارم.با داروهای خنثی کننده اسید هم بدتر شدم. آیا ممکنه هنوزم داخل بدنم باشه و اثرات اون باشه؟

    1. سلام علایم فعلی شما ارتباطی با بلع میخ در کودکی ندارد.

      1. سلام من داشتم شربت پرتقال رو بازمیکردم پلمپ پلاستیکیش باز نشد با چاقو پاره کردم پلاستیکش یکم خورد شد بعد خوردم شربت رو میترسم اون خورده ها داخل شربت رفته باشه و چون غلظت داره مشخص نمیشه اگر قورت داده باشم مشکلی پیش میاد ؟

        1. سلام اگر دل درد و یا اختلال تنفسی ندارید نگران نباشید.

  10. سلام وقت بخیر،بنده حین خوردن غذا یک تکه استخوان کوچک در حد چند میل را لحظه ای در دهانم احساس کردم و قبل از دراوردن آن ،ناگهان استخوان را بلعیدم ،آیا مشکلی برای بنده بوجود می آید یا به خودی خود دفع می شود؟

  11. سلام. همسرم موقع صرف غذا چند تکه خرد شده لیوان چند بار مصرف در حد نوک ناخن که در فلافل خورد شده بود خورده. میخواستم بدونم خدایی نکرده مشکلی پیش نمیاد؟
    لیمو ترش و روغن زیتون هم خورده .
    اگر تجربه‌ای در این زمینه دارید میشه بفرمایید.

    1. سلام اگر از راهکارهای این مقاله استفاده نمایید، مشکلی پیش نمیاد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا