سونوگرافی

سونوگرافی یک روش پزشکی تشخیصی غیر تهاجمی است که با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا (سونوگرام) از ساختارهای داخلی بدن تصاویر تهیه می کند. این امواج صوتی با گوش انسان قابل تشخیص نیستند. با استفاده از دستگاه سونوگرافی، یک تکنسین یا پزشک وسیله ای به نام مبدل (کاوشگر) را بر روی بخشی از بدن شما قرار می دهد. تراکم های مختلفی از بافت ها، مایعات و هوا در داخل بدن تصاویر مختلفی ایجاد می کند که توسط پزشک قابل تفسیر است.

یک بررسی دو بعدی (2D) رایج ترین نوع روند سونوگرافی است. سونوهای سه بعدی و 4 بعدی به دلیل پیشرفت در تحلیل رایانه ای امواج صوتی در زاویه های مختلف امکان پذیر است. تصاویر سه بعدی از امواج صوتی که در زوایای مختلف منعکس شده گردآوری می شود و درک تصاویر آسان تر است و جزئیات بیشتری نمایش می دهد. تفاوت بین سونوگرافی 3D و 4D در این است که 4D مانند ویدئویی است که حرکت یک شی 3 بعدی را نشان می دهد.

کاربرد سونوگرافی

سونوگرافی می تواند به عنوان یک ابزار تشخیصی یا غربالگری برای تأیید اختلالات پزشکی یا کمک به انجام اقدامات پزشکی کاربرد داشته باشد. همچنین به عنوان یک ابزار درمانی در اختلالات اسکلتی عضلانی، سنگ کلیه (سنگ کلیه) و سنگ کیسه صفرا مورد استفاده قرار می گیرد.

کاربردهای تشخیصی یا غربالگری سونوگرافی

مامایی

سونوگرافی | پزشکت

از سونوگرافی حاملگی (سونو جنین یا سونو کودک) برای ارزیابی پیشرفت جنین استفاده می شود. از سونو برای یافتن تعداد جنین در رحم، سن جنین، محل قرارگیری جفت، وضعیت جنین، حرکت، تنفس و ضربان قلب و میزان مایعات آمنیوتیک در رحم استفاده می شود. بیشتر خانم ها حداقل در طول بارداری یک سونو دارند. سونو را می توان از طریق واژینال (در اوایل بارداری) انجام داد، اما بیشتر آنها از روی شکم انجام می شود.

سونوگرافی سه بعدی و 4 بعدی استفاده های پزشکی محدودی دارند، مانند زمانی که مشکوک به یک مشکل خاص باشند تجویز می شوند. در حال حاضر سونو های سه بعدی و 4 بعدی برای تصاویر سونوگرام “نگهدارنده و یادگاری  از کودک در رحم محبوب هستند. بهترین زمان برای سونو سه بعدی برای عکس های جنین، زمانی است که کودک در حدود 26 هفته است. FDA در مورد استفاده از سونو هشدار می دهد. اگرچه اثبات خطر وجود ندارد، اما اثرات طولانی مدت سونوها مورد مطالعه قرار نگرفته است. سونوگرافی داپلر برای اندازه گیری جریان خون استفاده می شود و در صورت وجود شک و تردید در مورد رشد مناسب جنین، ممکن است از آن استفاده شود.

زنان و زایمان

سونوگرافی واژینال، سونوگرافی لگن یا سونوگرافی ترانس واژینال برای تشخیص رشد یا تومورهای تخمدان، رحم و لوله های فالوپ استفاده می شود.

می توان برای ارزیابی موارد مرتبط با بارداری نیز استفاده کرد:

  • درد قسمت پایین شکم
  • کیست های تخمدان
  • فیبروم رحم
  • رشد رحم
  • آندومتریوز

قلب و عروق

اکوکاردیوگرافی (سونوگرافی قلب) یک روش معمول برای ارزیابی عملکرد کلی قلب است. از آن برای ارزیابی جریان خون از طریق محفظه ها و دریچه های قلب استفاده می شود. همچنین قدرت ضربان قلب و حجم خون پمپ شده از طریق آن را ارزیابی می کند.

اکوکاردیوگرافی سونوگرافی داپلر اغلب برای موارد زیر استفاده می شود:

  • مشکلات دریچه قلب مانند پرولاپس دریچه میترال یا تنگی آئورت
  • نارسایی احتقانی قلب
  • لخته های خون به دلیل ضربان های نامنظم قلب مانند فیبریلاسیون دهلیزی
  • مجموعه های غیر طبیعی مایعات در اطراف قلب
  • فشار خون شریانی ریوی

رگ های خونی

سونوگرافی در تشخیص مشکلات بیشتر رگ های خونی بزرگ در بدن مفید است. با استفاده از فناوری سونوگرافی داپلر، می توان جریان خون را از طریق رگ ها مشاهده و اندازه گیری کرد. باریک شدن عروق (تنگی) یا گسترده شدن عروق (اتساع، که به آنوریسم ها نیز گفته می شود) قابل تشخیص است.

آزمایش سونوگرافی رگ های خونی شامل موارد زیر است:

  • سونوگرافی کاروتید
  • سونوگرافی آئورت شکمی برای آنوریسم آئورت شکمی
  • لخته شدن خون در رگ ها (ترومبوز وریدی سطحی یا عمیق وریدی یا DVT)

ساختارهای شکمی

سونوگرافی | پزشکت

سونو شکمی برای ارزیابی اندام های جامد درون حفره شکمی از جمله کبد، کیسه صفرا، لوزالمعده، کلیه ها و مثانه استفاده می شود. از سونو کلیه برای ارزیابی عملکرد و ساختار کلیه ها استفاده می شود. تورم اطراف کلیه با انسداد در مجاری ادراری را می توان با سونو مشاهده کرد و باعث می شود سونو شکمی در تشخیص سنگ کلیه مفید باشد.

از سونو کبدی برای یافتن ناهنجاری در بافت و مجاری کبد استفاده می شود.

سونو کیسه صفرا می تواند سنگ های صفراوی یا کیسه صفرا را تشخیص دهد.

سونو ضمیمه در كودكان یا زنان باردار استفاده می شود، برای انجام آن لازم است تا از تشعشعات ACT (توموگرافی رایانه ای) اشعه جلوگیری شود.

سونوگرافی بیضه

برای تشخیص پیچ خوردگی بیضه، اپیدیدیمیت (عفونت بیضه) و توده بیضه استفاده می شود.

سونوگرافی گردن

سونوگرافی | پزشکت

غده های تیروئید و پاراتیروئید می توانند برای شناسایی گره ها، رشد و تومورها تصویر برداری شوند.

سونوگرافی پستان

برای تصویربرداری از سینه ها و نمونه برداری و بیوپسی توده های پستان به منظور ارزیابی سرطان پستان استفاده می شود.

سونوگرافی زانو

می توان از سونوگرافی برای ارزیابی ساختارهای زانو استفاده کرد تا مشخص شود کیست بیکر وجود دارد یا ندارد.

سونوگرافی چشم

از سونوگرافی چشم برای نگاه به قسمت پشت چشم (شبکیه) استفاده می شود. این غالباً هنگام استفاده از بیماری که مبتلا به مشکلاتی در چشم داشته باشد، مورد استفاده قرار می گیرد. سونو چشم ممکن است به تشخیص جداشدگی شبکیه کمک کند. همچنین می تواند در جراحی آب مروارید کمک کند.

سونوگرافی پوست

از سونوگرافی می توان برای یافتن انواع خاصی از ضایعات خارجی که ممکن است در پوست جا بگیرد، استفاده کرد.

موارد استفاده جانبی سونوگرافی

سونوگرافی | پزشکت

هدایت سوزن بیوپسی با سونوگرافی

سونوگرافی به متخصصان پزشکی کمک می کند سوزن ها را در مناطق خاصی از بدن هدایت کنند تا نمونه ها را برای بررسی های آزمایشگاهی استخراج کنند. حتی ممکن است از سونو برای هدایت سوزن به سمت جباب های که مایعات در آنها جمع شده و نیاز به خارج شدن و ترکیدن دارند (برای مثال آبسه، افتادگی پلور و یا آسیت) استفاده شود.

دسترسی داخل وریدی به کمک سونوگرافی

وقتی یک سرم داخل وریدی (IV) لازم است و دسترسی به رگ ها مشکل باشد، ممکن است از سونوگرافی برای یافتن رگ های بزرگتر در گردن، دیواره قفسه سینه یا کشاله ران استفاده شود.

لیتوتریپسی موج شوک خارج از بدن(ESWL)

نوعی سونوگرافی است که برای شکستن سنگ کلیه و کیسه صفرا استفاده می شود. در بسیاری از موارد، به بیمار مقداری داروی آرام بخش یا مسکن داده می شود زیرا امواج با شدت زیاد لازم برای شکستگی سنگ ها می تواند باعث ناراحتی شود. تعداد کمی از پزشکان از HIFU (سونو با تمرکز با شدت بالا) برای معالجه سرطان استفاده می کنند، در حالی که برخی دیگر از سونو برای تحویل هدفمند دارو، در گردش خون یا از بین بردن لخته های خونی استفاده می کنند. با این حال، این تکنیک ها به طور گسترده ای استفاده نمی گردد و هنوز هم برای اثربخشی ارزیابی می شوند.

سونوگرافی اغلب برای درمان آسیب های اسکلتی عضلانی و ورزشی استفاده می شود. به عنوان مثال، تاندونیت معمولاً با کمک سونو درمان می شود. اعتقاد بر این است که به کاهش التهاب و افزایش جریان خون به مناطق آسیب دیده کمک می کند. اما شواهد کمی وجود دارد که نشان می دهد سونو در درمان بافت ها موثر باشد.

در حین سونوگرافی

در اکثر موارد، سونوگرافی یک ابزار تشخیصی بدون درد و غیر آسیب زننده محسوب می شود. این عمل معمولاً از 30 دقیقه تا یک ساعت طول می کشد.

معمولاً بیمار در موقعیت راحتی قرار می گیرد که تکنسین سونوگرافی به بخشی از بدن مورد آزمایش دسترسی داشته باشد. ناحیه مورد بررسی با مقدار کمی ژل پوشانده می شود تا حباب های هوا بین مبدل و پوست از بین برود. تکنسین مبدل را در قسمت بدنی که مورد بررسی قرار می گیرد، ماساژ می دهد تا تصاویر را بدست آورد. ممکن است هنگام انتقال مبدل بر روی یک ناحیه، احساس فشار کنید و اگر منطقه حساس باشد ممکن است احساس درد کنید، اما امواج حاصل از مبدل باعث ایجاد درد نمی شوند.

اگر از سونوگرافی داپلر استفاده می شود، ممکن است صداهای شبیه به پالس را بشنوید.

بعضی از روش های سونو غیرآسیب زننده وجود دارد که مبدل به پروب متصل شده و در یک بازوی فرد قرار می گیرد. این آزماشات ممکن است به دلیل حساسیت بافتی به پروب، باعث ناراحتی یا درد شود اما در اثر امواج فراصوت نیست.

اکوکاردیوگرام transesophageal

  • مبدل برای بدست آوردن تصاویر از قلب در مری وارد می شود.

سونوگرافی ترانسکتال

  • مبدل برای مشاهده پروستات در رکتوم مرد قرار می گیرد.

سونوگرافی ترانس واژینال

  • مبدل برای مشاهده رحم و تخمدان ها در واژن زنانه وارد می شود.

 بعد از سونوگرافی

پس از اتمام عمل سونو، ژل از پوست شما پاک می شود. حتی اگر یک مطالعه تهاجمی تر انجام شود، می توانید بلافاصله در اکثر موارد یا طی چند ساعت فعالیت طبیعی خود را از سر بگیرید.

محدودیت هایی برای سونوگرافی وجود دارد که ممکن است نتایج را تحت تأثیر قرار دهد.

سونوگرافی روش توصیه شده برای موارد زیر نمی باشد:

روده یا اندام هایی که در روده پوشانده شده اند: هوا و گاز می توانند امواج فراصوتی را مختل کنند.

بیماران چاق: هرچه بافت از امواج صوتی بیشتر عبور کند، سیگنال ضعیف تر شده و تصویر را تحریف می کند.

ساختار داخلی استخوان ها یا مفاصل خاص: سونو نمی تواند به استخوان نفوذ کند.

خطرات سونوگرافی

طبق گفته سازمان غذا و دارو، سونوگرافی از نظر ایمنی عالی می باشد تا حدی که بیش از 30 سال است مورد استفاده منظم پزشکی قرار گرفته است. امواج اولتراسوند با شدت بالا، می توانند باعث ایجاد ناراحتی و آسیب جدی در بافت نزدیک منطقه سونو گرافی شده شوند. در حال حاضر، سونو سه بعدی و 4D به کار می رود تا والدین و خانواده بتوانند تصویری سه بعدی از فرزند خود را در حالی که هنوز در رحم است، ببینند. با این حال، خطرات جنین در حال حاضر مورد بحث است.

منبع:

https://www.emedicinehealth.com/ultrasound/article_em.htm#what_are_the_procedural_uses_for_an_ultrasound

چرا پزشکت ؟ چرا مشاوره آنلاین ؟

اپلیکیشن پزشکت با ارائه مشاوره آنلاین (تصویری، صوتی و نوشتاری) در هر مکان و در هر لحظه از شبانه روز این امکان را به شما می دهد تا با پزشکان و مشاورین معتبر و برتر ارتباط مستقیم برقرار نموده و در هر زمینه ای از حوزه های پزشکی و سلامت مشاوره دریافت کنید. پزشکت با ارائه بسته های آموزشی، دانش کلی جامعه (بیماران، دانشجویان پزشکی و ...) را در زمینه: پزشکی، آشنایی با بیماری ها و راه های درمان آن و سبک زندگی سالم را ارتقا می بخشد. شبکه اجتماعی پزشکت مرجعی رایگان بوده که به پزشکان و مشاورین و تمامی کاربران این امکان را می دهد اطلاعات روز پزشکی و سلامت را در قالب پست های ویدیویی و متن به اشتراک بگذارند و تعامل مستقیم با یکدیگر برقرار نمایند. مزیت دریافت مشاوره آنلاین از پزشکت عبارت است از: صرفه جویی در زمان و هزینه، برطرف شدن نگرانی های بیمار در لحظه و امکان مطرح نمودن مسائلی که بیمار به صورت حضوری بنا به دلایلی نمی تواند مطرح کند. برای دانلود اپلیکیشن پزشکت به استورهای معتبر مراجعه نمایید و جهت اطلاعات بیشتر به قسمت دریافت پزشکت در صفحه نخست سایت مراجعه نمایید.