فراموشی

فراموشی زمانی اتفاق می افتد که شما دیگر نمی توانید اطلاعاتی را در حافظه خود نگه دارید و آن ها را به خاطر بسپارید یا یادآوری کنید. فراموشی به ندرت دیده می شود. فراموشی، ناتوانی در نگه داشتن خاطرات جدید و به یاد آوردن خاطرات قدیمی یا هر دو آن ها بطور همزمان است و امکان دارد فراموشی ناشی از آسیب دیدگی سر باشد. برای افراد مبتلا به فراموشی یادآوری گذشته، به خاطر سپردن اطلاعات جدید و تصور آینده دشوار می باشد. چون این افراد برنامه ریزی های آینده را بر اساس یادآوری تجربیات گذشته خود انجام می دهند.

علت فراموشی

فراموشی | پزشکت

هر بیماری یا آسیبی که بر مغز تأثیر بگذارد می تواند در حافظه اختلال ایجاد کند. عملکرد حافظه بخش های مختلف مغز را به طور همزمان درگیر می کند. آسیب به ساختارهای مغزی که سیستم لیمبیک مانند هیپوکامپ و تالاموس را تشکیل می دهند می تواند به فراموشی منجر شود (سیستم لیمبیک احساسات و خاطرات ما را کنترل می کند.)

فراموشی ناشی از شرایط پزشکی

برخی از شرایط پزشکی می تواند باعث مشکلات جدی در حافظه شود.

شرایط پزشکی که ممکن است باعث مشکلات حافظه شود عبارتند از:

  • تومور مغزی
  • سکته مغزی
  • بیماری سلیاک
  • آسیب دیدگی سر
  • برخی از اختلالات تشنج
  • درمان با تشنج (ECT) یا الکتروشوک درمانی
  • خونریزی تحتانی یا خونریزی در ناحیه بین جمجمه و مغز
  • انسفالیت یا التهاب مغز به دلیل عفونت باکتریایی یا ویروسی یا یک واکنش خود ایمنی
  • محرومیت اکسیژن، به عنوان مثال، در اثر حمله قلبی، پریشانی تنفسی یا مسمومیت با مونواکسید کربن

علت فراموشی برگشت پذیر

مهم است که به یاد داشته باشید که از دست دادن حافظه به معنای زوال عقل نیست. دلایل بسیاری زیادی مانند مشکلات شناختی از جمله استرس، افسردگی و حتی کمبود ویتامین برای فراموشی وجود دارد. به همین دلیل بسیار مهم است که در صورت بروز مشکلات، به پزشکتان مراجعه کنید تا علت اصلی درست تشخیص داده شود. گاهی اوقات، حتی به نظر می رسد که فراموشی می تواند ناشی از شرایط قابل درمان و عوامل خارجی برگشت پذیر باشد، مانند:

افسردگی

افسردگی می تواند علائم فراموشی را تقلید کند و تمرکز و نظم در به یادآوری کارها و خاطرات را برای شما دشوار کند. افسردگی یک مشکل شایع در بزرگسالان است به ویژه اگر شما نسبت به گذشته گوشه گیر و از جامعه و اجتماع دور شده باشید و یا اخیراً تغییرات عمده زندگی مثل بازنشستگی، تشخیص پزشکی جدی، از دست دادن عزیز را تجربه کرده باشید.

سردرگمی و فراموشی ناشی از احساسات معمولاً موقتی است و با محو شدن احساسات از بین می روند. مشکلات عاطفی را می توان با دوستان و خانواده پشتیبان کاهش داد، اما اگر این احساسات بیش از 2 هفته طول بکشد، کمک گرفتن از پزشک یا مشاور لازم است. درمان ممکن است شامل مشاوره، دارو یا هر دو باشد. فعال بودن و یادگیری مهارت های جدید همچنین می تواند به فرد کمک کند احساس بهتری داشته باشد و حافظه خود را بهبود بخشد.

کمبود ویتامین B12

فراموشی | پزشکت

ویتامین B12 از سلول های عصبی محافظت می کند و برای عملکرد سالم مغز بسیار مهم است. در حقیقت، کمبود B12 می تواند باعث آسیب دائمی مغز شود. افراد مسن سرعت کندتری در جذب ویتامین B12 دارند و همین امر می تواند دریافت و جذب B12 را برای بدن دشوار کند. اگر سیگار می کشید یا الکل می نوشید، ممکن است در معرض خطر بیشتری قرار بگیرید. اگر کمبود ویتامین B12 را زودتر درمان کنید، می توانید مشکلات حافظه مرتبط را برطرف کنید. درمان به صورت تزریق ماهانه ویتامین B12در دسترس است.

مشکلات تیروئید

فراموشی | پزشکت

غده تیروئید متابولیسم بدن را کنترل می کند. اگر متابولیسم شما خیلی سریع باشد (پرکاری تیروئید)، ممکن است احساس سردرگمی کنید و اگر متابولیسم بدن تان خیلی کند باشد، می توانید احساس لاغری و افسردگی کنید. مشکلات تیروئید می تواند باعث مشکلات حافظه مانند فراموشی و حتی تمرکز شود. دارو می تواند علائم را برطرف کند.

سوء مصرف الکل

فراموشی | پزشکت

مصرف زیاد الکل برای سلول های مغزی سمی است و سوء مصرف الکل منجر به از بین رفتن حافظه می شود. با گذشت زمان، مصرف الکل همچنین ممکن است خطر زوال عقل را نیز افزایش دهد.

کم آبی بدن

فراموشی | پزشکت

افراد مسن بیشتر در معرض کم آبی بدن هستند.

کم آبی بدن می تواند باعث سردرگمی، خواب آلودگی، از بین رفتن حافظه و علائم دیگری شود که شبیه زوال عقل هستند. اگر دیورتیک (مدر) یا مسهل مصرف می کنید و از دیابت، قند خون بالا یا اسهال رنج می برید، هوشیار باشید و سعی کنید به اندازه کافی آب بنوشید.

عوارض جانبی دارو

فراموشی | پزشکت

بسیاری از داروهای تجویز شده و بدون نسخه یا ترکیبی از داروها می توانند باعث ایجاد مشکلات شناختی و از بین رفتن حافظه به عنوان یک اثر جانبی شوند. این امر به ویژه در افراد مسن بسیار رایج است زیرا در افراد مسن داروها کندتر تجزیه و دفع می شوند. داروهای رایج که بر حافظه و عملکرد مغز تأثیر می گذارد شامل قرص های خواب آور، آنتی هیستامین ها، فشار خون و داروهای آرتروز، شل کننده های عضلانی، داروهای ضد کولینرژیک برای درمان بی اختیاری ادرار و ناراحتی دستگاه گوارش، ضد افسردگی، داروهای ضد اضطراب و مسکن ها می باشند.

علت فراموشی روانی که به عنوان فراموشی سایکوژنیک و یا فراموشی تجزیه ای شناخته می شود و بیشتر ناشی از شوک عاطفی است، عبارتند از:

  • جنگ
  • یک فاجعه طبیعی
  • یک عمل تروریستی
  • یک جرم خشونت آمیز
  • سوء استفاده جنسی

هر وضعیت زندگی غیرقابل تحمل که باعث استرس شدید روانی و درگیری درونی شما شود می تواند به نوعی فراموشی منجر گردد. استرس زا های روانشناختی بیشتر از اینكه در ایجاد خاطرات جدید تداخل داشته باشند، خاطرات شخصی و گذشته فرد را مختل می كنند.

فراموشی ناشی از سن

مغز در هر سنی قادر به تولید سلول های جدید مغز نمی باشد، بنابراین گاهی فراموشی می تواند نتیجه روند پیری باشد. شیوه زندگی، عادات و فعالیت های روزانه شما تأثیر بسزایی در سلامت مغز شما دارد. هر چه سن شما بیشتر شود، روش های زیادی وجود دارد که می توانید مهارت های شناختی خود را بهبود بخشید و از هدر رفتن حافظه جلوگیری کرده و از ماده خاکستری مغز خود محافظت کنید.

سه علت از دست رفتن حافظه و فراموشی مرتبط با سن عبارتند از:

  • هیپوکامپ یا ناحیه ای از مغز که در شکل گیری و بازیابی خاطرات موثر است و اغلب با افزایش سن و کاهش عملکرد هیپوکامپ باعث فراموشی می شود.
  • هورمون ها و پروتئین هایی که سلول های مغزی را محافظت و ترمیم کرده و رشد عصبی را تحریک می کنند، با افزایش سن کاهش می یابد.
  • در افراد مسن غالباً جریان خون به مغز کاهش می یابد که این امر می تواند باعث اختلال در حافظه شده و منجر به تغییر در مهارت های شناختی شود.

علائم فراموشی

فراموشی | پزشکت

علائم رایج فراموشی عبارتند از:

  • سردرگمی یا بد رفتاری
  • فراموشی جزیی یا کلی
  • اختلال در حافظه کوتاه مدت
  • حرکات و لرزش های هماهنگ در مشکلات عصبی
  • اختلال در توانایی یادگیری اطلاعات جدید در فراموشی انتروگراد
  • اختلال در توانایی به خاطر سپردن وقایع گذشته در فراموشی رتروگراد

فراموشی با زوال عقل متفاوت است.

زوال عقل، شامل از بین رفتن حافظه است، اما می تواند شامل مشکلات دیگری هم می باشد که فعالیت های روزانه و زندگی روزمره فرد را مختل می کنند.

انواع فراموشی

فراموشی | پزشکت

انواع فراموشی عبارتند از:

فراموشی آنتروگراد (فراموشی پس از حادثه)

شما نمی توانید اطلاعات جدیدی که تازه رخ داده اند را به خاطر آورید. اتفاقاتی و اطلاعاتی که در حافظه کوتاه مدت ذخیره شده اند در فراموشی آنتروگراد از بین می روند. فراموشی آنتروگراد معمولاً ناشی از ضربه مغزی است، به عنوان مثال ضربه به سر باعث آسیب مغزی می شود. شما داده ها و اتفاقات قبل از آسیب دیدگی را به یاد می آورید.

 فراموشی رتروگراد (فراموشی پیش از حادثه)

در نوع فراموشی رتروگراد، بر خلاف فراموشی آنتروگراد، شما وقایع قبل از آسیب را به یاد نمی آورید، اما اتفاقات بعد از آسیب را به یاد می آورید. به ندرت، هر دو فراموشی رتروگراد و آنتروگراد ممکن است با هم اتفاق بیفتند.

فراموشی گذرا و کلی

از دست دادن موقتی حافظه کلی است که به ندرت دیده می شود.

فراموشی ناشی از آسیب مغزی

از دست دادن حافظه ناشی از ضربات سخت به سر (مانند ضربه به سر در حین تصادف) می باشد. ممکن است دچار بیهوشی یا اغما شوید. فراموشی آسیب زا معمولاً موقتی است، اما به طور معمول مدت زمانی که طول می کشد، به میزان شدت صدمات بستگی دارد.

جنون ورنیك-كورساكوف

سوء مصرف زیاد الكل می تواند منجر به از بین رفتن حافظه فرد شود كه با گذشت زمان بدتر می شود. همچنین ممکن است شما دچار مشکلات عصبی مانند هماهنگی ضعیف بین اندام ها و از بین رفتن احساس در انگشتان شوید. بیماری روان پریشی ورنیك-كورساكوف همچنین می تواند در اثر سوء تغذیه به ویژه کمبود تیامین (ویتامین B1) ایجاد شود.

 فراموشی هیستریک (فیوگ یا فرار)

بندرت شما می توانید نه تنها گذشته خود بلکه هویت خود را نیز فراموش کنید. ممکن است شما از خواب بیدار شوید و ناگهان هیچ احساسی نسبت به اطراف نداشته باشید. حتی اگر به آینه نگاه کنید، خودتان را نمی شناسید. گواهینامه رانندگی، کارت های اعتباری یا کارت شناسایی در مورد افراد مبتلا به فراموشی هیستریک بی معنی خواهند بود. فراموشی هیستریک معمولاً توسط رویدادی ایجاد می شود که ذهن شما قادر به تحمل یا تشخیص نیست. توانایی یادآوری معمولاً طی چند روز به آرامی یا ناگهانی برمی گردد، اما ممکن است هیچگاه خاطره رویداد تکان دهنده که باعث فراموشی هیستریک شده است به طور کامل برنگردد.

 فراموشی دوران کودکی (فراموشی نوزادی)

فراموشی | پزشکت

شما نمی توانید حوادث کودکی را از اوایل کودکی به یاد بیاورید.

فراموشی نوزادی ،از مشکلات رشد زبان یا بعضی از مناطق حافظه مغز که در دوران کودکی به طور کامل رشد نکرده، ناشی می شود.

 فراموشی پس از هیپنوتیزم

شما وقایع هنگام هیپنوتیزم را نمی توانید به یادبیاورید.

فراموشی منبع

شما می توانید اطلاعات خاصی را به خاطر آورید اما نمی دانید چگونه یا از کجا آن اطلاعات را دریافت کرده اید.

پدیده خاموشی

دوره ای از نوشیدن شدید الکل می تواند در شما شکاف حافظه ایجاد کند، به گونه ای که نمی توانید اتفاقات مربوط به زمان های خاص را به یاد آورید.

prosopamnesia: نمی توانید چهره افراد را به خاطر بسپارید.

علائم فراموشی

علائم رایج فراموشی عبارتند از:

  • فراموشی جزیی یا کلی
  • سردرگمی یا بد رفتاری
  • اختلال در حافظه کوتاه مدت
  • حرکات و لرزش های هماهنگ در مشکلات عصبی
  • اختلال در توانایی یادگیری اطلاعات جدید در فراموشی انتروگراد
  • اختلال در توانایی به خاطر سپردن وقایع گذشته در فراموشی رتروگراد

فراموشی با زوال عقل متفاوت است. زوال عقل، شامل از بین رفتن حافظه است، اما می تواند شامل مشکلات دیگری هم می باشد که فعالیت های روزانه و زندگی روزمره فرد را مختل می کنند.

تشخیص فراموشی

پزشکتان باید علل احتمالی دیگر فراموشی، از جمله زوال عقل، بیماری آلزایمر، افسردگی یا تومور مغزی را رد یا تایید کند. پزشکتان تاریخچه پزشکی را در نظر می گیرند و اگر بیمار تاریخچه پزشکی خودش را به خاطر نیاورد ممکن است تشخیص فراموشی مشکل باشد و باید اعضای خانواده یا نزدیکان برای تشخیص بیماری همراه فرد حضور داشته باشند.

سوالاتی که پزشکتان می تواند برای تشخیص بیماری از شما بپرسد شامل موارد زیر می باشند:

  • آیا الکل مصرف می کنید؟
  • آیا تا به حال سرطان داشته اید؟
  • آیا سابقه افسردگی یا تشنج دارید؟
  • آیا دارویی خاصی استفاده می کنید؟
  • مشکلات حافظه و فراموشی از چه زمانی شروع شد؟
  • آیا می توانید وقایع اخیر را به مرور زمان به یاد می آورید؟
  • آیا داروهای غیرقانونی مانند کوکائین یا هروئین مصرف کرده اید؟
  • آیا سابقه خانوادگی در مورد هر بیماری عصبی یا روانی وجود دارد؟
  • آیا عواملی مانند آسیب دیدگی سر، جراحی یا سکته مغزی می تواند باعث از بین رفتن حافظه شده باشند؟

پزشکتان همچنین ممکن است موارد حافظه کوتاه مدت و حافظه بلند مدت شما را بررسی کند.

ارزیابی و بررسی حافظه به تعیین میزان فراموشی و یافتن راه های درمانی کمک می کند.

برای اطلاع از اینکه آیا آسیب جسمی یا ناهنجاری مغزی وجود دارد، پزشکتان ممکن است اسکن MRI یا CAT یا الکتروانسفالوگرام (EEG) را تجویز کند.

آزمایش خون ممکن است وجود هرگونه عفونت یا کمبودهای ناشی از ویتامین و سوء تغذیه را نشان دهد.

درمان فراموشی

فراموشی | پزشکت

در بیشتر موارد، فراموشی بدون درمان برطرف می شود. اما اگر اختلال جسمی یا روانی زمینه ای وجود داشته باشد، درمان لازم و ضروری است.

  • روان درمانی می تواند به شما کمک کند. علاوه بر آن هیپنوتیزم می تواند یک روش مؤثر در یادآوری خاطراتی باشد که فراموش شده اند.
  • حمایت خانواده بسیار مهم است. عکس و موسیقی ممکن است به بازگشت خاطرات گذشته کمک کنند.

درمان اغلب شامل تکنیک ها و راهکارهایی برای کمک به برطرف کردن مشکل حافظه است که شامل موارد زیر هستند:

  • همکاری با یک متخصص برای به دست آوردن اطلاعات جدید و جایگزینی خاطرات از دست رفته
  • یادگیری راهکار های سازماندهی اطلاعات، برای دسته بندی و ذخیره سازی اطلاعات
  • استفاده از وسایل دیجیتالی، مانند تلفن های هوشمند، برای کمک به کارهای روزمره و یادآوری رویدادهای مهم و حتی زمان مصرف داروها. استفاده از لیست تماس همراه با عکس از چهره ها ممکن است مفید باشد.

در حال حاضر هیچ دارویی برای بازیابی حافظه از دست رفته به دلیل فراموشی موجود نیست.

راهکارهای داشتن حافظه سالم

شما می توانید، از روش هایی که به پیری سالم و نشاط جسمی تان کمک می کنند و برای داشتن حافظه سالم شما مفید باشند، استفاده کرده و به درمان فراموشی خود کمک کنید. با این اقدام زود هنگام  شما می توانید برای بهبود سایر جنبه های زندگی خود اقدام کنید .

اجتماعی بودن

فراموشی | پزشکت

افرادی که از لحاظ اجتماعی با خانواده و دوستان ارتباط کمتری دارند، در مقایسه با افرادی که ارتباط های اجتماعی محکمی دارند بیشتر در معرض خطر فراموشی قرار می گیرند. تعامل اجتماعی چهره به چهره می تواند استرس را به شدت کاهش دهد و شبیه یک داروی قدرتمند برای مغز باشد، بنابراین زمان بیشتری را با دوستان خود بگذارنید و تلفن خود را کنار گذاشته و به طور کامل روی افرادی که با آن ها ارتباط دارید تمرکز کنید.

ترک سیگار

سیگار کشیدن خطر ابتلا به اختلالات عروقی را که می تواند باعث سکته مغزی و انسداد شریان هایی شود که اکسیژن را به مغز منتقل می کنند، افزایش می دهد. هنگام ترک سیگار، با بهبود گردش خون، مغز به سرعت تقویت می شود.

مدیریت استرس

کورتیزول، هورمون استرس، به مرور زمان به مغز آسیب می زند و می تواند منجر به مشکلات حافظه شود. استرس یا اضطراب حتی می تواند در لحظه باعث مشکلات حافظه شود. وقتی استرس یا اضطراب دارید، احتمالاً دچار افت حافظه شده و در یادگیری یا تمرکز مشکل پیدا می کنید. اما تکنیک های ساده مدیریت استرس می توانند این اثرات مضر را به حداقل برسانند.

خواب کافی

داشتن خواب خوب در هنگام پیری برای تقویت حافظه، روند شکل گیری و ذخیره کردن خاطرات جدید لازم است.

کمبود خواب رشد نورون های جدید در هیپوکامپ را مختل کرده و باعث ایجاد مشکل در حافظه، تمرکز و تصمیم گیری و حتی ایجاد افسردگی می شود.

رژیم غذایی مناسب

میوه و سبزیجات زیادی بخورید و چای سبز بنوشید زیرا مواد غذایی حاوی آنتی اکسیدان ها در آن ها به وفور دیده می شود و می تواند سلول های مغزی شما را از کم کاری حفظ کند. غذاهایی سرشار از چربی های امگا 3 (مانند ماهی قزل آلا، ماهی تن، گردو و تخم کتان) به خصوص برای مغز و حافظه مفید هستند. با این وجود خوردن کالری بیش از حد، می تواند خطر ابتلا به کاهش حافظه یا اختلال شناختی را افزایش دهد.

ورزش منطم

شروع یک تمرین منظم، ممکن است خطر ابتلا به زوال عقل را تا 50 درصد کاهش دهد. علاوه بر این، ورزش همچنین می تواند وخیم تر شدن در افرادی که قبلاً مشکلات شناختی داشته اند را کندتر کند. تحقیقات جدید نشان می دهد که پیاده روی شش تا نه مایل در هفته می تواند از کوچک شدن مغز و از دست دادن حافظه جلوگیری کند. طبق تحقیقات آکادمی نورولوژی آمریکایی، بزرگسالان مسن تر که هفته ای بین شش تا نه مایل در هفته قدم می زدند نه سال بعد از شروع مطالعه، در مغز خود ماده خاکستری بیشتری نسبت به افرادی که پیاده روی نکرده بودند، داشتند.

تمرینات مغزی

درست همانطور که ورزش بدنی می تواند باعث تقویت و حفظ بدن شما شود، ورزش ذهنی می تواند باعث شود مغز بهتر عمل کند و خطر فراموشی را کاهش دهد. سعی کنید تمرینات مغزی را پیدا کنید که برای شما لذت بخش هستند. هر چه فعالیت برای شما لذت بخش تر باشد، تأثیر آن بر مغز شما قوی تر خواهد بود.

چند ایده برای ورزش مغز عبارتند از:

بازی هایی را انجام دهید که قبلاً با آن استراتژی مانند شطرنج یا پل و بازی هایی که آشنا نیستید. جدول کلمات متقاطع و کلمات دیگر یا معما های اعداد مانند سودوکو را امتحان کنید.

روزنامه ها، مجلات و کتاب هایی را که شما را به چالش می کشد بخوانید.

یادگیری

عادت به یادگیری چیزهای جدید کنید. بازی ها، دستور العمل ها، مسیرهای رانندگی، یک ساز موسیقی، یک زبان خارجی را یاد بگیرید هرچه مغز شما بیشتر علاقه مند و مشغول باشد، احتمال ادامه دادن دوره یادگیری و مزایای تجربی آن بیشتر خواهد شد.

پروژه ای را در نظر بگیرید که شامل طراحی و برنامه ریزی باشد، مانند یک باغ جدید و سعی کنید آن را انجام دهید.

منابع:

https://www.medicalnewstoday.com/articles/9673.php

https://www.nia.nih.gov/health/do-memory-problems-always-mean-alzheimers-disease

https://www.helpguide.org/articles/alzheimers-dementia-aging/age-related-memory-loss.htm

چرا پزشکت ؟ چرا مشاوره آنلاین ؟

اپلیکیشن پزشکت با ارائه مشاوره آنلاین (تصویری، صوتی و نوشتاری) در هر مکان و در هر لحظه از شبانه روز این امکان را به شما می دهد تا با پزشکان و مشاورین معتبر و برتر ارتباط مستقیم برقرار نموده و در هر زمینه ای از حوزه های پزشکی و سلامت مشاوره دریافت کنید. پزشکت با ارائه بسته های آموزشی، دانش کلی جامعه (بیماران، دانشجویان پزشکی و ...) را در زمینه: پزشکی، آشنایی با بیماری ها و راه های درمان آن و سبک زندگی سالم را ارتقا می بخشد. شبکه اجتماعی پزشکت مرجعی رایگان بوده که به پزشکان و مشاورین و تمامی کاربران این امکان را می دهد اطلاعات روز پزشکی و سلامت را در قالب پست های ویدیویی و متن به اشتراک بگذارند و تعامل مستقیم با یکدیگر برقرار نمایند. مزیت دریافت مشاوره آنلاین از پزشکت عبارت است از: صرفه جویی در زمان و هزینه، برطرف شدن نگرانی های بیمار در لحظه و امکان مطرح نمودن مسائلی که بیمار به صورت حضوری بنا به دلایلی نمی تواند مطرح کند. برای دانلود اپلیکیشن پزشکت به استورهای معتبر مراجعه نمایید و جهت اطلاعات بیشتر به قسمت دریافت پزشکت در صفحه نخست سایت مراجعه نمایید.