جسم خارجی در چشم

جسم خارجی در چشم، جسمی است که از بیرون وارد چشم فرد می شود. این جسم ممکن است هر چیزی باشد که به طور طبیعی به چشم تعلق نداشته باشد. این جسم خارجی چشم ممکن است ذرات گرد و غبار یا حتی یک قطعه فلزی باشد که بنا به هر دلیلی وارد چشم شده باشد. این جسم خارجی به احتمال زیاد بعد از ورود به چشم بر روی قرنیه یا بافت ملتحمه چشم اثر می گذارد.

قرنیه دوکی شفاف است که سطح جلوی چشم را در بر می گیرد. قرنیه یک پوشش محافظ برای بخش جلوی چشم است. نور از طریق قرنیه وارد چشم شده و به متمرکز کردن نور روی شبکیه در پشت چشم کمک می کند.

ملتحمه بافت مخاطی نازکی است که اسکلرا یا همان سفیدی چشم را پوشانده است. ملتحمه تا لبه قرنیه ادامه یافته و قسمت مرطوب زیر پلک ها را پوشانده و از آن حفاظت می کند.

جسم خارجی که در قسمت جلوی چشم فرو می رود، ممکن نیست که در پشت چشم گم شده و از آنجا خارج شود. اما همین جسم خارجی می تواند باعث ایجاد خراش بر روی قرنیه شود. این آسیب های ناشی از اشیای خارجی معمولاً جزئی هستند. با این حال، برخی از انواع اشیاء خارجی می توانند باعث عفونت های چشمی شده یا به بینایی آسیب برساند.

هم اکنون با مشاوران پزشکت مشاوره آنلاین بگیرید

علت ورود جسم خارجی به چشم

جسم خارجی در چشم | پزشکت

بسیاری از اشیاء خارجی در نتیجه اشتباهات و فعالیت های روزمره وارد بخش ملتحمه چشم می شوند. شایع ترین انواع ورود اشیاء خارجی به داخل چشم شامل موارد زیر می شود:

  • مژه ها
  • مخاط خشک شده
  • خاک اره
  • خاک
  • شن
  • لوازم آرایشی
  • لنزهای تماسی
  • ذرات فلزی
  • ذرات شیشه

معمولاً قطعات خاک و ماسه به دلیل وزش باد یا ریزش آوار وارد چشم می شوند. مواد تیز مانند فلز یا شیشه نیز می توانند در اثر انفجارها یا تصادفات با وسایلی مانند چکش ، دریل یا در حین چمن زنی وارد چشم شوند. در این بین اشیاء خارجی که با سرعت زیاد وارد چشم می شوند بیشترین خطر آسیب را دارند.

علائم  ورود جسم خارجی به چشم

جسم خارجی در چشم | پزشکت

اگر یک شی خارجی در داخل چشم نفوذ کرده باشد، احتمالاً با علائم اولیه زیر رو به رو خواهید بود. ممکن است موارد زیر را تجربه کنید:

  • احساس فشار یا ناراحتی
  • حس اینکه چیزی در چشم شماست.
  • چشم درد
  • پارگی شدید نقاط مختلف چشم
  • درد هنگام نگاه به نور (فوتوبیا)
  • چشمک زدن بیش از حد
  • قرمزی یا خونی شدن چشم ها

کمتر اتفاق میفتد که یک جسم خارجی به هر علتی به داخل چشم نفوذ کند. با این حال معمولاً اشیایی که وارد چشم می شوند نتیجه یک ضربه شدید و پر سرعت مانند یک انفجار هستند. علائم دیگر وجود شیء در داخل چشم شامل تخلیه مایعات یا خون از چشم می شود.

کمک های اولیه برای ورود جسم خارجی به داخل چشم

زمانی که شیء خارجی داخل چشم خودتان رفته است:

جسم خارجی در چشم | پزشکت

دستان خود را به خوبی با آب و صابون بشویید.

سعی کنید با یک جریان ملایم از آب تمیز و گرم، شیء را از داخل چشم خود خارج کنید. از یک ماسک یا یک لیوان نوشیدنی تمیز و کوچک برای پوشاندن چشم خود استفاده کنید. لیوان را در حالتی بر روی صورت خود قرار دهید که لبه آن روی استخوان لبه چشم شما قرار بگیرد.

راه دیگر برای شست و شوی یک جسم خارجی از چشم شما این است که زیر دوش رفته و در حالی که پلک خود را باز نگه  می دارید اجازه دهید تا جریان ملایم آب ولرم از روی پیشانی خود را به داخل چشم آسیب دیده برساند.

اگر از لنزهای چشمی استفاده می کنید بهتر است قبل یا در حالی که مشغول شستن سطح چشم هستید، لنز را از داخل چشم خارج کنید. گاهی اوقات ممکن است جسم خارجی در زیر لنز چشمی قرار گرفته باشد.

زمانی که جسم خارجی داخل چشم فرد دیگری رفته و می خواهید کمک کنید:

دستان خود را با آب و صابون بشوید.

شخص آسیب دیده را به منطقه ای با نور و روشنایی مناسب منتقل کنید.

برای پیدا کردن شی خارجی به آرامی چشم فرد را بررسی کنید. پلک پایینی را به سمت پایین بکشید و از شخص بخواهید تا به بالا نگاه کند. سپس پلک بالایی را بالا کشیده و از شخص درخواست کنید تا به سمت پایین نگاه کند.

اگر جسم خارجی بر روی سطح چشم شناور است، سعی کنید از یک ظرف قطره دارویی پر از آب تمیز و گرم  برای شستن و خارج کردن جشم خارجی استفاده کنید تا مطمئن شوید جسم از داخل چشم خارج شده است یا می توانید سر فرد را به سمت عقب کج  کرده  و سطح چشم را با آب تمیز یا جریان ملایم از آب شیر بشویید.

  • سعی نکنید شیء بزرگی که در داخل چشم جای گرفته و برداشتن آن سخت است را خودتان از داخل چشم خارج کنید.
  • از مالیدن چشم بپرهیزید.

اقدامات فوری بعد از ورود جسم خارجی به چشم

جسم خارجی در چشم | پزشکت

اگر جسمی خارجی وارد چشم شما شده، تشخیص سریع و درمان آن به جلوگیری از عفونت و احتمال از دست دادن بینایی کمک می کند. این امر به ویژه در موارد شدید یا ورود بیش از حد جسم به داخل چشم بسیار اهمیت می یابد.

حذف شیء خارجی وارد شده به چشم، به خودی خود می تواند باعث آسیب جدی در چشم شود. این موارد عبارتند از:

  • جسم داخل چشم دارای لبه های تیز یا خشن باشد.
  • به اندازه کافی بزرگ بوده و با بستن چشم شما فرد را با مشکل مواجه می کند.
  • حاوی مواد شیمیایی باشد.
  • با سرعت بالایی وارد چشم فرد شده باشد.
  • کاملاً در داخل چشم جای گرفته باشد.
  • باعث بروز خون ریزی در داخل چشم شده باشد.

اگر  جسم خارجی کاملاً در داخل چشمتان جای گرفته باشد یا به کسی با چنین شرایط کمک می کنید، باید سریعاً به پزشک مراجعه کنید.

برای جلوگیری از آسیب بیشتر در چشم:
  • حرکت چشم را محدود کنید.
  • چشم را با استفاده از یک پارچه تمیز یا گاز پانسمان کنید.
  • اگر جسم خیلی بزرگ است برای ایجاد باند، چشم را با یک لیوان کاغذی بپوشانید.
  • چشم آسیب دیده را بپوشانید. این به جلوگیری از حرکت چشم در چشم آسیب دیده کمک می کند.

اگر بعد از خارج شدن جسم خارجی از چشم شاهد بروز علائم زیر بودید، باید به دنبال فوریت های پزشکی و درمانی باشید:

  • هنوز هم حس می کنید، چیزی در چشمتان است.
  • بینایی، اشک ریختن یا چشمک زدن غیر طبیعی دارید.
  • یک نقطه ابری و غیر شفاف روی قرنیه به وجود آمده است.
  • وضعیت کلی چشم شما با گذشت زمان بدتر می شود.

مراقبت از چشم در منزل

اگر گمان می کنید یک جسم خارجی در چشم شما وجود دارد، باید به منظور جلوگیری از عفونت و احتمال بینایی چشم آسیب دیده، سریعاً به درمان و خارج کردن جسم خارجی از داخل چشم بپردازید. پیشنهاد می کنیم این اقدامات احتیاطی را انجام دهید:

 عدم فشار و مالش روی چشم

جسم خارجی در چشم | پزشکت

از وسایل و لوازم جانبی مانند موچین یا پنبه روی سطح چشم استفاده نکنید.

لنزهای چشمی را بر ندارید مگر اینکه تورم ناگهانی به وجود بیاید یا مواد شیمیایی وارد چشم شده باشد.

اگر احتمال می دهید که شاید یک شیء خارجی در چشم تان وجود داشته باشد یا به کسی که جسم خارجی در داخل چشم او رفته است کمک می کنید، قبل از شروع هرگونه مراقبت و درمانی در داخل منزل، مراحل زیر را انجام دهید:

  •  دستان خود را بشویید.
  • به چشم آسیب دیده در ناحیه با نور روشن نگاه کنید.

برای معاینه چشم و پیدا کردن شی، بهتر است که پلک پایین را به سمت پایین کشیده و در قسمت بالایی آن در جستجوی شیء خارجی باشید. همچنین می توانید این کار را با بالا کشیدن پلک بالایی نیز تکرار کرده و قسمت خالی پلک بالا را نیز به خوبی بررسی کنید.

ایمن ترین روش برای از بین بردن یک جسم خارجی از چشم، توجه به نوع شیء موردنظر که قصد حذف آن را داشته و محل قرارگیری آن در چشم است. زیرا باید با توجه محل قرار گرفتن و نوع شیء وارد شده به داخل چشم اقدامات مراقبتی و درمانی متفاوتی را در پیش گرفت.

شایع ترین قسمت که ممکن است جسم خارجی در آن جا قرار گرفته باشد، پلک پایینی چشم است.

برای حذف یک شی خارجی با چنین موقعیتی:

سعی کنید چشم آسیب دیده خود را داخل آب صاف و تمیز  فرو ببرید، چندین بار چشم را در داخل آب باز کرده و ببندید تا از جسم خارج شود.

همین کار را را می توان با استفاده از ماسک چشم خریداری شده از داروخانه نیز انجام داد.

اگر شیء در پلک ها گیر افتاده است، بهتر است پلک بالایی را به سمت بالا کشیده و همزمان پلک پایینی را به سمت پایین بکشید تا جسم خارجی آزاد شود.

مراقبت پزشکی در جسم خارجی در چشم

جسم خارجی در چشم | پزشکت

اگر جسم خارجی در چشم شما شرایطی دارد که نیاز به معالجه اضطراری ضروری بوده یا در صورتی که شرایط زیر را دارد، بهتر است سریعاً با پزشک تماس بگیرید:

  • در حذف و خارج کردن شیء خارجی چشم در خانه موفق نبودید.
  • بینایی شما بعد از خارج کردن جسم خارجی، تار شده یا حالت غیر طبیعی پیدا کرده است.
  • علائم اولیه شما از پارگی، چشمک زدن یا التهاب بوده و بهبود نمی یابد.
  • با وجود خارج کردن جسم خارجی وضعیت چشم شما با گذشت زمان بدتر می شود.

اگر تحت مداوای پزشک قرار بگیرید، ممکن است معاینه مراحل زیر را شامل شود:

در قدم اول برای بی حس کردن سطح چشم، از قطره بی حسی استفاده می شود.
  • رنگ فلورسئین، که زیر نور می درخشد، از طریق قطره بر روی چشم ریخته خواهد شد. این رنگ اشیاء سطحی و سایشی را بر روی چشم نشان خواهد داد.
  • پزشک شما از یک ذره بین برای یافتن و از بین بردن اشیای خارجی استفاده می کند.
  • اشیاء ممکن است با یک پنبه مرطوب برداشته شده یا با آب شسته شوند.
  • اگر تکنیک های اولیه برای از بین بردن جسم خارجی موفق نباشد، پزشک ممکن است از سوزن یا وسایل دیگر استفاده کند.
  • اگر جسم خارجی باعث ساییدگی قرنیه شده باشد، پزشک ممکن است برای جلوگیری از عفونت برای تان پماد آنتی بیوتیک تجویز کند.
  • برای ساییدگی هایی با ابعاد بزرگتر قرنیه، قطره های چشمی حاوی سیکلوپنتولات یا هماتروپین ممکن است تجویز شود تا مردمک گشاد شود.داگر مردمک چشم قبل از بهبودی قرنیه دچار انقباض شود، اسپاسم دردناک عضله ممکن است اتفاق بیفتد.

برای کنترل درد ناشی از ساییدگی های وسیع تر قرنیه ممکن است برای فرد استامینوفن تجویز شود.

برای بررسی بیشتر یک جسم داخل چشم ممکن است به سی تی اسکن یا یک مطالعه تصویربرداری دیگر نیاز باشد.

البته ممکن است برای ارزیابی بیشتر یا معالجه به پزشک متخصص مراقبت چشمی ارجاع داده شوید.

پیشگیری از ورود جسم خارجی به داخل چشم

جسم خارجی در چشم | پزشکت

اشیاء خارجی ممکن است در طول فعالیت های روزانه به طور تصادفی وارد چشم فرد شوند، در نتیجه پیش گیری یا جلوگیری از ورود این اجسام کار واقعاً دشواری است. برخی از کارها یا فعالیتهای تفریحی ممکن است اشیای موجود در هوا را به سمت چشم هدایت کند. هنگام انجام فعالیت هایی که ممکن است اشیاء موجود در هوا به سمت چشم روانه کند، می توانید با استفاده از عینک محافظ یا عینک ایمنی از چشمان خود در برابر ورود اشیاء خارجی محافظت کنید.

برای جلوگیری از ورود جسم خارجی به داخل چشم، همیشه از عینک محافظ استفاده کنید:

  • کار با اره، چکش، چرخ یا ابزار قدرت
  • کار با مواد شیمیایی خطرناک یا سمی
  • استفاده از ماشین چمن زنی

منابع:

https://www.mayoclinic.org/first-aid/first-aid/basics/art-20056645

https://www.healthline.com/health/eye-foreign-object-in#emergency-care


دسته بندی ها : چشم پزشکی