سوزن شدن دست و پا

بیشتر افراد گاهی احساس سوزن سوزن شدن دست و پا می کنند که احساس ناخوشایندی است، اما این حالت ها معمولاً علت خاصی ندارند. در برخی موارد سوزن سوزن شدن دست و پا می تواند ناشی از یک بیماری زمینه ای باشد.

برخی از علل سوزن سورن شدن در پا یا دست جدی تر هستند و ممکن است نیاز به تشخیص و درمان مناسب داشته باشد.

نشستن و خوابین در حالت غیرطبیعی، ممکن است به عصب فشار وارد کرده و باعث احساس سوزن شدن در پاها یا دست ها شود. غالباً سوزن سوزن شدن دست و پا را “پین و سوزن” یا پارستزی می نامند.

این احساس همچنین ممکن است به عنوان احساس خستگی، سوزش یا “گز گز شدن” توصیف شود. همراه با سوزن سوزن شدن، ممکن است احساس بی حسی، درد یا ضعف در اطراف دست و پا ایجاد شود.

هم اکنون با مشاوران پزشکت مشاوره آنلاین بگیرید

علت سوزن سوزن شدن

سوزن سوزن شدن دست و پا | پزشکت

سوزن شدن در دست یا پا می تواند در اثر عوامل یا شرایط مختلفی ایجاد شود. به طور کلی فشار، تروما یا آسیب دیدن اعصاب می تواند باعث بروز سوزن سوزن شدن شود.

بسیاری از دلایل احساس سوزن سوزن شدن با وضعیتی به نام نوروپاتی محیطی مرتبط است. نوروپاتی محیطی، نوعی آسیب عصبی است که منجر به سوزن شدن و بی حسی در دست و پا می شود.

شرایط مختلفی منجر به نوروپاتی محیطی می شود. حدود 20 میلیون نفر در ایالات متحده به نوروپاتی محیطی مبتلا هستند.

برخی از دلایل نوروپاتی محیطی که ممکن است باعث سوزن سوزن شدن دست یا پا شوند، عبارتند از:

  1. عصب تحت فشار (عصب پین شده)

  • علائم دیگر عصب تحت فشار شامل درد و حرکت محدود است.
  • عصب پین شده ممکن است در اثر آسیب دیدگی یا تورم اتفاق افتاده باشد.
  • فشار بر اعصابی که در ستون فقرات وجود دارد می تواند باعث سوزش پا یا دست شود.
  • درمان عصب پین شده می تواند شامل موارد  استراحت، دارو، فیزیوتراپی و حتی جراحی باشد.
  • وقتی فشار زیادی از بافت های اطراف روی اعصاب وارد می شود، می تواند عصب را سست کند. مواردی از جمله آسیب، حرکات تکراری و شرایط التهابی می توانند باعث سست شدن عصب شوند. یک عصب تحت فشار در بسیاری از مناطق بدن ممکن است رخ دهد و می تواند بر روی دست یا پاها تأثیر بگذارد و باعث سوزن شدن، بی حسی یا درد شود.
  1. سموم

  • مسمومیت ناشی از مواردی مانند آرسنیک، تالیم، جیوه و ضد یخ، بلعیدن چیزی سمی یا جذب ماده سمی از طریق پوست می تواند دلیل سوزن سوزن شدن در پاها باشد.
  • در صورت قرار گرفتن در معرض سموم باید فوراً درمان صورت گیرد و درمان به نوع ماده مسموم کننده بستگی دارد.
  1. الکل

سوزن سوزن شدن دست و پا | پزشکت

  • الکل یک سم است و می تواند به بافت عصبی آسیب برساند.
  • مصرف زیاد الکل امکان دارد منجر به نوعی نوروپاتی محیطی شود که به نوروپاتی الکلی معروف است. نوروپاتی الکلی، می تواند باعث درد و سوزن سوزن شدن در دست و پا شود. براساس یک مطالعه، از 25 تا 66 درصد افرادی که به عنوان مصرف کننده الکل طولانی مدت طبقه بندی می شوند، نوروپاتی الکلی را تجربه می کنند.
  • درمان ها برای بهبودی، به کاهش یا قطع نوشیدن تمرکز دارند.
  1. اضطراب

  • افراد مضطرب ممکن است دچار افت فشار خون شوند که این امر می تواند باعث ایجاد احساس سوزن سوزن شدن در پا شود.
  • سوزن سوزن شدن در دست پا و اضطراب ممکن است از نظر روانشناختی در ارتباط باشد. برای همین وقتی فرد احساس اضطراب می کند ممکن است از احساسات بدنی خود آگاه تر باشد.

درمان اضطراب شامل موارد زیر است:

  • مشاوره
  • داروهای ضد اضطراب
  • درمان شناختی رفتاری
  • ورزش های ذهنی، مانند یوگا و مراقبه
  1. بارداری

سوزن سوزن شدن دست و پا | پزشکت

  • سوزن سوزن شدن در زنان باردار، طبیعی است.
  • رحم ممکن است با بزرگ شدن کودک به اعصاب پا فشار وارد کند و باعث سوزن سوزن شدن شود.
  • تغییر موقعیت بدنی و قرار دادن پا به سمت بالا می تواند به تسکین سوزن سوزن شدن کمک کند.
  • در زنان باردار اگر  احساس سوزن زدن در پاها مداوم و  همراه با احساس ضعف و تورم باشد، فرد باید به پزشک مراجعه کند.
  1. آسیب ناشی از کشش های تکراری

  • این آسیب ممکن است باعث سوزن سوزن شدن در دست ها شود.
  • این حالت زمانی اتفاق می افتد که فرد بیش از حد طولانی و بدون استراحت فعالیت های تکراری را انجام دهد.
  • این مورد همچنین به عنوان اختلال در اندام فوقانی مرتبط با کار شناخته می شود که می تواند نتیجه  ضعیفی اعصاب باشد.
  • آسیب ناشی از کشش های های تکراری در اندام های مچ دست و دست، ساعد و آرنج و  گردن و شانه ها تاثیر می گذارد.

علائم دیگر  آسیب ناشی از کشش های های تکراری ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • درد
  • ضعف
  • گرفتگی
  • عدم تعادل
  • حساسیت
  • سفتی، سختی دست و پا

درمان های آسیب ناشی از کشش های های تکراری شامل موارد زیر است:

  • داروهای ضد التهاب
  • استفاده از کش یا باند
  • استفاده از کیسه های آب سرد
  1. کمبود ویتامین

  • کمبود ویتامین هایی که برای عملکرد عصب مهم هستند، مانند ویتامین های E، B-1، B-6، B-12 یا نیاسین ممکن است باعث سوزن سوزن شدن در دست یا پاها شود.

کمبود ویتامین B-12 ممکن است منجر به نوروپاتی محیطی شود.

علائم دیگر عبارتند از:

  • سردرد
  • سرگیجه
  • خستگی
  • تنگی نفس
  • حالت تهوع
  • کبد بزرگ شده
  • درد قفسه سینه
  • مشکلات گوارشی

کمبود ویتامین با تغذیه یک رژیم غذایی سالم تر یا با مکمل های غذایی قابل درمان است.

  1. مولتیپل اسکلروزیس

سوزن سوزن شدن دست و پا | پزشکت

مولتیپل اسکلروزیس یا MS یک بیماری طولانی مدت است که بر مغز و نخاع تأثیر می گذارد.

براساس گزارش انجمن ملی مولتیپل اسکلروزیس، سوزن سوزن شدن در پا از علائم اولیه بیماری ام اس است. افراد مبتلا به MS ممکن است قبل از تشخیص بیماری، دچار سوزن سوزن شدن شوند.

علائم دیگر بیماری ام اس شامل موارد زیر است:

  • دردها
  • اسپاسم
  • خستگی
  • سرگیجه
  • عدم تعادل
  • مشکلات مثانه
  • مشکلات بینایی
  • مسائل شناختی
  • اختلال عملکرد جنسی

درمان برای MS شامل موارد زیر است:

  • درمان های خاص علائم
  • روش های اصلاح بیماری
  • دوره های کوتاه مدت داروی استروئیدی
  1. دارو

سوزن سوزن شدن دست و پا می تواند از عوارض جانبی داروهایی باشد که در درمان بیماری های زیر استفاده می شود:

  • سرطان
  • ایدز
  • اچ آی وی
  • تشنج
  • بیماری قلبی
  • فشار خون بالا
  1. عفونت

  • برخی عفونت ها باعث التهاب اعصاب شده و منجر به سوزن سوزن شدن دست و پا می شوند.

مانند عفونت های ناشی از بیماری های زیر:

  • اچ آی وی
  • ایدز
  • هپاتیت B و C
  • جذام
  • زونا
  • بیماری لایم

پزشک می تواند در صورت تشخیص عفونت بهترین روش درمانی را توصیه کند. عفونت با انجام آزمایش خون تشخیص داده می شود.

11- نارسایی کلیه

  • سوزن سوزن شدن در پا یا دست ممکن است نشانه نارسایی کلیه باشد.
  • دیابت و فشار خون بالا هر دو خطر نارسایی کلیه را افزایش می دهد.

علائم دیگر نارسایی کلیه عبارتند از:

  • گرفتگی عضلانی
  • پیچش عضلانی
  • ضعف عضلانی

نارسایی کلیه را می توان از طریق دیالیز یا پیوند کلیه درمان کرد.

  1. بیماری های خود ایمنی

بیماری خود ایمنی می تواند باعث ایجاد سوزن سوزن شدن در پا یا دست ها شود.

بیماری خود ایمنی هنگامی رخ می دهد که سیستم دفاعی بدن به خودش حمله کند.

بیماری های خود ایمنی که ممکن است باعث ایجاد سوزن سوزن در اندام ها شود شامل موارد زیر است:

  • لوپوس
  • بیماری سلیاک
  • روماتیسم مفصلی

برای تشخیص بیماری خود ایمنی، پزشک ممکن است، در مورد تاریخچه پزشکی و خانوادگی فرد بپرسد، معاینه جسمی انجام دهد و  آزمایش خون را توصیه کند.

درمان بیماری های خود ایمنی شامل دارو و تغییرات رژیم غذایی است.

  1. هپاتیت B و C

هپاتیت B و C در اثر ویروس ها ایجاد می شود و منجر به التهاب کبد می شود که در صورت عدم درمان می تواند منجر به سیروز یا سرطان کبد شود.

عفونت هپاتیت C همچنین ممکن است باعث نوروپاتی محیطی شود، اگرچه نحوه وقوع این اتفاق تا حدود زیادی ناشناخته است.

در بعضی موارد، عفونت با هپاتیت B یا C می تواند به وضعیتی به نام کریوگلوبولینمی منجر شود، یعنی زمانی که پروتئین های خاصی در خون در سرما جمع می شوند و باعث التهاب می گردد. یکی از علائم بیماری هپاتیت بی حسی و سوزن سوزن شدن است.

  1. دیابت

سوزن سوزن شدن دست و پا | پزشکت

نوروپاتی دیابتی هنگامی اتفاق می افتد که آسیب عصبی در اثر دیابت ایجاد می شود و می تواند روی پاها و گاهی اوقات بازوها و دست ها تأثیر بگذارد.
در نوروپاتی دیابتی، آسیب عصبی به دلیل قند خون زیاد در جریان خون رخ می دهد. علاوه بر آسیب دیدن اعصاب، می تواند به رگ های خونی نیز آسیب برساند. هنگامی که اعصاب اکسیژن کافی دریافت نمی کنند، ممکن است عملکرد خوبی نداشته باشند.
دیابت باعث افزایش قند خون و آسیب عصبی می شود. افراد مبتلا به دیابت ممکن است دچار خستگی مداوم در پاها شوند که به بیماری نوروپاتی دیابتی معروف می باشد.

سایر علائم دیابت عبارتند از:

  • احساس تشنگی و گرسنگی شدید
  • تکرر ادرار
  • خستگی
  • تاری دید
  • کاهش وزن غیر ارادی

درمان دیابت شامل موارد زیر است:

  • داروها، از جمله انسولین، برای کنترل قند خون
  • تغییرات رژیم غذایی
  • ورزش
  1. بیماری شریان محیطی

    بیماری عروق محیطی یا PAD بر سیستم گردش خون تأثیر می گذارد و باعث تنگ تر شدن رگ های خونی می شود. بیماری شریان محیطی ممکن است باعث گردش خون ضعیف و سوزن سوزن شدن پاها یا دست ها شود.
    در صورت عدم درمان، PAD می تواند منجر به سکته یا حمله قلبی شود. درمان ها شامل داروها، تغییر در شیوه زندگی یا جراحی است.

  2. سکته مغزی

سوزن سوزن شدن در پا یا دست امکان دارد نشانه سکته مغزی باشد.
علائم سکته مغزی به طور ناگهانی بروز می کند و ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • گیجی
  • مشکل تکلم
  • تاری دید
  • سرگیجه
  • عدم تعادل
  • از دست دادن هماهنگی حرکات
  • بی حسی یا ضعف در صورت، بازو یا پادرمان سکته مغزی شامل داروهای از بین برنده لخته های خونی است که به درمان لخته های خون کمک می کند.
  1. کیست گانگلیون

    کیست گانگلیونی یک توده پر از مایعات است که بیشتر در مفاصل به خصوص مچ دست اتفاق می افتد. آنها می توانند به اعصاب مجاور فشار وارد کنند و منجر به احساس سوزن سوزن شدن در دست یا انگشتان شوند، اگرچه خود کیست گانگلیون بی درد است.

    علت کیست گانگلیون ناشناخته است، اگرچه ممکن است در سوزش مفصل نقش داشته باشد.

  2. پدیده رینود

پدیده رینود بر جریان خون به بازوها و پاها تأثیر می گذارد.

در واکنش شدید به سرما زدگی یا استرس، رگ های خونی در این مناطق کوچکتر شده و می تواند باعث بی حسی یا سوزن شدن در انگشتان دست و پا شود.

  1. واسکولیت

سوزن سوزن شدن دست و پا | پزشکت

واسکولیت زمانی ایجاد می شود که رگ های خونی ملتهب شوند. واسکولیت انواع مختلفی دارد و به طور کلی، علت ایجاد آن کاملاً درک نشده است. از آنجا که التهاب می تواند منجر به تغییر در رگ های خونی شود، ممکن است جریان خون به منطقه آسیب دیده کاهش یابد. در برخی از انواع واسکولیت، ممکن است منجر به مشکلات عصبی مانند سوزن سوزن شدن، بی حسی و ضعف شود.

  1.  کم کاری تیروئید

اگرچه غیر معمول است، کم کاری تیروئید شدید که درمان نشده است، گاهی اوقات می تواند باعث آسیب به اعصاب شود و منجر به احساس سوزن سوزن شدن یا بی حسی در اندام ها شود. مکانیسم چگونگی وقوع این اتفاق دقیقاً ناشناخته است.

تشخیص سوزن سوزن شدن دست و پا

سوزن سوزن شدن دست و پا | پزشکت

در صورت مراجعه به پزشک موارد مختلفی وجود دارد که ممکن است آنها برای کمک و تشخیص علت سوزن سوزن شدن دست و پا توصیه کنند.
برخی از روش های تشخیصی عبارتند از:

معاینه فیزیکی

معاینه فیزیکی ممکن است شامل یک آزمایش عصبی باشد تا رفلکس ها و عملکرد حرکتی یا حسی شما را بررسی کند.
با در نظر گرفتن تاریخچه پزشکی، در طی آن از مواردی مانند علائم، شرایط موجود که ممکن است داشته باشید و سایر داروهایی که مصرف می کنید، سؤال خواهد شد.

آزمایش خون

آزمایش خون به پزشک شما امکان می دهد مواردی مانند سطح برخی از مواد شیمیایی خاص، میزان ویتامین یا هورمون های موجود در خون و میزان سلول های خون را ارزیابی کند.

الکترومیوگرافی

عملکرد عصب با استفاده از تست سرعت انتقال عصب یا الکترومیوگرافی آزمایش می شود.
آزمایشات تصویربرداری مانند اشعه ایکس، MRI یا سونوگرافی و نمونه برداری  عصبی یا پوستی روش های تشخیصی دیگری هستند که پزشک امکان دارد برای کسب جزییات بیشتر بیماری، آنها را توصیه کند.

درمان سوزن سوزن شدن دست و پا

سوزن سوزن شدن دست و پا | پزشکت

درمان سوزن سوزن شدن در دست و پاها بستگی به عوامل ایجاد کننده وضعیت دارد.

پس از تشخیص، پزشک با همکاری شما می تواند یک برنامه درمانی مناسب را ارائه دهد.

برخی از نمونه های گزینه های درمانی ممکن است شامل یک یا چند مورد از موارد زیر باشد:

  •  مدیریت دیابت
  • تسکین دهنده درد بدون نسخه (OTC)
  • تجویز مکمل رژیم غذایی برای کمبود ویتامین
  • درمان شرایط اساسی مانند عفونت، آرتریت روماتوئید یا لوپوس
  • عمل جراحی برای اصلاح عصب های تحت فشار  عصبی یا از بین بردن کیست
  • تجویز دارو برای درد و سوزن سوزن شدن (در صورتی که داروهای OTC مؤثر نباشند)
  • تغییر در شیوه زندگی مانند مراقبت از پا، خوردن یک رژیم غذایی سالم، ورزش و محدود کردن مصرف الکل
  • کاهش دوز دارو و یا جایگزینی دارو های مصرفی با یک داروی دیگر (در صورتی که سوزن سوزن شدن ناشی از مصرف دارو باشد)

منابع:

https://www.medicalnewstoday.com/articles/321423.php

https://www.healthline.com/health/tingling-in-hands-and-feet#diagnosis


دسته بندی ها : مغز و اعصاب