فتق هیاتال

فتق هیاتال هنگامی اتفاق میفتد که قسمت بالای معده از طریق عضله بزرگی که شکم و قفسه سینه شما را جدا می کند (دیافراگم) چار برآمدگی می شود. دیافراگم شما یک دهانه (هیاتوس) کوچک دارد که لوله غذای (مری) قبل از اتصال به معده از آن عبور می کند. در فتق هیاتال، معده از طریق آن شکاف به سمت بالا حرکت کرده و به داخل قفسه سینه شما وارد می شود. فتق هیاتال کوچک معمولاً مشکلی ایجاد نمی کند. حتی ممکن است هرگز متوجه ابتلا خود به این بیماری نشوید، مگر اینکه پزشک هنگام معاینه برای معاینات دیگر متوجه آن شود. اما یک فتق بزرگ هیاتال منجر به بازگشت غذا و اسید از مری و سوزش معده می شود. اقدامات خودمراقبتی یا داروها معمولاً می توانند این علائم را تسکین دهند. اما فتق هیاتال بسیار بزرگ، ممکن است به جراحی نیاز داشته باشد.

انواع فتق هیاتال

به طور کلی دو نوع فتق هیاتال وجود دارد: فتق هیاتال کشویی و فتق ثابت یا پارازوفاژ.

فتق هیاتال کشویی

فتق هیاتال کشویی شایعترین فتق هیاتال است. این حالت زمانی رخ می دهد که معده و مری از طریق هیاتوس به داخل قفسه سینه بلغزنند. فتق های کشویی تمایل به کوچک بودن دارند. آنها معمولاً علائمی ایجاد نمی کنند. ممکن است نیازی به درمان نداشته باشند.

هم اکنون با مشاوران پزشکت مشاوره آنلاین بگیرید

فتق هیاتال ثابت

فتق هیاتال ثابت که به عنوان فتق پارازوفاژ شناخته می شود معمولاً زیاد شایع نیست. در یک فتق ثابت، بخشی از معده شما از طریق دیافراگم برآمده شده و در این وضعیت باقی می ماند. این فتق ها در اکثر موارد جدی نیستند. با این حال، خطر انسداد جریان خون در معده وجود دارد. در این وضعیت، می تواند منجر به بروز عوارض جدی شده و یک اورژانس پزشکی محسوب می شود.

علائم فتق هیاتال

فتق هیاتال | پزشکت

بیشتر این فتق ها کوچک هستند و هیچ علائم و نشانه ای ندارند. اما فتق های بزرگتر می تواند باعث بروز علائم زیر شود:

در صورت داشتن علائم و نشانه های مداوم که شما را نگران می کند، به پزشک مراجعه کنید.

علائم فتق هیاتال ثابت

فتق هیاتال ثابت به ندرت منجر به بروز علائم می شود. اما در صورت بروز علائم که معمولاً به دلیل ورود اسید معده، صفرا یا هوا به مری ایجاد می شود، آنها عبارتند از:

  • اختلال در بلع
  • آروغ زدن بیش از حد
  • درد قفسه سینه یا درد اپی گاستریک
  • سوزش معده که هنگام خم شدن یا دراز کشیدن بدتر می شود.

علل فتق هیاتال

علت اصلی فتق هیاتال هنوز مشخص نیست. اما ممکن است به دلیل موارد زیر ایجاد شود:

  • تغییرات مربوط به سن در دیافراگم
  • زایمان با یک وقفه غیرمعمول بزرگ
  • آسیب به منطقه، به عنوان مثال، پس از ضربه یا انواع خاصی از جراحی
  • فشار مداوم و شدید بر روی عضلات اطراف، مانند سرفه، استفراغ، فشار آوردن در هنگام دفع، ورزش یا بلند کردن اجسام سنگین

خطر بروز فتق هیاتال در افراد با 50 سال سن و یا بیشتر و افراد چاق بیشتر است.

ارتباط بین ریفلاکس و فتق هیاتال چیست؟

بیماری ریفلاکس معده (GERD) زمانی رخ می دهد که مواد غذایی، مایعات و اسید موجود در معده به سمت مری بازمی گردد. این وضعیت می تواند منجر به دل درد یا حالت تهوع بعد از غذا شود. ابتلا به GERD در افراد مبتلا به فتق هیاتال طبیعی است. با این حال، این بدان معنا نیست که هر یک از شرایط همیشه باعث دیگری می شود. می توانید فتق هیاتال بدون GERD یا GERD بدون فتق داشته باشید.

تشخیص فتق هیاتال

فتق هیاتال | پزشکت

فتق هیاتال اغلب طی آزمایش یا روشی برای تعیین علت سوزش سر دل یا درد قفسه سینه یا قسمت فوقانی شکم تشخیص داده می شود. این آزمایشات یا روش ها شامل موارد زیر است:

  • تصویربرداری با اشعه ایکس از دستگاه گوارش فوقانی. برای تشخیص این فتق، اشعه ایکس بعد از نوشیدن مایع گچ مانند صورت می گیرد. مایع مورد نظر لایه داخلی دستگاه گوارش شما را پر می کند. این پوشش به پزشك اجازه می دهد تا جزییاتی از مری، معده و روده فوقانی شما را بررسی کند.
  • آندوسکوپی فوقانی. پزشک یک لوله باریک و انعطاف پذیر مجهز به نور و دوربین (آندوسکوپ) را به پایین گلو وارد خواهد کرد تا داخل مری و معده را از نظر التهاب بررسی کند.
  • مانومتری مری. این آزمایش انقباضات عضلانی ریتمیک در مری هنگام بلع را اندازه گیری می کند. مانومتری مری همچنین هماهنگی و نیروی وارد شده توسط عضلات مری شما را اندازه گیری خواه کرد.

درمان فتق هیاتال

فتق هیاتال | پزشکت

بیشتر افراد مبتلا به فتق هیاتال هیچ علائم و نشانه ای را تجربه نمی کنند و نیازی به درمان ندارند. اگر علائم و نشانه هایی مانند سوزش معده مکرر و ریفلاکس اسید را تجربه می کنید، ممکن است به دارو یا جراحی نیاز داشته باشید.

داروها

اگر سوزش معده و ریفلاکس اسید را تجربه می کنید، پزشک ممکن است موارد زیر را توصیه کند:

  • آنتی اسیدهایی که اسید معده را خنثی می کنند. آنتی اسیدها مانند Mylanta، Rolaids و Tums ممکن است اثر تسکینی سریعی داشته باشند. استفاده بیش از حد از برخی از آنتی اسیدها می تواند عوارضی مانند اسهال یا گاهی مشکلات کلیوی ایجاد کند.
  • داروهایی که میزان اسید را کاهش می دهد. این داروها که به عنوان مسدود کننده های گیرنده H-2 شناخته می شوند شامل فاموتیدین (Pepcid AC) و نیازاتیدین (Axid AR) هستند. نسخه های قویتر با نسخه پزشک در دسترس هستند.
  • داروهایی که تولید اسید را مسدود کرده و مری را بهبود می بخشند. این داروها که به عنوان مهارکننده های پمپ پروتون شناخته می شوند مسدود کننده های اسید قویتر از انسداد گیرنده های H-2 هستند و برای بهبودی بافت مری آسیب دیده تجویز می شوند. مهار کننده های پمپ پروتون بدون نسخه پزشک شامل لانزوپرازول (Prevacid 24HR) و امپرازول (Prilosec، Zegerid) هستند. نسخه های قوی تر به صورت نسخه ای در دسترس هستند.
عمل جراحی

گاهی این فتق نیاز به جراحی دارد. به طور کلی از جراحی در افرادی استفاده می شود که داروهای تسکین دل درد و ریفلاکس اسید به آنها کمک نمی کند یا عوارضی مانند التهاب شدید یا باریک شدن مری دارند.

جراحی برای ترمیم فتق هیاتال ممکن است شامل کشیدن معده به سمت شکم و کوچکتر کردن دهانه دیافراگم یا بازسازی اسفنکتر مری باشد. در برخی موارد، جراحی فتق هیاتال با جراحی کاهش وزن، مانند گاسترکتومی آستین همراه است.

جراحی ممکن است با استفاده از یک برش در دیواره قفسه سینه (توراکوتومی) یا با استفاده از یک روش کم تهاجمی به نام لاپاراسکوپی انجام شود. در جراحی لاپاراسکوپی، جراح یک دوربین کوچک و ابزار خاص جراحی را از طریق چندین برش کوچک در شکم وارد می کند. این عمل سپس در حالی انجام می شود که جراح تصاویری را از داخل بدن مشاهده می کند که از مانیتور نمایش داده می شوند.

شیوه زندگی و درمان های خانگی فتق هیاتال

فتق هیاتال | پزشکت

ریفلاکس اسید بیشتر علائم فتق هیاتال را ایجاد می کند. تغییر رژیم غذایی می تواند علائم شما را کاهش دهد. بهتر است به جای سه وعده غذایی بزرگ، خوردن وعده های غذایی کوچکتر چندین بار در روز کمک کند. همچنین باید طی چند ساعت پس از خواب از خوردن وعده های غذایی یا میان وعده خودداری کنید.

همچنین غذاهای خاصی وجود دارد که ممکن است خطر سوزش معده را افزایش دهد. بهتر است از مصرف این غذاها خودداری کنید:

  • الکل
  • کافئین
  • پیازها
  • شکلات
  • غذاهای ادویه دار
  • میوه های خانواده مرکبات
  • غذاهایی که با گوجه فرنگی درست می شوند.

علاوه بر آن، ایجاد چند تغییر در سبک زندگی ممکن است به کنترل علائم و نشانه های ناشی از فتق هیاتال کمک کند، از جمله:

  • سیگار نکشید.
  • وزن مناسب خود را حفظ کنید.
  • در حین اجابت مزاج بهتر است زیاد زور نزنید.
  • در هنگام بلند کردن اجسام سنگین مراقب باشید.
  • سر تخت خود را 6 اینچ (حدود 15 سانتی متر) بلند کنید.
  • از کمربندهای تنگ و برخی تمرینات شکمی پرهیز کنید.
  • بعد از غذا یا در اواخر روز از دراز کشیدن خودداری کنید.
  • در طول روز به جای چند وعده غذایی بزرگ سعی کنید چند وعده غذایی کوچکتر بخورید.
  • از غذاهایی که باعث سوزش معده می شوند مانند غذاهای چرب یا سرخ شده، سس گوجه فرنگی، الکل، شکلات، نعناع، سیر، پیاز و کافئین خودداری کنید.

    آمادگی برای مراجعه به پزشک

    در صورت تشخیص این فتق و بی تاثیر بودن تغییر شیوه زندگی و دارو درمانی بهتر است به متخصص گوارش مراجعه کنید.

    سوالاتی که می توانید از پزشک خود بپرسید، عبارتند از:

    • علت فتق هیاتال من چیست؟
    • به چه آزمایشاتی نیاز دارم؟ آیا آمادگی خاصی برای آنها وجود دارد؟
    • آیا نیاز به درمان داریم؟ گزینه های درمانی مناسب وضعیت من، و مزایا و خطرات هر کدام چیست؟
    • من بیماری دیگری دارم؟ چگونه می توانم این شرایط را به بهترین شکل با هم مدیریت کنم؟

    پزشک احتمالاً تعدادی سوال از شما بپرسد، برخی از این سوالات، عبارتند از:

    • چه زمانی علائم را تجربه کردید؟ شدت آنها چقدر است؟
    • آیا علائم شما مداوم بوده است یا گاه به گاه بروز پیدا می کنند؟
    • چه عواملی باعث بهتر و یا بدتر شدن علائم شما می شود؟
    سخن آخر

    فتق هیاتال هنگامی اتفاق میفتد که قسمت بالای معده شما از طریق دیافراگم به سمت بالا رانده و به قسمت قفسه سینه شما وارد شود.

    دیافراگم یک عضله بزرگ است که بین شکم و قفسه سینه شما قرار دارد. شما برای کمک به تنفس از این عضله استفاده می کنید. به طور معمول، معده شما زیر دیافراگم است، اما در افرادی که فتق هیاتال دارند، بخشی از معده از طریق عضله به سمت بالا برآمده می شود.

    منابع:

    https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/hiatal-hernia/diagnosis-treatment/drc-20373385

     https://www.healthline.com/health/hiatal-hernia#_noHeaderPrefixedContent