لخته شدن خون در بیماران کرونا

لخته شدن خون در بیماران کرونایی بستری شده در بیمارستان دیده شده است. اگرچه علت اصلی لخته شدن خون در بیماران کرونایی مشخص نیست، اما به نظر می رسد COVID-19 باعث فعال شدن سلول هایی می شود که در شروع روند لخته شدن نقش بسیار مهم دارند. این وضعیت می تواند خطر لخته شدن خون را در بیماران کرونایی افزایش دهد.

 COVID-19 بیماری است که توسط ویروس کرونا جدید، SARS-CoV-2 ایجاد می شود. بسیاری از علائم COVID-19، مانند سرفه و تنگی نفس، بر سیستم تنفسی بیماران تأثیر می گذارد.

با این حال، ویروس همچنین می تواند اثرات دیگری بر روی بدن بیماران بگذارد. به عنوان مثال، در بعضی موارد ویروس می تواند منجر به بروز علائم گوارشی، از دست دادن بویایی یا چشایی، یا حتی بثورات انگشت پا شود.

هم اکنون با مشاوران پزشکت مشاوره آنلاین بگیرید

یکی دیگر از عوارض جانبی احتمالی COVID-19 این است که در برخی افراد منجر به لخته شدن خون می شود.

 به طور معمول، در هنگام آسیب دیدگی، فرایند لخته شدن خون از بروز هر گونه خونریزی پیشگیری می کند. در هنگام آسیب دیدگی روتئین هایی در بدن تولید می شوند که پلاکت ها و سایر عوامل لخته شدن را جذب می کند. این عوامل با هم تجمع پیدا کرده و یک لخته خون ایجاد می کنند تا محل زخم بهتر و زودتر بهبود یابد.

اما در برخی شرایط ممکن است حتی بدون هیچ گونه آسیب دیدگی، لخته های خونی ایجاد شود. تشکیل لخته های خونی بدون آسیب دیدگی احتمالاً خطرناک است زیرا لخته می تواند جریان خون را در عروق خونی شما محدود کند و منجر به عوارضی مانند سکته مغزی یا حمله قلبی شود.

لخته خون با COVID-19 اغلب در بیماران بستری در بیمارستان دیده شده است.

بررسی های صورت گرفته بر روی 184 بیمار مبتلا به کرونا که در بخش مراقبت های ویژه ICU در بیمارستان بستری بوده اند نشان داده است که 31 درصد از بیماران عوارض مربوط به لخته شدن خون را تجربه کرده اند. هنوز مشخص نیست که لخته شدن خون، بیماران مبتلا به کرونا در مراحل خفیف را تحت تاثیر قرار می دهد یا نه؟ اما چیزی که مشخص شده این است که عوارض COVID-19 ناشی از لخته شدن خون می تواند در همه سنین اتفاق بیفتد.

در یک بررسی کوچک 14 فرد مبتلا به COVID-19 که به دلیل لخته شدن خون دچار سکته مغزی شده بودند مورد بررسی قرار گرفت. این بررسی نشان داد که 42 درصد از شرکت کنندگان زیر 55 سال بودند و هیچ عامل خطری برای سکته مغزی نداشتند.

چرا COVID-19 باعث لخته شدن خون می شود؟

لخته شدن خون در بیماران کرونا | پزشکت

هنوز مشخص نیست که چرا لخته های خونی در افراد مبتلا به COVID-19 ایجاد می شود. با این حال، یک بررسی منتشر شده در ژورنال The Lancet Hematology تا حدودی این موضوع را روشن کرده است.

در این بررسی 68 نفر در بیمارستان COVID-19 بستری شدند. از این افراد 48 نفر در ICU بودند. خون این بیماران برای نشانگرهای مختلف مرتبط با لخته شدن مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج بررسی ها نشان داده است سطح مارکر انعقادی با میزان فعالیت سلول های پوششی رگ های خونی (سلولهای اندوتلیال) و پلاکت ها در ارتباط هستند. عملکرد سلول های اندوتلیال و پلاکت ها برای شروع روند لخته شدن مهم هستند.

این بررسی ها نشان داد که سطح مارکر های انعقادی در مبتلایان بستری شده ICU بیشتر از بیمارانی بوده که در ICU بستری نبوده اند.

علت دقیق افزایش مارکرهای انعقادی خون در بیماران بستری در ICU نامشخص است، اما می تواند به دلیل یکی یا ترکیبی از مکانیزم های زیر باشد:

  • سلول های اندوتلیال بر عملکرد پروتئین ACE2 تاثیر می گذراند. ویروس کرونا برای ورود به سلول های بدن از پروتئین ACE2 استفاده می کند. به همین دلیل، ویروس می تواند مستقیماً به سلول های اندوتلیال حمله کرده و به آنها آسیب برساند و مکانیسم لخته شدن را در بدن بیمار تحریک کند.
  • اگر سلول های اندوتلیال به طور مستقیم آلوده نشوند، آسیب به بافت های اطراف آنها به دلیل عفونت ویروسی یا پاسخ سیستم ایمنی بدن می تواند باعث افزایش لخته شود.
  • افزایش مولکول های التهابی که سیستم ایمنی بدن شما در پاسخ به عفونت ویروسی تولید می کند، می تواند لخته شدن را تحریک کند.

بررسی دیگری که در مجله Blood منتشر شده است برخی از یافته های بالا را تأیید می کند.

چه عواملی خطر لخته شدن خون را در بیماران مبتلا کرونا افزایش می دهند؟

برخی عوامل ممکن است خطر لخته شدن خون را در مبتلایان به بیماری کرونا افزایش دهد، از جمله:

  • بستری شدن. بیشتر موارد لخته شدن خون در افراد مبتلا به COVID-19 در افرادی که در بیمارستان بستری شده اند، گزارش شده است.
  • سطح بالای مارکرهای انعقادی. بررسی بر روی بیش از 300 نفر که در COVID-19 بستری شدند، نشان داده است که افزایش سطح مارکر انعقادی D-dimer می تواند یکی از علائم پیش بینی کننده مرگ بیماران کرونایی باشد.
  • شرایط زمینه ای. سابقه ابتلا به هر گونه بیماری و شرایط زمینه ای که شما را در معرض خطر لخته شدن خون قرار دهد می تواند عامل خطری برای لخته شدن خون در طی ابتلا به کرون ویروس باشد. برخی از این شرایط شامل بیماری های قلبی، دیابت و چاقی است.

لخته شدن خون چه عوارضی دارد؟

لخته شدن خون در بیماران کرونا | پزشکت

وجود لخته خون می تواند منجر به بروز برخی از عوارض بالقوه جدی شود، مانند:

  • سکته. یک لخته خون می تواند رگ های خونی مغز را مسدود و جریان خون را قطع کرده و منجر به سکته شود. اگر لخته به طور موقت جریان خون را کاهش دهد، ممکن است منجر به حمله ایسکمیک گذرا (TIA) شود.
  • آمبولی ریوی. انتقال لخته خون به ریه ها می تواند منجر به آمبولی ریه و کاهش سطح اکسیژن خون شده و به بافت های ریه آسیب برساند.
  • حمله قلبی. حمله قلبی مرگ قسمتی از ماهیچه های قلبی است که در اثر قطع خون‌ رسانی ایجاد می‌شود. معمولاً هنگامیکه شریان تامین‌کننده عضله قلب توسط یک لخته خون مسدود شود، خون‌ رسانی به قلب قطع می‌شود. اگر برخی از ماهیچه های قلب از بین برود، فرد درد قفسه سینه و بی‌ثباتی الکتریکی electrical instability بافت عضله قلب را تجربه می‌کند.

علاو بر آن یک لخته خون می تواند خونرسانی به سایر قسمت های بدن را محدود کند و آسیب های جدی وارد کند. لخته های خونی می تواند سایر قسمت های بدن را تحت تاثیر قرار دهد، از جمله:

  • کلیه ها 
  • اندام های بدن
  • دستگاه گوارش

کرونا چه تاثیری بر روی مویرگ ها می گذارد؟

لخته شدن خون در بیماران کرونا | پزشکت

مویرگ ها کوچکترین رگ های خونی در بدن هستند. آنها به قدری باریک هستند که گلبول های قرمز خون باید در یک ردیف از آنها عبور کنند. لخته های ناشی از COVID-19 همچنین می توانند مویرگ ها را تحت تأثیر قرار دهند. در حقیقت، امکان تشکیل لخته های ریز در مویرگ ها وجود دارد و می تواند منجر به بروز بیماری معروف به انگشتان COVID-19 شود.

این لخته های ریز می تواند خطرناک باشند. حتی منجر به التهاب و تجمع مایعات در ریه ها و بروز ذات الریه شوند. یک لخته در مویرگهای داخل کیسه های ریز هوا می تواند جریان هوا را محدود کرده و سطح اکسیژن را بیشتر کاهش دهد.

اختلال انعقاد خون چگونه درمان می شود؟

غالبا اختلال مربوط به لخته خون با دارویی به نام رقیق کننده خون درمان می شوند. رقیق کننده های خون، احتمال لخته شدن خون در بدن را کاهش می دهد. داروهای رقیق کننده خون می توانند از بزرگتر شدن لخته های موجود و تشکیل لخته های جدید جلوگیری کنند.

محققان تاثیر رقیق کننده های خون را در مبتلایان به کرونا که در بیمارستان بستری شده اند را مورد بررسی قرار داده اند. این تحقیقات نشان داده که افرادی که در بیمارستان با داروهای رقیق کننده خون تحت درمان قرار گرفتند وضعیت بهتر و نتایج مثبت تری داشتند. توجه به این نکته مهم است که این مطالعه فقط مشاهده ای بود و یک کارآزمایی بالینی نبوده است.

آزمایشات بالینی برای تعیین ایمنی، اثربخشی و دوز مناسب داروهای رقیق کننده خون برای درمان لخته های خون مرتبط با COVID-19 باید صورت بگیرد.

راه های پیشگیری از انعقاد خون چیست؟

لخته شدن خون در بیماران کرونا | پزشکت

به طور کلی با رعایت برخی راهکار ها می توانید خطر لخته شدن خون را کاهش دهید:

  • وزن سالم خود را حفظ کنید. حفظ وزن سالم می تواند خطر ابتلا به لخته خون را کاهش دهد.
  • سیگار نکشید. سیگار کشیدن می تواند به مخاط رگ های خونی آسیب برساند و باعث تشکیل لخته ها شود.
  • فعال بمانید. سبک زندگی بی تحرک می تواند خطر لخته شدن خون را افزایش دهد، بنابراین حتما به طور منظم ورزش کنید. اگر مجبور هستید در محل کار و یا در طول مسافرت زیاد بنشینید بهتر است به خودتان استراحت بدهید و از جای خود بلند شوید و حرکت کنید.
  • عوارض جانبی داروها را بشناسید. برخی از انواع داروها، از جمله قرص های ضد بارداری، هورمون درمانی و برخی داروهای خاص سرطانی، ممکن است خطر لخته شدن خون را افزایش دهند. با پزشک خود در مورد داروهای مصرفی خود مشورت کنید. تا مصرف آنها مدیریت شود و خطر لخته شدن خون را به حداقل برسانند.

بهترین راه برای جلوگیری از لخته شدن خون مربوط به COVID-19، اقداماتی برای جلوگیری از ابتلا به ویروس کرونا است، از جمله:

  • دستان خود را مرتبا بشویید.
  • از تماس با افراد بیمار خودداری کنید.
  • فاصله اجتماعی و فیزیکی را رعایت کنید.
  • از دست زدن به بینی، دهان و چشم خودداری شود.
  • در صورت نیاز به حضور در کنار بیماران مبتلا به کرونا، از ماسک استفاده کنید.

اگر مبتلا به COVID-19 و نگران خطر لخته شدن خون هستید، با پزشک خود مشورت کنید.

در صورت افزایش خطر لخته شدن خون، پزشک ممکن است داروی خوراکی رقیق کننده خون برای شما تجویز کند.

حرف آخر

COVID-19 می تواند خطر بروز لخته شدن خون را افزایش دهد. تاکنون لخته شدن خون بیشتر در افرادی دیده شده است که با علائم شدید COVID-19 در بیمارستان بستری هستند. دقیقاً مشخص نیست که COVID-19 چگونه منجر به لخته شدن خون می شود. اما به نظر می رسد ویروس کرونا سلول هایی را فعال می کند که در روند لخته شدن نقش دارند.

لخته شدن خون به دلیل COVID-19 می تواند منجر به عوارضی مانند سکته مغزی و حمله قلبی شود. این موارد در همه گروه های سنی و حتی در افراد سالم نیز وجود دارد.

اگر به بیماری COVID-19 مبتلا شدید و نگران خطر لخته شدن خون هستید، حتماً با پزشک خود مشورت کنید.

 منبع:

https://www.healthline.com/health/coronavirus-and-blood-clots