شایع ترین عوامل خطر سرطان ها

از شایع ترین عوامل خطر سرطان ها می توان به دیابت، چاقی و سیگار اشاره کرد؛ اما به طور کلی، سرطان در اثر آسیب جمع شده به ژن ها ایجاد می شود. چنین تغییراتی ممکن است به دلیل ژنتیک یا قرار گرفتن در معرض ماده ایجاد کننده سرطان باشد.

موادی که باعث سرطان می شوند سرطان زا نامیده می شوند. ماده سرطان زا ممکن است یک ماده شیمیایی باشد. علت سرطان ممکن است عوامل محیطی، عوامل ویروسی یا ژنتیکی باشد.

انواع عوامل خطر ایجاد سرطان ها

ما می توانیم عوامل خطر سرطان را تقریباً به گروه های زیر تقسیم کنیم:

هم اکنون با مشاوران پزشکت مشاوره آنلاین بگیرید

  1. عوامل مرتبط با سبک زندگی
  2. عوامل خطر شغلی، از جمله مواد سرطان زا مانند بسیاری از مواد شیمیایی، مواد رادیواکتیو و آزبست
  3. از شایع ترین عوامل خطر سرطان ها عوامل بیولوژیکی یا داخلی مانند سن، جنس، نقص ژنتیکی ارثی و نوع پوست می باشند.
  4. یکی دیگر از شایع ترین عوامل خطر سرطان ها عوامل محیطی ، به عنوان مثال در معرض تشعشع رادون و UV و ذرات ریز گرد است.
عوامل مرتبط با سبک زندگی در ایجاد سرطان
  • تنباکو
  • الکل
  • اشعه ماورا بنفش در برابر نور خورشید
  • برخی از عوامل مرتبط با غذا، مانند نیتریت ها و هیدروکربن های پلی آروماتیک تولید شده توسط مواد غذایی کباب پز
عوامل ایجادکننده سرطان در ارتباط با محیط کار و زندگی، عبارتند از:
  • گرد وخاک
  • الیاف آزبست
  • برخی از ترکیبات فلزی
  • هیدروکربن های چند هسته ای (به عنوان مثال بنزوپیرن)
  • برخی از مواد شیمیایی پلاستیکی (به عنوان مثال وینیل کلراید)

برخی از باکتری ها و ویروس ها می توانند باعث سرطان شوند، از جمله:

  • هلیکوباکتر پیلوری
  •  ویروس های هپاتیت
  • ویروس Epstein-Barr، ویروس تبخال که باعث التهاب لنفاوی گلو می شود.
  • HPV ویروس پاپیلومای انسانی، ویروس پاپیلوما که باعث تغییراتی می شود، به عنوان مثال سلول های دهانه رحم
از طرفی هم برخی از تابش ها می تواند باعث سرطان شود:
  • تابش غیر یونیزه (اشعه ماورا بنفش خورشید)
  • تابش یونیزان (به عنوان مثال تابش اشعه ایکس، رادون خاک)
برخی از داروها ممکن است خطر ابتلا به سرطان را افزایش دهند، از جمله:
  • هورمون های خاصی
  • عوامل ضد نئوپلاستی خاص
  • داروهایی که باعث نقص ایمنی می شوند.

با توجه به تنوع و اهمیت عوامل خطر بروز انواع سرطان ها ما سعی کردیم در این مقاله شایع ترین عوامل خطر سرطان های رایج را مورد بررسی قرار دهیم.

شایع ترین عوامل خطر سرطان کبد

شایع ترین عوامل خطر سرطان ها | پزشکت

عواملی که خطر ابتلا به سرطان اولیه کبد را افزایش می دهند عبارتند از:

  • دیابت، مبتلایان به این اختلال در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به سرطان کبد قرار دارند.
  • بیماری کبد چرب غیر الکلی، تجمع چربی در کبد خطر ابتلا به سرطان کبد را افزایش می دهد.
  • سیروز، سیروز کبدی یک وضعیت پیشرونده و برگشت ناپذیر است که احتمال ابتلا به تومور کبد را افزایش می دهد.
  • عفونت مزمن با HBV یا HCV، عفونت مزمن به ویروس هپاتیت B(HBV) یا ویروس هپاتیت C (HCV) خطر ابتلا به سرطان کبد را افزایش می دهد.
  • برخی از بیماری های ارثی کبدی، بیماری های کبدی که می توانند خطر ابتلا به تومور کبد را افزایش دهند شامل هموکروماتوز و بیماری ویلسون می باشند.
  • قرار گرفتن در معرض آفلاتوکسین ها، آفلاتوکسین ها سموم تولید شده توسط قالب هایی هستند که در محصولات زراعی که به مقدار کم ذخیره می شوند رشد می کنند. محصولات زراعی مانند غلات و آجیل می توانند به آفلاتوکسین ها آلوده شوند.
  • مصرف زیاد الکل، مصرف بیش از حد متوسط الکل در طی سال های طولانی می تواند منجر به آسیب جبران ناپذیر کبد شود و خطر ابتلا به تومور کبد را افزایش دهد.

شایع ترین عوامل خطر سرطان لوزالمعده

عواملی که ممکن است خطر ابتلا به سرطان لوزالمعده را افزایش دهند، عبارتند از:

  • چاقی
  • دیابت
  • سیگار کشیدن
  • التهاب مزمن لوزالمعده (پانکراس)
  • سابقه خانوادگی سرطان لوزالمعده
  • سن بالا، این بیماری بیشتر در افراد پس از 65 سالگی تشخیص داده می شوند.
  • سابقه خانوادگی سندرم های ژنتیکی که می توانند خطر ابتلا به سرطانرا افزایش دهند، از جمله جهش ژن BRCA2، سندرم لینچ و سندرم ملانوم مول-بدخیم آتیپیک خانوادگی (FAMMM)

یک مطالعه بزرگ نشان داد که ترکیب سیگار، دیابت طولانی مدت و رژیم غذایی ضعیف، خطر ابتلا به سرطان لوزالمعده را تا حدود زیادی افزایش می دهد.

شایع ترین عوامل خطر سرطان خون

شایع ترین عوامل خطر سرطان ها | پزشکت

عواملی که می توانند خطر ابتلا به برخی انواع سرطان خون را افزایش دهند، عبارتند از:

سیگار کشیدن. سیگار کشیدن خطر ابتلا به لوسمی میلوژن حاد را افزایش می دهد.

سابقه خانوادگی سرطان خون. اگر اعضای خانواده شما به سرطان خون مبتلا شده اند، ممکن است خطر ابتلا شما به این بیماری بیشتر شود.

سابقه درمان های سرطان. افرادی که انواع خاصی از شیمی درمانی و پرتودرمانی برای سایر سرطان ها را داشته اند، در معرض خطر ابتلا به انواع خاصی از لوسمی قرار دارند.

اختلالات ژنتیکی. به نظر می رسد ناهنجاری های ژنتیکی در ایجاد سرطان خون نقش دارند. برخی از اختلالات ژنتیکی مانند سندرم داون با افزایش خطر ابتلا به سرطان خون همراه می باشد.

قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی خاص. قرار گرفتن در معرض برخی مواد شیمیایی مانند بنزن که در بنزین یافت می شود و در صنایع شیمیایی مورد استفاده قرار می گیرد با افزایش خطر ابتلا به برخی از انواع لوسمی همراه است.

با این حال، بسیاری از افراد با عوامل خطر شناخته شده به لوسمی مبتلا نمی شوند و بسیاری از مبتلایان به سرطان خون هیچ یک از این عوامل خطر را ندارند.

شایع ترین عوامل خطر سرطان کلیه

عواملی که می توانند خطر ابتلا به سرطان کلیه را افزایش دهند، عبارتند از:

  • سن بالاترخطر ابتلا به سرطان کلیه با افزایش سن افزایش می یابد.
  • فشار خون بالا. فشار خون بالا، خطر ابتلا به سرطان کلیه را افزایش می دهد.
  • چاقیافرادی که چاق هستند نسبت به افراد سالم خطر بیشتری برای ابتلا به سرطان کلیه را دارند.
  • سابقه خانوادگی سرطان کلیهاگر نزدیكان خانواده به این بیماری مبتلا باشند، خطر ابتلا به سرطان كلیه بیشتر است.
  • سیگار کشیدن. افراد سیگاری نسبت به افراد غیر سیگاری خطر بیشتری از سرطان کلیه دارند. بعد از ترک، ریسک خطر کاهش می یابد.
  • درمان نارسایی کلیهافرادی که دیالیز طولانی مدت برای درمان نارسایی مزمن کلیه دریافت می کنند، خطر بیشتری برای ابتلا به سرطان کلیه دارند.
  • برخی از سندرم های ارثی. افرادی که با سندرم های ارثی خاص به دنیا می آیند، ممکن است خطر ابتلا به سرطان کلیه را افزایش دهند، مانند افرادی که به بیماری فون هیپل-لینداو، سندرم Birt-Hogg-Dube، مجموعه اسکلروز توبرکل، سرطان ارثی سلول کلیوی پاپیلری یا سرطان کلیوی خانوادگی مبتلا هستند.

شایع ترین عوامل خطر سرطان مثانه

شایع ترین عوامل خطر سرطان ها | پزشکت

عواملی که ممکن است خطر ابتلا به تومور مثانه را افزایش دهند، عبارتند از:

  • جنسیت. مردان نسبت به زنان به احتمال زیاد به تومور مثانه مبتلا می شوند.
  • سیگار کشیدن. سیگار با ایجاد تجمع مواد شیمیایی مضر در ادرار، خطر ابتلا به سرطان مثانه را افزایش دهد.
  • افزایش سن. تومور مثانه در هر سنی ممکن است رخ دهد، اما به ندرت در افراد جوانتر از 40 سال مشاهده می شود.
  • نژاد. افراد سفید پوست نسبت به افراد نژادهای دیگر بیشتر در معرض ابتلا به سرطان مثانه قرار دارند.
  • درمان قبلی سرطان. درمان با داروی ضد سرطان سیکلوفسفامید خطر ابتلا به تومور مثانه را افزایش می دهد. افرادی که تحت درمان با پرتودرمانی قرار گرفته اند، خطر ابتلا به سرطان مثانه را افزایش می دهند.
  • التهاب مزمن مثانه. عفونت های مزمن یا مکرر ادراری یا التهاب (سیستیت)، ممکن است با استفاده طولانی مدت از سوند ادرار اتفاق بیفتد و خطر ابتلا به سرطان مثانه سلول سنگفرشی را افزایش دهد.
  • سابقه شخصی یا خانوادگی سرطان. این سرطان تا حدودی قابل بازگشت است و مبتلایان ممکن است دوباره به آن مبتلا شوند. همچنین افرادی که سابقه خانوادگی به این بیماری را دارند، در معرض ابتلا به تومور مثانه قرار دارند.
  • قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی خاص. کلیه ها در فیلتر کردن مواد شیمیایی مضر از جریان خون و انتقال آن ها به مثانه نقش اساسی دارند. به همین دلیل قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی خاص ممکن است خطر ابتلا به سرطان مثانه را افزایش دهد. مواد شیمیایی مرتبط با خطر سرطان مثانه شامل آرسنیک و مواد شیمیایی مورد استفاده در تولید رنگ ها، لاستیک، چرم، پارچه و محصولات رنگی است.

شایع ترین عوامل خطر سرطان پوست

شایع ترین عوامل خطر سرطان ها | پزشکت

علائمی که ممکن است احتمال بروز ملانوما را افزایش دهند شامل موارد زیر می شود:

  • رنگ روشن پوست. داشتن رنگدانه های پوستی (ملانین) کمتر در پوست به معنی کمتر بودن میزان حفاظت در برابر آسیب های ناشی از اشعه UV خواهد بود.
  • سابقه آفتاب سوختگی. سابقه بروز تاول در نتیجه آفتاب سوختگی می تواند احتمال بروز ملانوما در فرد را تا حد قابل توجهی افزایش دهد.
  • قرار گرفتن در معرض نور خورشید. قرار گرفتن در برابر اشعه UV ناشی از نور خورشید و لامپ های سولاریوم نیز می تواند احتمال بروز سرطان های پوستی مثل ملانوما را افزایش دهد.
  • زندگی در نزدیکی خط استوا یا ارتفاعات. افرادی که نزدیک خط استوای زمین زندگی می کنند، بسیار بیشتر از دیگران در معرض تابش اشعه های خورشیدی مستقیم خواهند بود.
  • داشتن خال های زیاد یا غیر عادی. داشتن بیش از 50 عدد خال بر روی پوست بدن می تواند احتمال بروز سرطان پوستی ملانوما را افزایش دهد.
  • سابقه خانوادگی ملانوما. در صورتی که یکی از بستگان نزدیک مثل والدین، فرزندان یا خواهر و برادر فرد سابقه ابتلا به ملانوما داشته باشد، احتمال بروز این نوع از سرطان پوستی در فرد نیز تا حد قابل توجهی افزایش خواهد یافت.
  • سیستم ایمنی ضعیف. افرادی مثل پیوند شدگان اعضاء که سیستم ایمنی ضعیفی نسبت به دیگران دارند بیش از دیگران در معرض ابتلا به سرطان های پوستی قرار خواهند داشت.

شایع ترین عوامل خطرسرطان روده بزرگ

شایع ترین عوامل خطر سرطان ها | پزشکت

عواملی که خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ فرد را افزایش می دهند، عبارتند از:

  • ژنتیک و سرطان روده بزرگ. سابقه ژنتیکی، فرد عامل مهمی در بروز سرطان روده بزرگ است.
  • نژادآمریکایی های آفریقایی نسبت به نژادهای دیگر بیشتری به سرطان روده بزرگ مبتلا می شوند.
  • سنافزایش سن عامل اصلی خطر سرطان روده بزرگ است. حدود 90٪ از سرطان های روده بزرگ پس از 50 سالگی تشخیص داده می شوند.
  • رژیم غذایی و سرطان کولورکتالرژیم های پر چربی افراد را به سرطان روده بزرگ مستعد می کند. هضم چربی که در روده کوچک و روده بزرگ رخ می دهد و منجر به تشکیل مواد شیمیایی مسبب سرطان (سرطان زا) می شود. تحقیقات نشان می دهد رژیم های غذایی حاوی سبزیجات و غذاهای پر فیبر مانند نان های غلات سبوس دار و چربی کمتری دارند که ممکن است با اثرات سرطان زا مقابله کند.

شایع ترین عوامل خطر سرطان ریه

 تعدادی از عوامل می توانند خطر ابتلا به سرطان ریه را افزایش دهند. برخی از عوامل خطر با ترک سیگار قابل کنترل هستند اما شما نمی توانید فاکتورهای دیگر مانند سابقه خانوادگی را کنترل کنید. این عوامل عبارتند از:

سابقه خانوادگی سرطان ریه. وجود سابقه خانوادگی سرطان، خطر ابتلا به این بیماری را افزایش می دهد.

قرار گرفتن در معرض دود دست دوم. حتی اگر خودتان سیگاری نباشید اما به طور دائم در معرض دود دست دوم قرار بگیرید خطر ابتلا به سرطان در شما افزایش می یابد.

قرار گرفتن در معرض گاز رادون. رادون از تجزیه طبیعی اورانیوم در خاک، سنگ و آب تولید و به بخشی از هوای تبدیل می شود. ذرات رادون می تواند در خانه ها تجمع یابد.

سیگار کشیدن. خطر ابتلا به سرطان ریه با تعداد سیگارهایی که فرد در روز طول می کشد و تعداد سال های سیگاری بودن فرد، افزایش می یابد. ترک سیگار در هر مقطع زمانی می تواند خطر ابتلا به سرطان را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.

قرار گرفتن در معرض آزبست و سایر عوامل سرطان زا. قرار گرفتن در معرض آزبست و سایر مواد شناخته شده برای ایجاد سرطان از جمله آرسنیک، کروم و نیکل می تواند خطر ابتلا به سرطان ریه به خصوص در افراد سیگاری را افزایش دهد.

شایع ترین عوامل خطر سرطان پستان

شایع ترین عوامل خطر سرطان ها | پزشکت

عوامل خطر برای سرطان پستان که احتمال ابتلا به آن را افزایش می دهند، عبارتند از:

  • جنسیت، زنان بسیار بیشتر از مردان در معرض خطر سرطان پستان هستند.
  • ژنتیک، سابقه خانوادگی ابتلا به سرطان پستان خطر این بیماری را افزایش می دهد.
  • یائسگی دیررس، یائسگی در سنین بالاتر می تواند عامل خطر برای سرطان پستان باشد.
  • بافت پستان، احتمال وقوع سرطان پستان در زنان با بافت پستان متراکم شیوع بیشتری دارد.
  • قاعدگی زودرس، شروع دوره قاعدگی قبل از 12 سالگی خطر ابتلا به سرطان پستان را افزایش می دهد.
  • قرار گرفتن در معرض تابش، پرتو درمانی برای درمان انواع سرطان ها، احتمال ابتلا به این نوع بیماری را افزایش می دهد.
  • خطرات شغلی، قرار گرفتن در معرض برخی مواد سرطان زا در محیط کار، می تواند در ابتلا زنان به این بیماری مرتبط باشد.
  • هورمون تراپی، استفاده از روش های هورمون درمانی (HRT) و قرص های ضد بارداری خوراکی به دلیل افزایش سطح استروژن می تواند منجر به سرطان پستان شود.
  • بارداری در سنین بالا، زنانی که فرزند اول خود را بعد از سن 30 سالگی به دنیا می آورند، همچنین زنانی که هرگز باردار نشده اند در معرض خطر ابتلا به سرطان پستان قرار دارند.
  • سن، خطر ابتلا به سرطان پستان با افزایش سن بیشتر می شود. در 20 سالگی، احتمال ابتلا به سرطان پستان 0.6 درصد است و این رقم تا سن 70 سالگی به 3.84 درصد می رسد.
  • قرار گرفتن در معرض استروژن، قرار گرفتن در معرض استروژن در طولانی مدت خطر ابتلا به سرطان پستان را افزایش می دهد.
  • مصرف الکل، زنانی که بیشتر از 3 بار در روز الکل مصرف می کنند، 1.5 برابر بیشتری در معرض ابتلا به سرطان پستان قرار دارند.
  • چاقی، زنانی که اضافه وزن دارند یا بعد از یائسگی چاق می شوند احتمالاً به دلیل دارا بودن سطح بالاتر استروژن در معرض خطر ابتلا به سرطان پستان قرار دارند.
  • سابقه سرطان سینه یا توده های پستان، زنانی که قبلاً به این بیماری مبتلا شده اند، در مقایسه با کسانی که سابقه این بیماری را ندارند، بیشتر در معرض این بیماری قرار دارند.

 منبع:

https://www.allaboutcancer.fi/facts-about-cancer/what-causes-cancer/