وضعیت مدفوع نشانه سلامتی و بیماری

وضعیت مدفوع نشان دهنده برخی از ناراحتی های دستگاه گوارش و وضعیت سلامتی آن است. بالتبع، هیچ کس دوست ندارد در مورد مدفوع یا اجابت مزاج خود صحبت کند، اما با توجه به نقشی که وضعیت مدفوع شما در سلامت دستگاه گوارش ایفاء می کند، ارزش این را دارد که اطلاعاتی در مورد ویژگی های مدفوع طبیعی و غیر طبیعی کسب کنید. حرکات روده قسمت اساسی هضم غذا است. مدفوع ایجاد شده توسط روده بزرگ، روش طبیعی بدن برای دفع مواد زائد و سموم از داخل بدن است.

بسیاری از ما به فکر چک کردن مدفوع در توالت نیستیم؛ اما اگر می خواهید وضعیت سلامتی خود را چک کنید، باید مرتباً نگاهی بیندازید. رنگ، بافت و قوام مدفوع شما می تواند سرنخ هایی از سلامت دستگاه گوارش شما باشد.

وقتی نوبت به مدفوع شما می رسد، به دنبال تغییرات مداوم باشید. تا ناهنجاری های موقتی که فقط یک یا دو روز طول می کشد، زیاد ملاک نیستند. تغییرات مداوم که یک هفته یا بیشتر طول می کشد می تواند نشان دهنده و یا علائمی از بیماری باشند.

ویژگی های مدفوع طبیعی چیست؟

مدفوع طبیعی می تواند نشان دهنده سلامت دستگاه گوارش شما باشد؛ اما این مدفوع به طور حتم ویژگی های خاص خودش را دارد. برخی از ویژگی های مدفوع طبیعی عبارتند از:

رنگ

مدفوع طبیعی، به علت داشتن بیلی روبین، رنگ قهوه ای به خودش می گیرد. بیلی روبین، یک ترکیب رنگدانه ای است که از تجزیه سلول های قرمز خون در بدن ایجاد می شود.

هم اکنون با مشاوران پزشکت مشاوره آنلاین بگیرید

شکل

شکل مدفوع بر اساس مواد تشکیل دهنده آن از حالت شل تا سوسیس مانند می تواند متفاوت باشد.

اندازه

مدفوع نباید با گلوله های کوچک از راست روده خارج شود. بلکه باید طول آن چند اینچ باشد و به راحتی دفع شود. علاوه بر آن، ثبات و قوام آن می تواند از شل تا سفت تغیر باشد که یک از این وضعیت می تواند نشان دهنده مشکلات هضم در دستگاه گوارش بدن باشد.

طول زمان دفع مدفوع

طول زمان مدفوع به مدت زمان لازم برای دفع آن اشاره دارد که به طور طبیعی این مدت زمان باید فقط یک دقیقه طول بکشد. گفته می شود، بعضی از افراد کمی بیشتر وقت خود را صرف توالت می کنند، بنابراین به عنوان یک قاعده کلی، مدفوع نباید بیش از 10 تا 15 دقیقه طول بکشد.

فرکانس (هر چند وقت یکبار)

به طور متوسط، فردی با هضم سالم تا سه بار در روز می تواند دفع مدفوع داشته باشد.

مقیاس مدفوع بریستول چیست؟

جنس مدفوع نشان دهنده چیست؟ | پزشکت

این مقیاس یک شاخص کلیدی در مورد چگونگی و چرایی مشاهده یا احساس انواع مختلف مدفوع است. بر اساس این مقیاس، وضعیت و شکل مدفوع به هفت دسته مختلف تقسیم بندی می شود:

مدفوع در توده های کوچک و سخت

در این وضعیت مدفوع به شکل توده های کوچک، سخت و جدا از هم شبیه آجیل هستند و به سختی از بدن دفع می شوند. این وضعیت می تواند نشان دهنده یبوست باشد. دفع مدفوع با این وضعیت زیاد طبیعی نیست.

مدفوع سفت در قطعات زیاد

در این نوع، مدفوع چوبی شکل اما کلوخ مانند است که می تواند نشان دهنده یبوست باشد. اگر وقت زیادی را روی صندلی توالت می گذرانید زیرا مدفوع شما به صورت گلوله های سخت و منفرد یا سوسیس شکل اما گلوله ای است که به سختی دفع می شود، این وضعیت می تواند به این معنی باشد که بدن شما کم آب شده یا یبوست دارید.

حتی اگر روزانه به دستشویی می روید ممکن است یبوست داشته باشید، اما مدفوع شما به طور مداوم سفت است و پس از زور زدن برای دفع آن قطعه قطعه می شود. فشار آوردن یا فشار بیش از حد خوب نیست، زیرا می تواند منجر به بواسیر شود که امروزه بسیار رایج است. نوشیدن آب بیشتر و خوردن غذای زیاد هم فیبر محلول و هم فیبر نامحلول می تواند به شما کمک کند. همچنین، غذاهای غنی از منیزیم را به رژیم خود اضافه کنید. منیزیم باعث دفع مدفوع نرمتر و راحت تر می شود. همچنین باعث شل شدن عضلات دیواره روده می شود که به یبوست کمک می کند.

شکل طبیعی مدفوع

شکل ظاهری مدفوع در این وضعیت به شکل چوب با برخی از قسمت های مسطح است. این وضعیت، به خصوص در شرایطی که نرم باشد و به راحتی از بدن دفع شود، طبیعی ترین وضعیت مدفوع خواهد بود.

مدفوع مار مانند

شکل ظاهری صاف و مار مانند مدفوع در این نوع هم نوعی وضعیت طبیعی مدفوع است که باید هر یک تا سه روز اتفاق بیفتد.

مدفوع حباب دار

قطعات مدفوع در این نوع مانند نوع اول اما نرم و راحت قابل عبور هستند. مدفوع در این وضعیت ممکن است همراه با برخی حباب از بدن دفع شود. این نوع مدفوع به معنای کمبود فیبر است و باید راه هایی برای افزودن فیبر از رژیم های غذایی از طریق غلات یا سبزیجات پیدا کنید.

مدفوع لجنی

وضعیت دیگری از مدفوع، حالت لجنی آن است که می تواند نشانه اسهال خفیف باشد. برای کمک به بهبود این وضعیت، آب و آب میوه بیشتری بنوشید.

مدفوع آبکی

شکل ظاهری این وضعیت کاملاً آبکی و بدون تکه های جامد است. این وضعیت نشان می دهد که مدفوع شما خیلی سریع در روده حرکت می کند و به صورت مدفوع سالم شکل نمی گیرد.

رنگ مدفوع چه چیزی را نشان می دهد؟

جنس مدفوع نشان دهنده چیست؟ | پزشکت

همانند اندازه و قوام، رنگ مدفوع می تواند نشان دهنده وضعیت و سلامت دستگاه گوارش شما باشد. همانطور که قبلاً اشاره کردیم، انواع رنگ های مختلف قهوه ای مدفوع، طبیعی بودن آن را نشان می دهد. حتی یک رنگ سبز نیز سالم محسوب می شود.

مدفوع سیاه

مدفوع نوزادان تازه متولد شده طی چند روز اول پس از تولد به رنگ سیاه است اما به زودی رنگ آن به حالت طبیعی تغییر می کند؛ اما اگر یک فرد بزرگسال مدفوع سیاه رنگ دفع کند، ممکن است به دلیل برخی مسائل جزئی مانند خوردن رنگ بسیار تیره (به عنوان مثال، شیرین بیان سیاه یا بلوبری) یا مصرف دارو یا مکمل باشد (به عنوان مثال، آهن باعث ایجاد سیاه دانه می شود).

اما اگر مدفوع سیاه رنگ به طور مداوم اتفاق میفتتد، می تواند نشانه یک مشکل جدی تر مانند خونریزی در قسمت فوقانی دستگاه گوارش به دلیل زخم، زخم های خونریزی دهنده در مری ناشی از ریفلاکس اسید، تومورهای غیرسرطانی و سرطان باشد. اگر مدفوع سیاه دارید و فکر نمی کنید دلیل آن چیزی باشد که خورده اید، باید با پزشک خود صحبت کنید.

مدفوع سفید یا سفالی

جنس مدفوع نشان دهنده چیست؟ | پزشکت

اگر مدفوع شما سایه روشن گچی است، احتمالاً به معنی کاهش مایع صفرا است. صفرا مایعی گوارشی است که از کبد و کیسه صفرا ترشح می شود. مدفوع سفید می تواند نشان دهنده انسداد در دستگاه گوارش باشد.

مدفوع کم رنگ نیز می تواند از عوارض جانبی برخی از داروها مانند داروی ضد اسهال باشد. در صورت ادامه، احتمالاً باید با یک پزشک مشورت کنید.

مدفوع قرمز

احتمالاً از شنیدن این که مدفوع قرمز می تواند به معنی خونریزی باشد، چه به دلیل بواسیر یا به دلیل خونریزی در قسمت پایین روده، تعجب نخواهید کرد. اگرچه مدفوع شما قرمز است، نیازی به نگرانی نیست. دلایل کمتر جدی دیگری نیز برای تغییر رنگ قرمز مدفوع وجود دارد. غذاهایی مانند چغندر، قره قاط، ژلاتین قرمز یا آب گوجه فرنگی نیز می توانند مدفوع را قرمز کنند.

درست مانند مدفوع سیاه، مدفوع قرمز یا مایل به قرمز نیز طبیعی نیست. این ممکن است خونریزی در قسمت پایین روده مانند روده بزرگ یا راست روده را نشان دهد. این می تواند به دلیل تومورهای غیر سرطانی، سرطان، التهاب روده بزرگ (کولیت)، پولیپ در روده بزرگ، بیماری دیورتیکولار و حتی بواسیر باشد.

با این حال، اگر فقط یک یا دو روز از مدفوع قرمز رنگ دفع کرده اید، دیگر جای نگرانی نیست. این می تواند به دلیل مصرف مواد غذایی قرمز رنگ، چغندر، قره قاط، آب یا گوجه فرنگی گوجه فرنگی، ژلاتین قرمز یا مخلوط های نوشیدنی باشد.

مدفوع زرد

جنس مدفوع نشان دهنده چیست؟ | پزشکت

مدفوع چرب، بدبو و زرد به طور معمول نشانه چربی بیش از حد است. این همچنین می تواند ارتباط مستقیمی با اختلال سوءجذب مانند بیماری سلیاک داشته باشد.

مدفوع سبز

رنگ سبز مدفوع در واقع کاملاً طبیعی است؛ اما وقتی تقریباً از قهوه ای به سبز کامل تبدیل شود می توند نشان دهنده فیبر زیاد یا دفع زودهنگام دفوع باشد. در این شرایط افزایش میزان بیلی روبین و نمک های صفراوی منجر به این رنگ مدفوع می شود.

دفع مدفوع به رنگ سبز احتمالاً به این معنی است که بیش از حد از سبزیجات سبز برگ و یا مواد غذایی حاوی همان رنگ، مانند بستنی، مات سازی کیک، لوبیای ژله و غیره، استفاده کرده اید. همچنین می تواند به دلیل آهن یا سایر مکمل هایی باشد که ممکن است مصرف کنید.

اگر اسهال سبز دارید، به این معنی است که وعده غذایی شما خیلی سریع از طریق روده شما حرکت می کند، بنابراین به صفرا هضم کننده چربی فرصت نمی دهید تا قهوه ای شود.

با این حال، مدفوع انفجاری و جلبک دریایی به رنگ سبز ممکن است نشانگر ابتلا به عفونت کلستریدیوم دیفیسیل (C. diff) باشد. این وضعیت معمولاً پس از یک دوره مصرف آنتی بیوتیک رخ می دهد که می تواند باکتری های خوبی را که به طور معمول باکتری های C. diff را کنترل نمی کنند، از بین ببرد.

خون در مدفوع

دیدن خون قرمز روشن در مدفوع چیزی است که باید بسیار جدی بگیرید. وجود خون قابل مشاهده در مدفوع، نشانه اصلی خونریزی مقعدی است. خون در مدفوع می تواند به رنگ قرمز روشن، قهوه ای یا حتی سیاه باشد. از طرف دیگر، رگه های خون در قسمت خارجی مدفوع شما ممکن است نشان دهنده پاره شدن بواسیر باشد یا به دلیل یبوست دچار کشیدگی اسفنکتر شده باشید.

دلایل دیگر خون در مدفوع شما خونریزی زخم معده، کولیت، رگهای خونی غیرطبیعی، التهاب غشای معده، شکاف های مقعدی، پولیپ، سرطان، دیورتیکولیت، بیماری التهابی روده یا عفونت روده است.

هر زمان که خون را در مدفوع مشاهده کردید، باید به پزشک مراجعه کنید تا احتمال بروز هرگونه مشکل جدی در سلامتی را رد کند.

سایر شرایط مربوط به وضعیت مدفوع

جنس مدفوع نشان دهنده چیست؟ | پزشکت

مدفوع شناور

اگر مشاهده کردید که مدفوع شما به جای غرق شدن در کاسه توالت شناور است، این می تواند به چندین دلیل باشد.

 معمولاً مدفوع شناور به دلیل چیزی است که خورده اید. تغییر در رژیم غذایی شما ممکن است باعث افزایش گاز شود که می تواند باعث شناور شدن مدفوع شود. دلیل متداول دیگر، جذب ضعیف عناصر غذایی یا سوء (جذب) است. مدفوع شناور ممکن است نشان دهنده عفونت دستگاه گوارش باشد.

با این حال، اگر مدفوع شناور به یک اتفاق معمول تبدیل شود، ممکن است به دلیل التهاب در لوزالمعده باشد که از تولید آنزیم های هضم بدن به اندازه کافی جلوگیری می کند. آلرژی غذایی یا عفونت که می تواند به پوشش روده آسیب برساند نیز می تواند دلیل این امر باشد. بیشتر دلایل مدفوع شناور بدون درمان رفع می شود، اما در صورت ادامه مشکل به پزشک مراجعه کنید.

مدفوع با بوی گوگرد

مدفوع بوی بد غیرمعمول می تواند نشان دهنده مشکلات سلامتی مانند اختلال سوء جذب، بیماری سلیاک، بیماری کرون، پانکراتیت مزمن یا فیبروز کیستیک (CF) باشد. اگر مدفوع شما بوی گوگرد یا تخم مرغ فاسد می دهد و علائم اسهال را دارید، می تواند نشانگر عفونت معده به دلیل باکتری، ویروس یا انگلی باشد.

مدفوع بسیار شل

اگر مدفوع شما خیلی شل است، اما آنقدر شل نیست که دچار اسهال شوید، ممکن است به معنای عدم تحمل گلوتن یا بیماری سلیاک باشد. کسانی که از بیماری سلیاک رنج می برند قادر به تحمل گلوتن، پروتئین موجود در گندم، چاودار و جو نیستند. خوردن گلوتن باعث شل شدن مدفوع می شود که می توانید چندین بار در روز تجربه کنید. تغییر رژیم غذایی بدون گلوتن می تواند این مشکل را برطرف کند.

گاهی اوقات، اگر مدفوع شما از قوام منظم به حالت شل تر تغییر کرده و تعداد آن افزایش یافته است، می تواند به دلیل پرکاری تیروئید (تیروئید بیش از حد فعال) باشد، وضعیتی که غده تیروئید بیش از حد هورمون های تیروئید تولید می کند.

در صورت ادامه علائم، قطعاً با پزشک خود تماس بگیرید.

نکات لازم برای بهبود سلامت دستگاه گوارش

جنس مدفوع نشان دهنده چیست؟ | پزشکت

  • برای اطمینان از سلامت گوارشی روزانه ورزش کنید.
  • به اندازه کافی آب بنوشید تا بدن به خوبی هیدراته شود.
  • اقدامات لازم را برای به حداقل رساندن استرس مزمن انجام دهید.
  • اگر از مشکلات مزمن اجابت مزاج رنج می برید، با پزشک خود مشورت کنید.
  • غذاهای طبیعی و فرآوری نشده مانند سبزیجات غنی از فیبر را در رژیم غذایی خود بگنجانید.
  • اگر دارو مصرف می کنید، از پزشک خود بپرسید که آیا ممکن است بر اجابت مزاج شما تأثیر بگذارد.
  • از شیرین کننده های مصنوعی، فروکتوز، مواد افزودنی شیمیایی، MSG و کافئین زیاد خودداری کنید.
  • با اضافه کردن غذاهای تخمیر شده یا پروبیوتیک مانند ماست در رژیم غذایی، فلور روده خود را تقویت کنید. پس از مشورت با پزشک خود می توانید مکمل پروبیوتیک مصرف کنید.

منابع:

https://www.healthline.com/health/digestive-health/types-of-poop#When-should-you-see-a-doctor

https://www.top10homeremedies.com/news-facts/poop-says-health.html


دسته بندی ها : عمومی و داخلی