شایع ترین بیماری های مقعد

شایع ترین بیماری های مقعد شامل شکاف مقعدی و بواسیر می باشند. این بیماری ها گاهی ممکن است باعث درد و تحریک و خونریزی های شدید نیز گردند. مقعد قسمتی از دستگاه گوارش و بخش انتهایی از ساختار روده ی بزرگ است که در میان کانال عضلانی لگن قرار دارد. تعدادی از عضلات حلقوی اسفنکترهای مقعد را تشکیل می دهند.

مقعد بخش نهایی از دستگاه گوارش است و از طریق آن مدفوع از بدن دفع می شود. در بزرگسالان طول مقعد 4 تا 5 سانتی متر است. نیمه تحتانی کانال مقعد دارای گیرنده های عصبی حساسی است. رگ های خونی به تعداد زیادی در زیر پوشش مخاطی مقعد وجود دارد. در قسمت میانی از ساختار مقعد غدد بسیار کوچک و متعددی وجود دارد که ترشحات طبیعی این بخش از بدن را تولید می کنند. در این مقاله شایع ترین بیماری های مقعد را که باعث درد و تحریک می شوند را بررسی می کنیم.

شکاف مقعدی یا فیشر یکی از شایع ترین بیماری های مقعد

شکاف مقعدی که شکاف آنورکتال نیز نامیده می شود وضعیتی است که طی آن شکاف یا پارگی خطی در قسمت تحتانی از لایه پوشاننده مقعد یعنی آنودرم ایجاد می شود. معمولا شکاف مقعدی زمانی اتفاق می افتد که به دنبال دفع مدفوع بزرگ و سفت دهانه مقعد بیش از حد کشیده شده و در نتیجه آنودرم ظریف پاره می شود. در بعضی مواقع، شکاف های مقعدی به دلیل اسهال طولانی مدت، بیماری التهابی روده یا بیماری های مقاربتی مربوط به ناحیه آنورکتال ایجاد می شود. شکاف های حاد که جدید ایجاد شده اند معمولاً سطحی و کم عمق هستند، اما شکاف های مزمن که مدت ها از زمان ایجاد آن ها می گذرد ممکن است از طریق آسیب آنودرم به عمق بیشتری گسترش یافته و حتی به لایه عضلانی زیرین نیز برسد.

آبسه مقعدی یکی دیگر از شایع ترین بیماری های مقعد

آبسه مقعدی تجمع چرک در مجاورت بافت مقعد و ضایعه ای متورم و دردناک است. در اکثر مواقع آبسه های مقعدی به صورت خود به خود و بدون وجود سابق بیماری بوجود می آیند. منشا آبسه معمولا یک غده مقعدی کوچک است که به دنبال انسداد و افزایش حجم و عفونی شدن باعث ایجاد محل عفونت در زیر پوست می شود. در ایالات متحده بیش از نیمی از آبسه های مقعدی در بزرگسالان جوان بین 20 تا 40 سال رخ می دهد و مردان بیشتر از زنان به این بیماری مبتلا می شوند. بیشتر آبسه های مقعدی در نزدیکی دهانه مقعد قرار دارند اما به ندرت می توانند درقسمت های عمیق ترو بالاتر از کانال مقعد یعنی نزدیک به روده ی باریک یا سایر اندام های موجود در لگن نیز ایجاد شوند.

فیستول مقعدی یکی دیگر از شایع ترین بیماری های مقعد

فیستول مقعدی یک مسیر باریک و غیر عادی مانند تونل است که پس از تخلیه بقایای آبسه مقعد قدیمی تشکیل می شود. بعد از تخلیه آبسه مقعدی (چه به صورت خود به خود و یا توسط پزشک)، فیستول مقعدی حداقل در نیمی از موارد ایجاد می شود. گاهی اوقات دهانه فیستول در سطح پوست به طور مداوم چرک یا مایعات خونی را تخلیه می کند. در موارد دیگر، دهانه فیستول به طور موقت بسته شده و باعث می شود که آبسه مقعد قدیمی دوباره به عنوان منبعی دردناک از چرک عود کند و علامت دار شود.

بواسیر یا همورویید یکی دیگر از شایع ترین بیماری های مقعد

بواسیر به طور معمول درد ایجاد نمی کند. با این وجود، گاهی در عروق خونی یک بواسیر کوچک که در لبه دهانه مقعد قرار دارد ممکن است لخته شده و منجر به ایجاد ترومبوز شود. بواسیر می تواند در اثر یک دوره یبوست یا اسهال مزمن رخ می دهد و به دو نوع داخلی و خارجی تقسیم می شود. بواسیر داخلی در داخل کانال مقعد است و نوع خارجی در اطراف دهانه مقعد قرار دارد. وقتی ترومبوز اتفاق میفتد، بواسیر خارجی متورم، سخت و دردناک می شود و گاهی اوقات همراه با ترشحات خونی است.

علائم شایع ترین بیماری های مقعدی چیست؟

شایع ترین بیماری های مقعدی | پزشکت

اگرچه هر چهار اختلال مقعدی نوعی احساس ناراحتی در مقعد یا درد ایجاد می کند، بسته به مشکل ایجاد شده، علائم متفاوتی نیز وجود دارد.

علایم در شکاف مقعدی یا فیشر

  • درد در ناحیه مقعد که اغلب به صورت تیر کشنده یا سوزاننده توصیف می شود و معمولاً در هنگام دفع مدفوع ایجاد می شود.
  • خونریزی خفیف مقعدی که به طور معمول بعد از دفع مدفوع به صورت مقدار کمی خون قرمز روشن روی دستمال توالت دیده می شود.

علایم در آبسه مقعد

  • تب، لرز و ضعف عمومی در بیمار
  • یک توده یا ناحیه متورم در ناحیه مقعد یا اطراف آن که دردناک و سفت است و می تواند بزرگ شود.

علایم در فیستول مقعدی

  • خروج مداوم خون، چرک یا ترشحات بدبو از ناحیه مقعد.
  • درد خفیف در اطراف مقعد که معمولا متمرکز در ناحیه ای است که آبسه مقعد قدیمی قبلا به طور خود به خود تخلیه یا جراحی شده است.

علائم ترومبوز بواسیر خارجی

  • ناحیه متورم، سفت و معمولاً دردناک در دهانه مقعد
  • اگر سطح بواسیر آسیب ببیند، گاهی اوقات ترشحات خونی خارج می شود.

شایع ترین بیماری های مقعدی چگونه تشخیص داده می شود؟

شایع ترین بیماری های مقعدی | پزشکت

بعد از اینکه علائم خود را توضیح دادید، پزشک در مورد سابقه بیماری زمینه ای و سبک زندگی شما سوالاتی را می پرسد که به ارزیابی مشکل مقعدی کمک می کند. بسته به علائم شما، پزشک ممکن است در مورد موارد زیر از شما توضیحاتی بخواهد:

  • رابطه جنسی مقعدی
  • عادات روده ای و دفعات دفع مدفوع در روز، خصوصاً در صورت وجود سابقه یبوست
  • عوارض استفاده از داروهایی بدون نسخه که ممکن است خطر خونریزی را افزایش دهد.
  • سابقه بیماری، شامل هرگونه سابقه اختلالات خونریزی دهنده، سابقه قبلی خونریزی مقعدی، بیماری التهابی روده، بیماری های مقاربتی یا پرتودرمانی برای سرطان

در مرحله بعدی، پزشک معاینه جسمی نواحی شکم و مقعد را انجام می دهد. معاینه مقعد به صورت معاینه دیجیتال (با استفاده از انگشت) است. معمولاً پزشک در موارد مزمن بیماری کولونوسکوپی (قرار دادن ابزاری شبیه لوله به داخل مقعد برای مشاهده داخل کانال آن) و سیگموئیدوسکوپی (وسیله ای مانند یک تلسکوپ کوتاه برای بررسی راست روده و روده بزرگ) را انجام می دهد.

در شایع ترین بیماری های مقعدی، چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟

شایع ترین بیماری های مقعدی | پزشکت

شکاف مقعدی و مراجعه به پزشک

شکاف های مقعدی دردناک می تواند یک مشکل اساسی در افرادی باشد که از دوره های مکرر یبوست رنج می برند. خوشبختانه شکاف های سطحی معمولاً با معالجه پزشکی به سرعت بهبود می یابند و بیشتر علائم طی چند روز تا چند هفته ناپدید می شوند.

آبسه مقعدی و مراجعه به پزشک

آبسه مقعدی گاهی به خودی خود تخلیه می شود. اگر این اتفاق رخ ندهد پزشک ممکن است طی جراحی آبسه را شکافته و تخلیه کند. بعد از تخلیه آبسه، درد معمولاً بلافاصله بهتر می شود. آبسه مقعدی حتی با درمان مناسب اغلب به فیستول مقعدی تبدیل می شود.

فیستول مقعدی و مراجعه به پزشک

فیستول مقعدی بدون درمان ممکن است برای مدت طولانی با خونریزی یا تخلیه چرک همراه باشد.

بواسیر خارجی ترومبوز شده و مراجعه به پزشک

معمولاً بدن در زمان ایجاد لخته در بواسیر به آرامی لخته را جذب می کند و درد و تورم در طی چند روز تا چند هفته برطرف می شود. با این حال، هنگامی که این ضایعه دردناک باشد، پزشک می تواند با جراحی لخته را خارج و درد را برطرف کند.

چگونه از بیماری های مقعدی پیشگیری کنیم؟

شایع ترین بیماری های مقعدی | پزشکت

با پیش گیری از یبوست شاید بتوانید مانع از ایجاد شکاف مقعدی شوید. برای این کار، با افزایش تدریجی فیبر در رژیم غذایی و با نوشیدن روزانه 6 تا 8 لیوان آب مدفوع خود را نرم کنید. پودرهای مکمل فیبر موجود در بازار کمک کننده هستند.

اگرچه همیشه پیشگیری از اختلالات مقعدی به طور کامل امکان پذیر نیست، اما شما می توانید خطر ابتلا به این بیماری ها را با استفاده از موارد زیر کاهش دهید:

  • هرگز جسم خارجی را داخل مقعد قرار ندهید.
  • ناحیه مقعدی را با تغییر مکرر و لباس زیر خشک نگه دارید.
  • در صورت انجام مقاربت مقعدی همیشه از کاندوم استفاده کنید.
  • از تکنیک های ملایم برای تمیز کردن قسمت مقعد استفاده  شود.

بیماری های مقعدی چگونه درمان می شود؟

شایع ترین بیماری های مقعدی | پزشکت

یک پزشک باید چهار اختلال مقعدی را که در اینجا شرح داده شده تشخیص دهد. پس از تشخیص، بسته به نوع اختلال ایجاد شده، درمان شما ممکن است شامل جراحی باشد. در صورت لزوم جراحی، پزشک از هر نوع بی حسی برای جلوگیری از احساس درد در این ناحیه بسیار حساس استفاده خواهد کرد.

درمان شکاف مقعدی

برای یک شکاف حاد، پزشک ممکن است رفع یبوست را توصیه و یک پماد دارویی موضعی جهت استفاده بر روی شکاف مقعد تجویز کند. ناحیه مقعدی را 10 تا 15 دقیقه چند بار در روز در آب گرم قرار دهید. برای شکاف های مزمن، جراحی می تواند در بیش از 90٪ موارد مشکل را برطرف کند.

درمان آبسه مقعدی

آبسه مقعدی برای تخلیه چرک باید توسط پزشک جراحی شود. این کار معمولاً به صورت سرپایی قابل انجام است، به خصوص اگر بیمار فردی جوان و به طور کلی سالم و محل آبسه نیز نزدیک به دهانه مقعد باشد.

درمان فیستول مقعدی

 جراحی برای از بین بردن مسیر فیستول، فیستولوتومی نام دارد. فیستولوتومی، موثرترین روش درمانی برای این ضایعه است. پزشک شما کانال آلوده را باز کرده و باقی مانده آبسه مقعد قدیمی را از بین می برد. زخم بخیه نمی شود و باز می ماند تا خود به خود بسته شود. اگر فیستول با بیماری کرون همراه باشد، درمان با داروهای ضد التهاب همراه با آنتی بیوتیک جهت کنترل بیماری کرون نیز انجام می شود.

درمان بواسیر خارجی ترومبوز شده

 معمولاً این مشکل خود به خود و به آرامی از بین می رود. با مصرف مکمل فیبر برای نرم شدن مدفوع و جلوگیری از یبوست و همچنین با شست و شوی مکرر مقعد در آب گرم (حمامهای سیتز) می توان روند کار را تسریع کرد. اگر بواسیر به طرز غیرمعمولی دردناک باشد، ممکن است پزشک یک جراحی سرپایی با بی حسی موضعی را برای برداشتن بواسیر لخته شده انجام دهد.

چه موقع با یک متخصص تماس بگیرید؟

هر زمان خونریزی مقعدی یا ترشحات خونی از مقعد دارید سریعاً با پزشک خود تماس بگیرید. حتی اگر در گذشته به دلیل فیشر خونریزی دهنده تحت درمان قرار گرفته اید. این موضوع به ویژه اگر شما بیش از 40 سال سن داشته باشید بسیار قابل اهمیت است. خطر خونریزی مقعدی در سرطان روده بزرگ و سایر بیماری گوارشی جدی افزایش می یابد.

همچنین اگر مشکلات زیر را دارید با پزشک خود تماس بگیرید:

  • درد شدید در ناحیه مقعد
  • چرک یا ترشحاتی با بوی بد از مقعد
  • یک توده حساس یا متورم نزدیک به مقعد، همراه با تب یا بدون آن
  • احساس ناراحتی یا گرفتگی در ناحیه مقعد که باعث اختلال در دفع مدفوع می شود.

در بیشتر موارد، پیش آگهی بسیار عالی است. تقریباً تمام شکاف های حاد با درمان محافظه دارویی و بدون جراحی به سرعت بهبود می یابند. حتی تقریباً همه فیستول ها و شکاف های مزمن با جراحی اصلاح می شوند. درمان مناسب تنگی های مقعدی باعث می شود مدفوع به راحتی و بدون آسیب به مخاط دفع شود.

بیشتر آبسه های مقعدی پس از تخلیه توسط پزشک بهبود می یابند. بعضی از آنها مزمن شده و به فیستول مقعدی تبدیل می شوند. اگر فیستول مانع بهبود آبسه شود، جراحی فیستولوتومی فیستول و دیگر آبسه های باقیمانده را در اکثر بیماران کاملاً از بین می برد.

منبع:

https://www.health.harvard.edu/a_to_z/anal-disorders-a-to-z

هم اکنون با مشاوران پزشکت مشاوره آنلاین بگیرید


دسته بندی ها : عمومی و داخلی