کووید 19 و شیردهی: ایمنی و اقدامات احتیاطی

تغذیه کافی از شیر مادر برای رشد و نمو طبیعی یک نوزاد ضروری است. شیر مادر ترکیبات مفیدی دارد که می تواند در برابر ابتلا به بیماری های مختلف از نوزاد محافظت کند. در رابطه کرونا در دوران شیردهی، سازمان بهداشت جهانی (WHO) و مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای ایالات متحده CDCبر آغاز و ادامه شیردهی توسط مادران مثبت COVID-19 تأکید دارند.

به مادران توصیه می شود ضمن رعایت نکات احتیاطی به نوزاد خود شیر دهند. مادر و سایر مراقبین مانند پرستار باید نکات مهمی مانند شستن منظم دست ها و استفاده از ماسک هنگام شیردهی و یا مراقبت از نوزاد را رعایت کنند.

گرچه در مورد خطرات COVID-19 در نوزادان هنوز اطلاعات زیادی موجود نیست. اما با این حال بررسی ها نشان داده است که:

هم اکنون با مشاوران پزشکت مشاوره آنلاین بگیرید

  • اکثر نوزادانی که نتیجه تست کرونای آنها مثبت بوده است، علائم خفیفی داشته و در مدت زمان کوتاهی بهبود یافته اند.
  • اغلب مادرانی که در دوران بارداری خود به COVID-19 مبتلا شدند، نوزادان آنها هنگام تولد به COVID-19 مبتلا نبوده اند.
  • آزمایش برخی از نوزادان تازه متولد شده مدت کوتاهی پس از تولد مثبت است. ما نمی توان به طور دقیق گفت که آیا این نوزادان قبل، در حین یا بعد از تولد به ویروس کرونا مبتلا شده اند.
  • احتمال ابتلا به COVID-19 در خانم های باردار در مقایسه با خانم های غیر باردار بسیار بیشتر است. همچنین ابتلا به کووید 19 احتمال زایمان زودرس را در خانم های باردار افزایش می دهد.
  • زنان باردار مبتلا بهCOVID-19 ، بیشتر از سایر مادران باردار در معرض خطر ابتلا به پره اکلامپسی قرار دارند. این مادران به احتمال زیاد به سزارین اورژانسی نیاز داشته و خطر تولد نوزاد مرده در آنها دو برابر بیشتر است.

آیا COVID-19 از طریق شیر مادر منتقل می شود؟

کووید 19 و شیردهی: ایمنی و اقدامات احتیاطی | پزشکت

بررسی ها نشان می دهد که شیر مادر  COVID-19 را به نوزادان منتقل نمی کند. با این حال برای اطمینان بیشتر  می توانید با پزشک خود در مورد نحوه شروع و ادامه شیردهی مشورت کنید. تصمیم برای شیردهی در دوران COVID-19 باید بر اساس مزایای تغذیه با شیر مادر باشد که این مزایا از خطرات شیردهی با بیماری کرونا بیشتر است.

مطالعه ای که روی زنان مثبت COVID-19 انجام شد، نشان داد که در شیر مادر آنتی بادی هایی در برابر COVID-19  وجود دارد.  ریبونوکلئیک اسید RNA ، که باعث بیماری کووید 19 می شود، در هیچ نمونه ای از شیر مادر یافت نشد. ولی با این حال در ترشحات نوک سینه مادر اثراتی از ویروس کووید 19 وجود داشت. به طور کلی بررسی ها نشان می دهد که انتقال ویروس کووید 19 از طریق شیر مادر وجود ندارد، اما ممکن است ویروس از طریق پوست سینه مادر منتقل شود. ولی با این حال برای رسیدن به نتایج قطعی هنوز به تحقیقات گسترده تری نیاز است.

آیا شیردهی در صورت ابتلا به COVID-19 بی خطر است؟

در صورت داشتن علائم عفونت COVID-19 یا مثبت بودن نتیجه آزمایش، پس از مشورت با پزشک می توانید نوزاد را از شیر خود تغذیه کنید. شیر مادر بهترین منبع مواد مغذی برای نوزاد شما بوده و می تواند در برابر بسیاری از بیماری ها از او محافظت کند.

بسیاری از مادران مبتلا به کووید 19 از شیردادن به نوزاد و همچنین امکان تماس مادر و نوزاد در حین شیردهی دچار نگرانی بسیاری هستند. در حالیکه شما نباید تنها بر اساس خطر ابتلا به عفونت COVID-19  در مورد شیردادن یا ندادن به نوزاد تصمیم بگیرید. استفاده از شیر خشک برای تغذیه نمی تواند همه آنتی بادی ها و ترکیبات مفید ضروری برای سلامت نوزاد را تامین کند.  بنابراین در صورت ابتلا به کووید 19 باید خطر مرگ و میر نوزاد و عوارض ناشی از عدم تغذیه با شیر مادر را نیز در نظر بگیرید.

اقدامات احتیاطی برای شیردهی با COVID-19

کووید 19 و شیردهی: ایمنی و اقدامات احتیاطی | پزشکت

به مادران مبتلا به COVID-19 مثبت، توصیه می شود که نکات بهداشتی زیر را در دوران شیردهی رعایت کنند:

  • هنگام نزدیک شدن و یا در آغوش گرفتن نوزاد، از ماسکی استفاده کنید که دهان و بینی شما را به طور کامل بپوشاند.
  • دستان خود را به طور مرتب با آب و صابون بشویید. قبل از شیردهی، در آغوش گرفتن و یا هر گونه تماس با نوزاد، دست های خود را کاملا ضدعفونی کنید. برای این کار همیشه یک محلول ضد عفونی کننده حاوی الکل 60 درصد در دسترس داشته باشید.

مادرانی که نتیجه آزمایش کووید 19 آنها مثبت بوده و همچنان به تغذیه نوزاد با شیر خود ادامه می دهند، باید نکات زیر را رعایت کنند:

  • پمپ و بطری ها را هر بار بعد از استفاده کاملا تمیز و ضدعفونی کنید.
  • هنگام شیردهی به نوزاد حتما از یک ماسک استفاده کرده و دهان و بینی خود را کاملا بپوشانید.
  • از وسایل شیردوش خود استفاده کنید. وسایل شخصی خود را با مادران دیگر به اشتراک نگذارید.
  • قبل از تماس با شیردوش، پمپ سینه و شیر دادن به نوزاد، دست های خود را با آب و صابون تمیز بشویید.
  • برای مراقبت از نوزاد در دوران قرنطینه خود از پرستاری کمک بگیرید که کاملا سلامت بوده و به کووید 19 مبتلا نباشد.

چگونه می توان نوزاد را از کرونا محافظت کرد؟

نکات زیر می تواند در کاهش خطر ابتلا به COVID-19 و سایر بیماری های همه گیر در نوزادان کمک کند:

  • در صورت مشاهده علائم و نشانه های COVID-19 یا سایر عفونت ها در نوزاد تازه متولد شده ، از پزشک متخصص کمک بگیرید.
  • از ماسک یا شیلدهای محافظ صورت برای کودکان زیر دو سال استفاده نکنید. این کار می تواند خطر سندرم مرگ ناگهانی نوزاد (SIDS) ، را افزایش دهد.
  • مراقبین، والدین و هرکسی که مشکوک به عفونت کووید 19 است باید از ماسک صورت استفاده کند. فاصله اجتماعی با نوزاد باید کاملا حفظ شود. دست ها قبل از تماس با نوزاد ضدعفونی شوند.
  • مراجعه حضوری دوستان و اقوام برای دیدن نوزاد تازه متولد شده را محدود کنید. این کار برای سلامت مادر و نوزاد بسیار خطرناک است. زیرا این احتمال وجود دارد که برخی افراد بیمار بوده ولی بدون علامت باشند. حتی افراد بدون علامت نیز در صورت عفونی شدن می توانند به راحتی بیماری را منتقل کنند.بهترین کار این است که دوستان و خانواده خود را تشویق کنید تا پس از فروکش کردن بیماری کووید 19 نوزاد را ببینند.

آیا در شیردهی می توانم واکسن کرونا بزنم؟

کووید 19 و شیردهی: ایمنی و اقدامات احتیاطی | پزشکت

واکسن های زیادی برای پیشگیری از ابتلا به کووید 19 تولید و روانه بازار شده است. اما هنوز در مورد تاثیر این واکسن ها در مادران شیرده مطالعات زیادی انجام نشده است. بنابراین، اطلاعات دقیقی در مورد ایمنی واکسن و عوارض احتمالی آن بر مادران شیرده و نوزادان در دست نیست. با این حال، بررسی ها نشان می دهد که استفاده از واکسن ها برای مادران شیرده و نوزادانی که از شیر مادر تغذیه می کنند، خطری محسوب نمی شود. بنابراین، مادران شیرده می توانند بدون نگرانی واکسن COVID-19 را دریافت کنند.

بررسی ها نشان می دهد شیر مادران واکسینه شده حاوی آنتی بادی های COVID-19 است که می تواند از نوزادان آنها در برابر این بیماری محافظت کند. با این حال، برای آگاهی از اثربخشی این آنتی بادی ها در بدن نوزادان هنوز به اطلاعات بیشتری نیاز است.

آیا ممکن است نوزاد تازه متولد شده مبتلا به COVID-19 باشد؟

نوزادان تازه متولد شده ممکن است در هنگام زایمان یا مراقبت های بعد از زایمان به ویروس کرونا مبتلا شوند. اگرچه تا کنون موردی گزارش نشده است، اما تماس نزدیک با یک فرد آلوده، از جمله مادر ، می تواند نوزاد را به COVID-19 مبتلا کند. گسترش ویروس می تواند از طریق تماس مستقیم یا از طریق استنشاق قطرات تنفسی باشد.

اگر منتظر نتایج آزمایش ها هستید، توصیه می شود قبل از مراقبت از نوزاد از ماسک استفاده کرده و دست ها را ضد عفونی کنید.

به زنانی که قصد باردار شدن دارند توصیه می شود واکسن COVID-19 را دریافت کنند. هیچ شواهدی مبنی بر اینکه واکسن COVID-19 ، باعث مشکلات باروری می شود، وجود ندارد. تغذیه انحصاری با شیر مادر به خصوص در شش ماه اول زندگی برای رشد و نمو مطلوب نوزادان ضروری است. برای اطلاع از بهترین روش تغذیه نوزاد در صورت ابتلا به بیماری کروناویروس، می توانید از پزشک خود راهنمایی بگیرید.

آیا واکسن کووید 19 در بارداری بی خطر است؟

بررسی ها نشان داده است که واکسن COVID-19 در زنان باردار و غیر باردار، عوارض جانبی مشابهی دارد. ویروس های ضعیف موجود در واکسن های کووید -19 برای سلامت زنان باردار یا نوزادان در حال رشد آنها هیچ تاثیر منفی ندارد. در حال حاضر به زنان باردار و زنان شیرده توصیه می شود که برای محافظت از بیماری های مختلف مانند آنفولانزا و سیاه سرفه خود را واکسینه کنند.  بسیاری از این واکسن ها باعث محافظت نوزادان از ابتلا به بیماری های مختلف عفونی می شوند. واکسن COVID-19، جزء واکسن های غیر زنده ای است که به طور کلی استفاده از آن در دوران بارداری بی خطر است. اما با این حال، در مورد تاثیر واکسیناسیون COVID-19 بر بارداری هنوز اطلاعات دقیقی در دست نیست.

در صورت بروز عوارض واکسن در شیردهی چه باید کرد؟

کووید 19 و شیردهی: ایمنی و اقدامات احتیاطی | پزشکت

واکسن ها نیز مانند همه داروها، ممکن است باعث بروز عوارض جانبی شوند. این عوارض معمولاً خفیف بوده و پس از مدت کوتاهی از میان می روند. شایع ترین عوارض جانبی در یکی دو روز اول پس از دریافت واکسیناسیون شامل درد و حساسیت در بازوی محل تزریق، احساس خستگی، سردرد و تب و لرز است. این واکسن به ندرت می تواند باعث بروز عوارض جانبی جدی مانند واکنش آلرژیک یا مشکلات انعقادی خون شود.

همچنین ممکن است پس از دریافت واکسن کووید 19 علائمی مشابه آنفولانزا داشته باشید. در این صورت به مدت یک الی دو روز دوره های تب و لرز را تجربه خواهید کرد. در صورت بروز تب می توانید استراحت کرده و پاراستامول مصرف کنید. پاراستامول جزء داروهای بی خطر دوران بارداری است.

در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر  پس از انجام واکسیناسیون، باید فوراً به دنبال مشاوره پزشکی باشید:

  • مشکل در گفتار
  • تاری دید، تهوع و استفراغ
  • ضعف، خواب آلودگی یا تشنج
  • تنگی نفس، درد قفسه سینه، تورم پا یا درد مداوم شکم
  • سردرد غیرمعمول که هنگام خوابیدن یا خم شدن شدیدتر می شود.
  • سردرد شدید که با مسکن های معمول برطرف نشده و دائم در حال بدتر شدن است.

آیا بعد از دریافت واکسن کووید 19 می توانم به شیردهی ادامه دهم؟

واکسیناسیون بهترین راه برای محافظت در برابر خطرات شناخته شده COVID-19 برای زنان باردار و شیرده است. دریافت واکسن COVID-19 به زنان شیرده توصیه می شود. هیچ مکانیسم قابل قبولی وجود ندارد که به موجب آن ویروس های ضعیف شده موجود در واکسن بتوانند از طریق شیر مادر به نوزاد منتقل شوند. بنابراین با توجه به مزایای شیر مادر برای تغذیه نوزاد، در صورت واکسیناسیون در برابر کووید -19 نباید شیردهی را متوقف کنید.

آیا واکسن کووید 19 باعث سقط یا مرده زایی می شود؟

واکسن های COVID-19 تاثیری در افزایش خطر سقط جنین یا مرده زایی در زنان باردار ندارد. همچنین بررسی ها نشان می دهد که میزان سقط جنین در زنانی که در دوران بارداری خود واکسن COVID-19 دریافت کرده اند با زنانی که این واکسن را تزریق نکرده اند، یکسان است.

منابع:

https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/if-you-are-sick/pregnancy-breastfeeding.html

https://www.momjunction.com/articles/covid-and-breastfeeding-safety-precautions_00763102